Buzz
Theo các bậc tổ sư trong lĩnh vực chính trị học hiện đại như Niccolò Machiavelli, John Lock, Thomas Hobbes hay Jean-Jacques Rousseau, xã hội con người bản bản chất mang nét hoang dã và không tổ chức, trong đó con người đấu tranh để tồn tại. Để tránh sự diệt vong, con người cần hợp tác để sống chung thông qua việc trao quyền cho một tổ chức đại diện gọi là Nhà nước (Leviathan của Thomas Hobbes) hoặc tìm kiếm sự đồng thuận qua Hợp đồng Xã hội (Social Contract của Jean-Jacques Rousseau).
Trải qua dòng lịch sử, lĩnh vực chính trị, hay không gian tổ chức sống chung, mà con người đã và đang xây dựng lại vô cùng mong manh và luôn đầy biến động. Có nhiều nguyên nhân có thể đến từ bên trong mỗi xã hội như đói nghèo - bất bình đẳng, sự cạnh tranh quyền lực, cho đến những yếu tố bên ngoài như sự xâm chiếm từ các quốc gia khác, dịch bệnh, thiên tai...đều là nguy cơ tạo nên sự không ổn và sụp đổ của hệ thống chính trị. Điều hướng tới một trật tự chính trị ổn định, vững mạnh trong đó đáp ứng được mọi nhu cầu và quyền lợi đa dạng và thậm chí khác biệt của nhiều thành viên trong xã hội luôn là một bài toán nan giải dành cho mọi quốc gia trên thế giới. Đây cũng là những băn khoăn, suy tư mà Francis Fukujama cố gắng khám phá trong bộ tác phẩm trứ danh Nguồn gốc của trật tự chính trị và Trật tự chính trị và suy thoái chính trị: Từ Cách mạng Công nghiệp đến Ngày nay. Hai tác phẩm là kết quả của công trình nghiên cứu chính trị học so sánh công phu, trải dài lịch sử phát triển của các hệ thống chính trị trên thế giới, từ những hình thái sơ khai cho đến thời kỳ Toàn cầu hóa ngày nay.
Về Francis Fukuyama (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1952), ông là một nhà chính trị gia, nhà kinh tế chính trị và tác giả nổi tiếng người Mỹ. Ông được ảnh hưởng bởi học giả nổi tiếng Samuel Hungtinton (tác giả của Sự va chạm giữa các nền văn minh) và nổi tiếng với tác phẩm The End of History and the Last Man, đánh dấu sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh và thắng thế của mô hình kinh tế - chính trị tự do theo mô hình của phương Tây.
Với bộ đôi tác phẩm Nguồn gốc của trật tự chính trị và Trật tự chính trị và suy thoái chính trị: Từ Cách mạng Công nghiệp đến Ngày nay, Francis Fukujama lại một lần nữa chứng tỏ tài năng của mình là một học giả quan trọng trong lĩnh vực chính trị học so sánh vào những năm cuối thế kỷ 20.
Qua các hệ thống chính trị tiêu biểu trong lịch sử, Francis Fukuyama phát triển lý thuyết về sự ổn định của hệ thống chính trị từ các mô hình của Trung Quốc, Ấn Độ, các quốc gia Hồi giáo. Ông cho rằng một trật tự chính trị lý tưởng cần phải kết hợp ba yếu tố: một nhà nước hiện đại và hiệu quả, thiết kế pháp luật quản lý nhà nước và chính phủ có trách nhiệm giải trình.
Trong bối cảnh thế giới đầy biến động từ đầu năm 2021, từ cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ căng thẳng, sự kiện quốc hội Mỹ bị xâm lấn bởi bạo lực, cho đến sự kiện đảo chính tại Myanmar, câu hỏi về tính ổn định của trật tự chính trị và nguy cơ suy tàn của nó lại trở nên bóng bỏng.
Đọc bộ sách của Francis Fukuyama sẽ mang đến cho đọc giả một cuộc phiêu lưu kỳ thú với vô vàn sự kiện lịch sử được phân tích sắc sảo, gợi mở nhiều điều đáng suy ngẫm.
Tác giả: Trần Nguyên Khang
