Giải câu 1, 2, 3, 4 bài viết và xâu chuỗi từng mảnh thành câu toàn vẹn trang 11, 12 của sách VBT Tiếng Việt 5 tập 1. I. Phân tích 1. Gạch dưới câu ghép trong đoạn trích dưới đây :
I. Phân tích
1. Gạch dưới các câu ghép trong đoạn trích sau :
(1)Trong tiệm cắt tóc, anh công nhân đang chờ đến lượt của mình khi cửa phòng mở ra, một người phụ nữ khác bước vào... (2)Một lát sau, anh công nhân đứng dậy nói: “(3)Đồng chí Lê-nin, tôi đến lượt rồi. (4)Dù tôi không muốn gây rối, nhưng tôi có quyền nhường chỗ và đổi chỗ với đồng chí. (5)Đó là quyền của tôi.”
(6)Mọi người đều đồng ý rằng l-va-nốp nói đúng. (7)Lê-nin không muốn từ chối, đồng chí cảm ơn l-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
2. Sử dụng dấu gạch chéo ( / ) để phân tách các vế câu trong từng câu ghép đã tìm được.
3. Cách kết nối các vế câu trong những câu ghép trên có điểm gì khác biệt ? Đưa ra nhận xét trong bảng dưới đây :
|
Câu ghép |
Cách nối các vế câu |
|
Câu số…. |
……………………………………… |
|
Câu số…. |
…………………………………… |
|
Câu số…. |
…………………………………… |
Phương pháp giải thích:
1) Câu ghép là câu có ít nhất hai cụm chủ - vị trở lên.
2) Em thực hiện theo yêu cầu của đề bài.
3) Em quan sát xem giữa các vế có từ gì hay có sử dụng dấu gì để nối?
Giải thích chi tiết:
1)
(1)Trong tiệm cắt tóc, anh công nhân l-va-nốp đang đợi lượt của mình thì cửa phòng mở ra, một người phụ nữ khác bước vào... (2)Một lát sau, l-va-nốp đứng dậy nói: “(3)Đồng chí Lê-nin, giờ đã đến lượt tôi. (4)Dù đồng chí không muốn gây rối, nhưng tôi có quyền nhường chỗ và đổi chỗ với đồng chí. (5)Đó là quyền của tôi.”
(6)Mọi người đều đồng ý rằng l-va-nốp nói đúng. (7)Lê-nin không thể từ chối, đồng chí cảm ơn l-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
(1)Trong hiệu cắt tóc, anh công nhân l-va-nốp đang chờ tới lượt mình / thì cửa phòng lại mở / , một người nữa tiến vào... (2)Một lát sau, l-va-nốp đứng dậy nói : “(3)Đồng chí Lê-nin, giờ đã đến lượt tôi. (4)Tuy đồng chí không muốn làm mất trật tự / , nhưng tôi có quyền nhường chỗ và đổi chỗ cho đồng chí. (5)Đó là quyền của tôi.”
(6)Mọi người đều cho là l-va-nốp nói rất đúng. (7)Lê-nin không tiện từ chối / , đồng chí cám ơn l-va-nốp và ngồi vào ghế cắt tóc.
3)
|
Câu ghép |
Cách nối các vế câu |
|
Câu số 1 |
Vế 1 và vế 2 nối với nhau bằng quan hệ từ “thì”, vế 2 và vế 3 nối với nhau trực tiếp, giữa hai vế có dấu phẩy. |
|
Câu số 4 |
Vế 1 và vế 2 nối với nhau bằng cặp quan hệ từ “tuy ... nhưng …” |
|
Câu số 7 |
Vế 1 và vế 2 nối với nhau trực tiếp, giữa hai vế có dấu phẩy. |
II. Thực hành
1. Gạch dưới câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Sử dụng dấu gạch chéo ( / ) để phân tách các vế câu. Khoanh tròn cặp từ quan hệ nối các vế câu :
Nếu trong công việc, các cô, các chú được sự ủng hộ của nhân dân, làm cho dân tin tưởng, dân kính trọng, dân yêu mến thì chắc chắn các cô, các chú sẽ thành công. Để đạt được điều đó, phải rèn luyện đạo đức cách mạng.
2. Hãy phục hồi những từ bị bỏ trong hai câu ghép ở cuối đoạn văn sau:
Thái hậu ngạc nhiên nói:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì bả, tại sao không đề cử ?
Tô Hiến Thành trả lời:
-……….Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin đề cử Vũ Tán Đường.
Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp nước...... thần xin đề cử Trần Trung Tá.
3. Em đồng ý hay không đồng ý với việc lược bớt từ của tác giả ? Tại sao ? Đánh dấu X vào □ trước lựa chọn của em.
□ Đồng ý. Cần lược bớt từ để câu văn trở nên ngắn gọn, không cồng kềnh.
□ Không đồng ý. Vì các quan hệ từ này giúp làm rõ ý nghĩa hơn trong diễn đạt.
4. Điền quan hệ từ phù hợp vào mỗi chỗ trống dưới đây :
a) Tấm chăm chỉ, hiền lành........... Còn người lười biếng, độc ác.
b) Ông đã nhiều lần can thiệp........... vua không lắng nghe.
c) Mình đến nhà bạn............. bạn đến nhà mình ?
Phương pháp giải:
1) - Câu ghép là câu có ít nhất hai cụm chủ - vị trở lên.
- Em xác định các thành phần chủ - vị trong câu và tìm ra quan hệ từ nối các vế câu.
2) Em thực hiện theo yêu cầu của đề bài.
3) Em suy nghĩ và đưa ra câu trả lời.
4) Em tuân theo yêu cầu của đề bài.
Giải thích chi tiết:
1) Gạch dưới các câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Sử dụng dấu gạch chéo ( / ) để phân tách các vế câu. Khoanh tròn cặp từ quan hệ nối các vế câu :
Nếu trong công việc, các cô, các chú được sự ủng hộ của nhân dân, làm cho dân tin tưởng, dân kính trọng, dân yêu / thì c ác cô, các chú chắc chắn sẽ thành công. Để đạt được điều đó, phải rèn luyện đạo đức cách mạng.
2) Hãy khôi phục những từ bị bỏ trong hai câu ghép ở cuối đoạn văn sau :
Thái hậu ngạc nhiên nói:
- Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không đề cử ?
Tô Hiến Thành nói:
- Nếu Thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin đề cử Vũ Tán Đường.
Còn Thái hậu hỏi người tài ba giúp nước thì thần xin đề cử Trần Trung Tá.
3) Em đồng ý hay không đồng ý với việc lược bớt từ của tác giả ? Vì sao ? Đánh dấu X vào □ trước lựa chọn của em.
X Đồng ý. Cần lược bớt từ để câu văn trở nên gọn gàng, không nặng nề.
□ Không đồng ý. Bởi vì các quan hệ từ này giúp làm rõ ý nghĩa hơn trong diễn đạt.
4) Điền từ nối thích hợp vào mỗi chỗ trống dưới đây :
a) Tấm chăm chỉ, hiền lành nếu Cám thì lười biếng, độc ác.
b) Ông đã nhiều lần can thiệp nhưng vua không lắng nghe.
c) Mình đến nhà bạn hay là bạn đến nhà mình ?
