'Tết Đoàn Viên': Hương mùi già gợi nhớ chiều cuối năm

 Chiều cuối năm, sau buổi làm việc cuối cùng, tôi tất bật trở về. Niêm phong tài sản, đóng cửa là xong. Hai giờ chiều, tôi về nhà, chuẩn bị bữa cơm cúng chiều ba mươi với gia đình.

Đường phố vắng lặng hơn thường ngày, các gia đình ở xa đã về quê từ vài ngày trước. Công sở đã đóng cửa, kết thúc công việc từ hôm qua. Mọi người ở nhà chuẩn bị bữa cơm tất niên. Phố phường thưa thớt, hàng quán đóng cửa, chỉ có chợ vẫn nhộn nhịp. Những ai chưa mua sắm xong đồ Tết đang tranh thủ hoàn tất trong chiều nay.

Một gánh mùi già kẽo kẹt trên chiếc xe đạp cũ, chầm chậm đi qua. Những bông hoa trắng muốt nhỏ xíu rung rinh theo từng vòng quay. Từ lúc nào không biết, hoa mùi già đã trở thành biểu tượng của Tết. Có đào hồng, quất vàng, vi-ô-lét tím mà thiếu hương mùi già, xuân như chưa trọn vẹn, Tết như chưa đến.

Xe mùi già đỗ lại bên hè phố, không cần mời gọi vì hương thơm đã thay lời. Các bà, các mẹ tíu tít vây quanh, nhanh chóng mua hết cả xe hoa. Trong những ngày giáp Tết, mùi già bán chạy hơn rau chợ, hơn cả đào quất vì nhà nào cũng mua vài bó về nấu nước tắm tất niên. Hương thơm ngai ngái, dịu nhẹ của mùi già lan tỏa khắp phố, làm ấm lòng trong cái lạnh mùa đông. Bó mùi nằm trong làn đi chợ, tỏa hương khắp nẻo đường. Tôi cũng mua một bó dù biết ở nhà mẹ đã mua. Bó mùi già buộc sau đuôi xe, tỏa hương thơm ngát trên đường về.

Chẳng biết từ khi nào, tục tắm mùi già cuối năm đã trở thành không thể thiếu trong dịp Tết. Với tôi, hoa mùi thời thơ ấu chỉ là những bó hoa xấu xí mẹ treo trong góc bếp, nhưng lại thơm hơn nhiều loài hoa khác. Khi lớn, hương mùi già mỗi độ xuân về trở thành thói quen. Không ai để ý cây hoa mùi từ đâu, chỉ biết đó là hoa báo Tết.

Sau một buổi chiều bận rộn nấu ăn, dọn dẹp, mẹ cuộn những bó mùi già vào nồi nước lớn, đặt lên bếp. Cả nhà lần lượt tắm tất niên bằng nước lá mùi. Mùi già xanh lấm tấm, điểm vài bông trắng nhỏ. Hương mùi già rất sâu và lâu phai. Sau khi tắm, cả nhà thơm ngát hương mùi, phảng phất vài ba ngày Tết. Tắm nước lá mùi ngày cuối năm để gột bỏ lo toan, mệt mỏi, đón năm mới đầy niềm vui và hy vọng.

Dù thời gian thay đổi, cách đón Tết giản đơn hơn, phong tục tắm tất niên bằng nước lá mùi vẫn được giữ gìn. Mỗi năm một lần, vào những ngày cuối năm, người Hà Nội lại đắm mình trong hương thơm đặc trưng của lá mùi già.

Dù đã lập gia đình và ra ở riêng, tôi vẫn giữ thói quen đun nước mùi già tắm cuối năm như mẹ. Hương thơm mùi già lan tỏa khắp không gian, vấn vít trong từng góc nhà, xua tan cái lạnh mùa đông. Cả gia đình lại lần lượt tắm trong hương thơm giản dị ấy. Ngày nay, người ta tắm sữa tắm, xà phòng với đủ loại hương nhưng với tôi, chỉ hương mùi già mới thực sự là hương thơm của Tết, của Xuân.

Tôi quấn mình trong hương mùi già, để hương thơm xua tan mọi điều không may của năm cũ. Hương mùi như lá xông, làm thông thoáng đầu óc, thư giãn toàn thân. Hương mùi vuốt ve dịu dàng, đưa ta qua một năm cũ và đón chào năm mới đang đến gần, hứa hẹn những điều tốt đẹp. Hương mùi già chiều cuối năm như tấm lòng ấm áp của mẹ, như mùa xuân đang về bên hiên nhà.

Bài viết của Nhà báo Lam Linh trong cuốn Tết Đoàn Viên do Sống phát hành.