Buzz
Huang Jiaxue, một doanh nhân ở tỉnh Quảng Đông, phía Đông Trung Quốc cuối năm trước rất hồi hộp khi nhận chiếc Tesla Model 3. Xe đẹp, thân thiện với môi trường, và thậm chí còn được sản xuất ở nhà máy của Tesla đặt tại Thượng Hải...
Sự thay đổi này bắt nguồn từ sự chú ý đặc biệt từ chính phủ Trung Quốc, cùng với làn sóng thông tin tiêu cực từ cả báo chí và cộng đồng mạng xã hội. Tháng 06 vừa qua, chính phủ nước này đã ra lệnh cho Tesla thu hồi gần như toàn bộ các xe điện mà họ đã bán ra, để sửa chữa lỗi phần mềm...
“một cú súng cảnh báo, bắt họ phải ngoan, và không được tự mãn với những thành công trước đó,”“họ không được phép tiên phong quá xa, đến mức được quyền triển khai những chiến lược kinh doanh một cách quá mạnh mẽ.”
Điều này đặc biệt đúng giữa bối cảnh mối quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục biến động tiêu cực, khi hai cường quốc đang cạnh tranh mọi thứ, đặc biệt là quyền kiểm soát chuỗi cung ứng chip bán dẫn toàn cầu. Sự hỗ trợ trước đó của Bắc Kinh cho Tesla, thậm chí là việc xây dựng một nhà máy lắp ráp siêu cấp cho Tesla tại Thượng Hải và việc giúp nhà máy này sớm hoạt động trở lại sau thời gian giãn cách do đại dịch COVID-19 vào năm 2020, là những động thái được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc muốn chứng minh rằng họ vẫn mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, bây giờ, biên giới Trung Quốc đã khép lại và tổng thống Mỹ coi Trung Quốc như đối thủ chiến lược lâu dài. Những lợi thế trước đó của Tesla đang dần trở nên vô ích. Có những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc sẽ đối xử nghiêm ngặt hơn với Tesla từ khoảng tháng 2, khi các cơ quan nhà nước, bao gồm cả Cơ quan Quản lý Thị trường Trung Quốc, đã yêu cầu các quan chức Tesla đến để thảo luận về những lo ngại về chất lượng và an toàn của xe Tesla, trong đó có báo cáo về việc các xe điện của họ tăng tốc đột ngột hoặc hệ thống pin tự cháy trong gara. Sau cuộc họp này, Tesla phát đi một thông cáo báo chí xin lỗi người dùng Trung Quốc, thừa nhận họ đã “thành thật tuân theo hướng dẫn của các cơ quan chính phủ” và “nhận ra rõ những hạn chế của họ.” Những quan chức của Tesla, ban đầu tin rằng thông cáo báo chí sẽ giảm bớt sự phản đối từ người dùng xe điện ở Trung Quốc, nhanh chóng nhận ra rằng điều này không hề hữu ích.
Tháng 4, tại Triển lãm Ô tô Shanghai, một phụ nữ đã tự mình biểu tình phản đối Tesla tại gian hàng trưng bày của họ sau khi chiếc Model 3 của cô bị hỏng phanh. Sau khi mặc chiếc áo viết “hỏng phanh” và leo lên nóc chiếc Tesla trưng bày, cô đã bị đưa xuống và đuổi khỏi sự kiện. Tuy nhiên, hình ảnh và video clip của sự cố này đã lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội từ Weibo đến Twitter, từ Reddit đến Facebook… Một điều đáng chú ý là trên Weibo, nơi kiểm duyệt nghiêm ngặt, hình ảnh của cô gái phản đối Tesla vẫn được chia sẻ, khiến nhiều người tự hỏi liệu chính phủ Trung Quốc có ủng hộ cô gái này một cách im lặng không?
Tesla cần xây dựng mối quan hệ với các nhà xuất bản ô tô và các KOL trên Weibo và WeChat, bằng cách mời họ tham quan nhà máy và tổ chức các buổi tọa đàm với các nhà hoạch định chính sách, người tiêu dùng và giới truyền thông. Họ cũng đã phàn nàn với chính phủ Trung Quốc về việc bị tấn công trên mạng xã hội và đề xuất sử dụng sức mạnh kiểm duyệt của Trung Quốc để gỡ bỏ những bài viết gây tranh cãi nhất. Đồng thời, Tom Zhu, một quản lý cấp cao tại Tesla Trung Quốc, cũng phải tăng cường giao tiếp với các đơn vị và tổ chức khác. Trước đây, là một chuyên gia kỹ thuật, Zhu hiện đang phải đối mặt với các quyết định liên quan đến đối thoại và quan hệ công chúng, lĩnh vực mà anh ít kinh nghiệm.
Mặc dù Elon Musk có mối quan hệ gần gũi với Washington thông qua SpaceX, nhưng sự cứng rắn của chính phủ Trung Quốc cũng đang tạo áp lực lên Tesla. Trong khi đó, sự trỗi dậy của các hãng xe Trung Quốc như Nio, Xpeng và các công ty khác cũng cho thấy vai trò của Tesla ở Trung Quốc không quan trọng như họ tưởng. Mối quan hệ giữa Tesla và Trung Quốc thực chất chỉ là một mối quan hệ cộng sinh, theo lời của một cựu giám đốc của Ford Motor, bây giờ là giám đốc điều hành của Sino Auto Insights, một đơn vị tư vấn có trụ sở tại Bắc Kinh. Trung Quốc cần Tesla để thúc đẩy sự chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện, đồng thời đạt được mục tiêu chuyển dịch hệ thống phương tiện chạy điện.
Có thể có sự thay đổi trong quan điểm của các cấp chính quyền Trung Quốc, nhưng vẫn có những quan chức muốn làm vừa lòng Elon Musk. Gần đây, Bộ Thương mại Trung Quốc và chính quyền Thượng Hải đã tổ chức một cuộc họp để cam kết tiếp tục hỗ trợ Tesla. Tuy nhiên, họ cũng yêu cầu Tesla phải tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp Trung Quốc, đặc biệt là về việc lưu trữ dữ liệu cá nhân của người dùng trong nước. Sự phát triển của Tesla tại thị trường Trung Quốc vẫn còn nhiều thách thức và chưa thể dễ dàng. Tuy nhiên, sự ủng hộ từ cộng đồng người hâm mộ xe điện ở Trung Quốc có thể sẽ giúp họ vượt qua những khó khăn này, như đã giúp họ thành công ở Mỹ và châu Âu.
