
Nhớ lại những ngày Tết ở quê, mọi người thường hay nhắc đến lịch âm. 'Năm nay đã sang tháng chạp chưa nhỉ?'
Ở nơi xa quê hương, không còn lịch âm để xem nhưng Tết vẫn hiện hữu trong tâm trí. Mùi vị của bánh chưng, giò chả, dưa hành, măng miến... vẫn làm tôi nhớ nhà.
Ở nơi tôi sống, không có nhiều hàng Việt nên cũng khó tìm thấy các loại đặc sản như bánh tráng, bánh phở... Nhờ một người bạn từ Paris mang về, tôi đã có thể thưởng thức được một phần của không khí Tết. Kế hoạch của tôi là thắp hương cho ông bà và mời gia đình chồng đến để cùng chia vui.
Năm nay, Tết trở nên 'đặc biệt' hơn vì ảnh hưởng của dịch Covid-19. Nhiều người không thể về quê sum họp như mọi năm. Điều đáng chú ý là khi có cơ hội, người ta không chắc chắn có muốn về quê hay không, nhưng khi không thể, nỗi nhớ quê nhà lại càng lớn lên.
Danh sách chờ chuyến bay về Việt Nam dài dần. Người nước ngoài đang cố gắng rời khỏi Pháp, nhưng không phải ai cũng có thể. Vì vậy, Tết năm nay có thể chỉ ở lại và tận hưởng qua mạng xã hội những không khí Tết từ quê nhà.
Không khí những ngày cuối năm dương lịch ở Việt Nam thường rất sôi động, trái ngược với ở Pháp, nơi mọi kỳ nghỉ lớn đã kết thúc và mọi người đã quay lại với công việc hàng ngày. Tôi từng chia sẻ với bạn bè rằng Tết ở phương Tây hiện nay không thiếu những thứ gì, chỉ thiếu không khí Tết. Năm nay cũng vậy nhưng trong cái 'không thiếu gì' đó có vẻ như còn mang theo chút 'đắng cay'.
Dịch bệnh đã khiến cho không ít người Việt tại Pháp mất việc làm. Một phần không nhỏ trong số họ làm công việc như nhà hàng và làm móng. Bây giờ với sự lan rộng của Covid-19, nhà hàng phải đóng cửa, tiệm làm móng trống trải và tình trạng thất nghiệp gia tăng mạnh mẽ mà không phải ai cũng có thể nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ.
Vì vậy, hoạt động bán hàng ăn trên mạng đang phát triển mạnh mẽ. Nếu trước đây chúng ta chỉ thấy bán những sản phẩm khô như bánh, giò chả... thì bây giờ có thêm những món ăn mà thường chỉ có thể tìm thấy tại quán như phở, bún, cháo lòng hay các loại chè, thậm chí còn có cả những mẩu rao bán chân giò đã thui sẵn để khách hàng dễ dàng chế biến món giả cầy. Mỗi ngày chỉ cần mở Facebook là có thể thấy được một bức tranh đầy đủ về ẩm thực Việt Nam, từ những món ăn đường phố cho đến những món ăn xa xỉ.
Chia sẻ điều này với bạn sống ở Hà Lan, cô bạn của tôi cho biết không chỉ bán hàng ăn trực tuyến đang rất sôi động, người Việt năm nay cũng tự làm thực phẩm nhiều hơn, thay vì mua sẵn. Ở các thành phố lớn ở châu Âu như Paris, Berlin, Amsterdam... nhu cầu gì có nấy, nên ít ai muốn mất thời gian nấu nướng. Nhưng với việc thất nghiệp tăng cao, kinh tế khó khăn hơn, thời gian rảnh rỗi nhiều hơn, nên mọi người sẵn sàng bước vào bếp. Tôi nghĩ, ít nhất thì Covid-19 cũng có mặt 'tích cực' làm cho phụ nữ trở nên đảm đang hơn so với mọi năm.
Ngoài ra, mọi hoạt động lễ hội cộng đồng để chào đón năm mới đều đã bị hủy bỏ. Không khí Tết bình thường đã mất, và giờ đây lại càng trở nên lạnh lẽo hơn giữa những ngày đông ẩm ương. Với mỗi gia đình Việt, Tết mang một ý nghĩa riêng nhưng với cả cộng đồng Việt tại Pháp, điều đó là một tổn thất không nhỏ.
Năm nay, Tết âm lịch trùng với kỳ nghỉ đông kéo dài 2 tuần của học sinh Pháp. Thường thì điều đó sẽ là một điều may mắn vì các gia đình Việt có thể tận hưởng Tết một cách thảnh thơi hơn với kế hoạch đi chơi dài ngày: thăm người thân, bạn bè, đi trượt tuyết... Nhưng năm nay, chúng tôi phải lên kế hoạch mừng năm mới một cách thận trọng, khi khả năng phải cách ly xã hội lần thứ ba vẫn đang rất cao.
Trong dịp Tết năm nay, khi đặt tấm bánh chưng lên bàn thờ tổ tiên vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, tôi đã quyết định cầu mong cho dịch bệnh mau chóng qua đi, để vào năm mới, mọi người ở xa có thể thoải mái về quê đón Tết. Điều ước này dường như đơn giản nhưng có lẽ là điều mà hầu hết mọi người con Việt ở nơi xa xứ đều khao khát. Mỗi người đều có quyền hy vọng vào tương lai, và tất nhiên, Tết mang đến một niềm hy vọng mới.
Tác giả: Chị Kim Vân (Từ Savoie - Pháp)
