Buzz
Để ngăn không để xảy ra bất kỳ sự cố tương tự nào, nhà sản xuất đã quyết định cấm triệt để khả năng phát lại tập phim này trong tương lai.
Ngỡ tưởng chỉ là một tập phim bình thường
'Chiến binh Máy tính Porigon' hoặc 'Dennō Senshi Porigon' đã được phát sóng vào ngày 16/12/1997 tại Nhật Bản, lúc 18:30. Tập phim này đã được truyền hình trên hơn 37 kênh địa phương, thu hút khoảng 4,6 triệu hộ gia đình.
Trong tập phim, Pikachu đã dùng chiêu thức '100 nghìn Volt' để ngăn chặn tên lửa vắc-xin của biệt đội Rocket, gây ra một vụ nổ lớn với nhiều ánh sáng chớp đỏ và xanh.
Chiêu thức tai hại của Pikachu trong tập phim.
Hai hiệu ứng hoạt họa được sử dụng, gọi là 'Paka paka' và 'Flash', đã làm cho cảnh phim trở nên quá mức ấn tượng. Trên màn hình, có những ánh sáng chớp nháy cực kỳ sáng, xảy ra với tần số 12 Hz trong khoảng bốn giây, chiếm hầu hết màn hình.
Khi xem TV, nhiều người tại Nhật bất ngờ cảm thấy mờ mắt, đau đầu, chóng mặt và buồn nôn. Một số người thậm chí trải qua co giật, mất thị lực, nôn máu và mất ý thức. Báo cáo của Cục Phòng cháy chữa cháy Nhật Bản cho biết có tổng cộng 685 người phải nhập viện, trong đó có 310 nam và 375 nữ, chủ yếu là trẻ em.
Mặc dù nhiều nạn nhân đã hồi phục trên đường đi bệnh viện, hơn 150 người vẫn phải nhập viện và hai trường hợp tiếp tục điều trị trong hai tuần. Chỉ một phần nhỏ trong số 685 nạn nhân được chẩn đoán mắc bệnh quang động kinh từ trước.
Một tập phim dường như vô hại nhưng lại gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Vụ việc làm chấn động cả Nhật Bản
Các nhà khoa học tin rằng ánh sáng chớp đỏ là nguyên nhân gây ra cơn quang động kinh, tạo ra kích thích thị giác có thể thay đổi ý thức. Tiến sĩ Fukuyama Yukio, chuyên gia về bệnh động kinh ở tuổi vị thành niên, nói rằng ánh sáng và màu sắc từ màn hình TV có thể kích thích hội chứng 'động kinh truyền hình'.
Hầu hết nạn nhân trước đó không gặp vấn đề gì khi xem các cảnh chớp nháy, nhưng việc xem tập phim trên TV màn hình lớn trong không gian nhỏ đã tăng thêm nghiêm trọng của bệnh. Mặc dù chỉ có 1 trên 4.000 người dễ mắc bệnh này, số nạn nhân của 'Chiến binh Máy tính Porygon' là chưa từng thấy trong lịch sử.
Thông tin về vụ tai nạn nhanh chóng lan truyền khắp Nhật Bản và gây ra sự chấn động. Hàng ngàn phụ huynh đã biểu tình ngay trong đêm để bày tỏ sự bất mãn về việc quản lý chiếu phát, đặc biệt là đối với một chương trình hướng đến trẻ em.
Hiệu ứng ánh sáng chớp đỏ được tạo ra từ 2 hiệu ứng 'Paka paka' và 'Flash'.
Ngày tiếp theo, đài truyền hình phát sóng tập phim này là TV Tokyo đã lên tiếng xin lỗi công khai tới toàn bộ cư dân Nhật Bản, đồng thời tạm dừng chương trình và hứa sẽ tiến hành điều tra về nguyên nhân gây ra cơn động kinh.
Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã ra lệnh cho Văn phòng cảnh sát Atago để thẩm vấn nhà sản xuất anime về nội dung chương trình và quy trình sản xuất tập phim. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi đã tổ chức một cuộc họp khẩn để thảo luận với các chuyên gia và thu thập thông tin từ các bệnh viện. Hơn 940 cửa hàng video trên khắp Nhật Bản đã rút bỏ anime Pokémon khỏi kệ hàng của mình.
Sau thông tin về vụ việc lan truyền, sàn chứng khoán Tokyo đã phản ứng mạnh mẽ, với cổ phiếu của Nintendo giảm đến 400 yen (gần 5%) xuống còn 12 nghìn yen. Chủ tịch Nintendo lúc đó, ông Yamauchi Hiroshi, đã phải đứng lên phát biểu trong một cuộc họp báo ngay sau khi tập phim được phát sóng một ngày.
Cựu chủ tịch Yamauchi Hiroshi của Nintendo.
Ông Yamauchi Hiroshi tuyên bố rằng công ty trò chơi điện tử không chịu trách nhiệm về sự cố này, vì trò chơi Pokémon gốc trên Game Boy chỉ có hai màu trắng và đen. Nintendo thậm chí đã phủ nhận mối liên kết giữa trò chơi và bộ phim, lo ngại về tác động đến doanh số bán hàng của họ trong mùa Giáng sinh năm đó.
Dấu ấn sâu sắc
Sự kiện tai nạn này vẫn được truyền thông Nhật Bản gọi là 'Sốc Pokémon'. Các studio hoạt hình trên toàn thế giới đều phải chú ý đến sự việc nghiêm trọng này.
Mặc dù một số quốc gia như Mỹ và Anh đã cảnh báo về việc không sử dụng các hiệu ứng nhấp nháy mạnh trên truyền hình, nhưng sau 'Sốc Pokémon', các đội làm sản phẩm truyền hình trên thế giới mới thực sự chú trọng tuân thủ các quy định này.
Kể từ đó, tất cả hoạt hình truyền hình tại Nhật Bản đều phải hiển thị một thông điệp cảnh báo ở đầu mỗi tập phim: 'Khi xem hoạt hình, hãy bật đèn phòng và không ngồi gần màn hình'.
Sự kiện Sốc Pokémon đã được tái hiện trong một tập phim của loạt hoạt hình Gia đình Simpson.
Nhằm ngăn chặn việc tái diễn sự cố tương tự, nhà sản xuất đã quyết định cấm hoàn toàn việc phát lại tập phim này trong tương lai. Với việc Nintendo thu hồi bản quyền phát sóng vĩnh viễn của 'Chiến binh Máy tính Porigon ', tập phim này không bao giờ được phát lại ở bất kỳ quốc gia nào ngoài Nhật Bản.
