
Câu 1
Đọc bài văn 'Cây chuối mẹ' và trả lời câu hỏi:
Cây chuối mẹ
Chưa lâu trước đây, nó chỉ là một cây chuối con mang tàu lá nhỏ xanh lơ, dài như lưỡi mác, đâm thẳng lên trời. Hôm nay, nó đã trở thành cây chuối to, đĩnh đạc, thân bằng cột hiên. Các tàu lá uốn cong ra mọi phía như những chiếc quạt lớn, quạt mát cả góc vườn xanh thẫm. Không được bao lâu, nó đã nhanh chóng trở thành mẹ. Xung quanh, có mấy cây chuối nhỏ mọc lên từ đâu đó. Thân cây chuối mẹ mập mạp, rụt lại. Vài chiếc lá ngắn ngủi, nhỏ nhắn, lấp ló hiện ra, nhấp nhô cho mọi người biết rằng hoa chuối đã nở đầy trên ngọn rồi đấy.
Bông hoa đỏ thắm, thò thụt như một tia lửa non. Ngày càng lớn lên, nặng nề hơn, khiến cây chuối nghiêng về một bên.
Khi cây mẹ bắt đầu đơm hoa, quả, các cây con lại phát triển mạnh mẽ hơn.
Để tạo ra hoa, quả, cây mẹ phải chuyển hoa chúc xuống một bên. Không ai trách nhiệm nó vì còn để mất hoa hoặc quả bởi việc quẫy chày giã cua hoặc dùng rọ lợn đè giập một hoặc hai đứa con đứng gần nó.
Không, cây chuối mẹ nhẹ nhàng nhún hoa sang không gian trống không có cây con.
PHẠM ĐÌNH ÂN
a) Trong bài văn trên, cây chuối được miêu tả theo trình tự từ nhỏ đến lớn, từ cây chuối con đến cây chuối mẹ. Em cũng có thể tả cây cối theo trình tự từ cội đến ngọn, từ lá đến hoa, từ quả đến rễ.
b) Cây chuối được miêu tả theo cảm nhận của giác quan thị giác. Em cũng có thể quan sát cây cối bằng những giác quan khác như thính giác, xúc giác, vị giác, và mùi giác.
c) Tác giả sử dụng các hình ảnh so sánh và nhân hoá như cây chuối mẹ như một người mẹ chăm sóc đàn con, tàu lá như những cái quạt lớn, hoa chuối như một mầm lửa non.
Phương pháp giải:
a. Hãy đọc từng đoạn văn và xác định ý chính của từng đoạn.
b. Hãy đọc các chi tiết mô tả về cây chuối và xem tác giả đã sử dụng giác quan nào để miêu tả như vậy.
c. So sánh là việc so sánh một sự vật này với sự vật khác có những đặc điểm tương đồng. Một số từ ngữ thường được sử dụng trong so sánh là: như, là, dường như, tựa như, tựa,...
Nhân hoá là việc tả sự vật (đồ vật, con vật, cây cối,...) bằng những từ ngữ thường dùng để tả con người.
Lời giải chi tiết:
a) Cây chuối trong bài viết được mô tả theo tiến trình phát triển của nó: từ cây chuối con ⟶ cây chuối to ⟶ cây chuối mẹ.
Ta cũng có thể tả cây cối theo trình tự khác là bắt đầu từ một cái nhìn tổng quan đến từng chi tiết của từng bộ phận.
b) Cây chuối được miêu tả dựa trên ấn tượng của thị giác, nhìn thấy hình dáng của cây, lá và hoa.
Cũng có thể mô tả bằng cảm giác xúc giác, thính giác, vị giác và khứu giác.
Ví dụ: Mô tả độ bóng trơn của thân bằng cảm giác xúc giác, mô tả tiếng khua tàu lá khi gió thổi bằng cảm giác thính giác, mô tả vị chát, vị ngọt của quả bằng cảm giác vị giác, mô tả mùi thơm của quả chín bằng cảm giác khứu giác.
c) Các hình ảnh so sánh, nhân hoá:
- Hình ảnh so sánh: Tàu lá nhỏ xanh lơ, dài như lưỡi mác / Các tàu lá ngả ra... như những cái quạt lớn / Cái hoa thập thò, hoe hoe đỏ như một mầm lửa non.
- Hình ảnh nhân hoá: Nó đã là cây chuối to đĩnh đạc / Chưa được bao lâu, nó đã nhanh chóng thành mẹ / cổ cày chuối mẹ mập tròn, rụt lại / Vài chiếc lá... / Các cây con cứ lớn nhanh hơn hớn / Khi cây mẹ bận đơm hoa... / Lẽ nào nó đành để mặc... để giập một hai đứa con sát nách nó / Cây chuối mẹ khẽ khàng ngả hoa...
Câu 2
Viết một đoạn văn ngắn tả một bộ phận của cây (lá hoặc hoa, quả, rễ, thân).
Phương pháp giải:
- Viết một đoạn văn có phần mở đầu, phần thân và phần kết thúc.
- Lựa chọn một bộ phận của cây để quan sát, chọn lọc những chi tiết đặc trưng để mô tả.
- Sử dụng từ ngữ mạnh mẽ, hấp dẫn và các biện pháp hình ảnh như so sánh, nhân hoá để làm cho bài viết sống động hơn.
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo 1:
Cây dừa nhìn qua có vẻ như một khối ô lớn vươn cao lên trời, tạo ra bóng mát rợp cả một góc ao. Gốc dừa to lớn, ôm vào cũng không vừa. Những chùm rễ tua tủa như con giun đất ngoằn ngoèo, xâm nhập sâu xuống lòng đất. Thân cây dừa vẻ bạc phếch qua thời gian. Dáng dừa không thẳng như cây chuối mà có dáng nghiêng nghiêng. Thân dừa mềm mại, có những vòng tròn nối tiếp nhau. Người ta nói: “Nhìn vào gốc dừa có thể đoán được tuổi của cây đó.”
Bài tham khảo 2:
Trong số các loài hoa, hoa sen là loài em yêu thích nhất. Khi nở, bông hoa sen thường có kích thước gần như một trái bưởi. Những cánh hoa sen cong vào nhau, màu hồng nhạt. Phần đầu của cánh hoa thường sẽ đậm màu hơn phần cuối. Các cánh hoa xếp thành nhiều lớp tạo nên một đóa hoa xinh đẹp tuyệt vời. Ở giữa là nhị hoa màu vàng tươi như ánh nắng, làm cho hoa sen trở nên rực rỡ hơn. Mùi của hoa sen nhẹ nhàng, tinh khiết, thoang thoảng nhưng vẫn đủ để làm say lòng nhiều người. Đây được coi là loài hoa biểu tượng của dân tộc ta.
