Buzz
Mỗi khi Tết đến, mình luôn dành thời gian để chăm sóc và nâng cấp dàn PC ở nhà. Lần này, mình quyết định mua riser để lắp card đứng, tạo sự khác biệt cho chiếc VGA. Dưới đây là những chia sẻ về riser và những kinh nghiệm của mình khi sử dụng riser để lắp card đứng.Riser, Kệ đựng card đồ họa theo chiều dọc:
Anh em có thể tìm trên Google với các từ khóa tương ứng sẽ thấy loại phụ kiện này. Tóm lại, nó là một sợi cáp và mạch nối dài từ khe PCIe x16 trên bo mạch và chuyển hướng từ ngang sang dọc, giúp cài đặt card đồ họa theo hướng song song với bo mạch thay vì nằm vuông góc với bo mạch. Gần đây, mình thấy loại phụ kiện này xuất hiện nhiều hơn và được bán với giá khá là đắt. Nó cũng là một phụ kiện khá là 'dân chơi' trên những dàn máy PC, bất kể cao cấp hay rẻ tiền thì chỉ cần có cái card dựng đứng là thấy chuyên nghiệp hẳn 😁.
Tại sao người ta lại nghĩ ra cái riser này? Mình đã sử dụng riser cho card đồ họa từ nhiều năm trước, từ khi mua chiếc thùng máy Gamerstorm Genome có riser tích hợp sẵn và mình thấy rằng đúng là việc dựng đứng chiếc card lên sẽ mang lại yếu tố thẩm mỹ tốt hơn so với card nằm ngang nhưng cũng rút ra được kinh nghiệm khi xài riser kiểu này.
Đặt card đứng liệu có ảnh hưởng đến hiệu quả tản nhiệt hay không?
Để hiểu rõ hơn về cơ chế tản nhiệt của card đồ họa, chúng ta cần biết đến 2 loại phổ biến là blow-out và open-air. Thiết kế tản nhiệt open-air thường được sử dụng nhiều nhất, trong đó quạt tản nhiệt phía trước của card sẽ hút khí mát từ bên trong thùng máy, sau đó thông qua heatsink và các vây tản nhiệt để khuếch tán nhiệt ra xung quanh card.
Với cách làm này, cần có một luồng khí trong thùng máy tốt để có thể đẩy nhiệt ra ngoài nhanh chóng, tránh tình trạng nhiệt độ cao ảnh hưởng đến các linh kiện khác như heatsink của VRM hoặc tản nhiệt của CPU. Điều này yêu cầu phải có các quạt đẩy và hút khí được lắp đặt đúng vị trí và công suất phải đủ lớn.
Tuy nhiên, khi lắp đứng card đồ họa, cơ chế tản nhiệt vẫn không thay đổi, chỉ có không gian dưới card bị ảnh hưởng. Trong trường hợp này, không gian dưới card trở nên hẹp hơn, dẫn đến hạn chế về thoáng khí và lấy gió từ quạt tản nhiệt trước.
Khi lắp card đứng, quạt thường phải đối mặt trực tiếp với mặt kính của thùng máy. Trong hình trên, chúng ta có thể thấy một vị trí lắp card đứng rất... không phù hợp mà vẫn thường thấy trong các hình ảnh mô tả về card đồ họa máy tính.
Khoảng trống giữa card và mặt bên của thùng máy hoặc tấm kính thường khá hẹp. Có những chiếc thùng máy được trang bị sẵn riser hoặc có chừa các lỗ để gắn riser. Tuy nhiên, không phải chiếc thùng nào cũng phù hợp để gắn riser, đặc biệt là những chiếc thùng mid-tower có bề ngang hẹp nhưng vẫn cố gắng hỗ trợ card đứng. Trong hình trên, chúng ta có thể thấy một chiếc thùng cỡ vừa nhưng đã có riser sẵn, hỗ trợ card 2 khe PCI với khoảng trống khá hẹp giữa card và mặt kính.
Không gian thoáng của card giảm khi lắp đứng, dẫn đến quạt phải làm việc nặng hơn để cung cấp đủ khí mát. Điều này ảnh hưởng đến tuổi thọ, hiệu suất tản nhiệt và tăng tiếng ồn của card. Card nóng hơn cũng ảnh hưởng đến hiệu suất của GPU, gây xung tụt và giảm hiệu suất xử lý đồ họa.
Thực tế, các hãng sản xuất thùng máy tích hợp riser thường không tạo ra đủ không gian thoáng cho card khi lắp đứng. Điều duy nhất có thể làm là tăng kích thước ngang của thùng máy, đẩy bo mạch vào bên trong và tạo ra không gian lớn hơn phía trước bo mạch. Nhưng các loại thùng máy như vậy không phổ biến.
Theo quan điểm của tôi, nếu bạn muốn lắp card đứng, thì nên mua bộ kit riêng thay vì sử dụng giải pháp có sẵn trên thùng máy. Bộ kit này cần phải được lắp cách xa mặt kính của thùng máy để tạo không gian cho quạt hút khí. Đa số các hãng sản xuất linh kiện như Cooler Master, Phanteks, Lian-Li ... đều đã tung ra các bộ kit như vậy, với mục tiêu hàng đầu là tạo ra khoảng cách giữa card đồ họa và mặt kính.
Cooler Master Universal Vertical Graphics Card Holder Kit Ver 2
Đây là sản phẩm tôi vừa mua để lắp card đứng, có giá 1 triệu 190 ngàn đồng tại GearVN. Chiếc riser này được Cooler Master thiết kế để lắp vào hầu hết các thùng máy ATX thông thường có kích thước từ mid-tower trở lên, không cần phải có lỗ trên ốp che nguồn để lắp riser, cũng không cần phải điều chỉnh bất kỳ thứ gì.
Lưu ý quan trọng: Trước khi mua sản phẩm này, bạn cần biết rằng nó được thiết kế dạng khung để gắn vào phía sau của thùng máy. Nó sẽ chiếm toàn bộ các khe PCI trống mà thường dành cho card đồ họa khi lắp ngang. Vì vậy, nếu bạn sử dụng nhiều loại card có cổng I/O phía sau như card âm thanh, thì không nên mua vì sau khi gắn riser, sẽ không còn chỗ để gắn card khác nữa. Ngoài ra, bạn cần chú ý đến chuẩn PCIe mà bạn muốn sử dụng. Với các card đồ họa hỗ trợ PCIe 4.0 và bạn muốn sử dụng ở chuẩn này, thì cần phải mua loại hỗ trợ PCIe 4.0 x16. Bộ kit này của Cooler Master chỉ hỗ trợ PCIe 3.0 x16.
Bộ kit này bao gồm khung gắn card dọc và cáp PCIe nối dài. Sợi cáp này được làm từ vật liệu rất chất lượng, được bọc bằng cao su, và khe PCIe trên sợi cáp được bọc bằng kim loại gia cường, tương tự như khe PCIe trên bo mạch chủ cao cấp.
Bên cạnh đó, sản phẩm còn đi kèm một bịch ốc, đủ để bạn có thể lắp đặt một cách dễ dàng.
Bước đầu tiên là gắn sợi cáp vào khung giữ card, đưa sợi cáp từ dưới lên và bắt 2 con ốc ở hai đầu để cố định chân cắm PCIe.
Phần còn lại của sợi cáp được cắm vào khe PCIe x16 trên bo mạch chủ. Bạn có thể thấy sợi cáp PCIe được chia thành 6 phần thay vì nằm chung trong một tấm dẹp. Mình thích thiết kế này vì nó tăng tính linh hoạt cho sợi cáp khi gắn phần khung giữ card vào thùng máy. Tùy thuộc vào thiết kế của thùng máy, khoảng cách giữa bo mạch và khung giữ card có thể gần hoặc xa, sợi cáp sẽ bị ép hoặc được dãn ra.
Tiếp theo là gắn phần khung giữ vào, bạn có thể thấy phần khung này chiếm toàn bộ 7 khe PCI trống dành cho card ở mặt sau. Phần khung chỉ được gắn với 2 con ốc, một ở trên và một ở dưới, đủ để chịu sức nặng của card.
Khi mình gắn thử chiếc card vào, nó trông như thế này đây. Mình sử dụng card GeForce RTX 2080 Ti Founders Edition và nó không quá dài vì chỉ có 2 quạt. Nếu bạn sử dụng card có 3 quạt, nó sẽ dài hơn. Theo thông số, chiếc riser này hỗ trợ GPU có độ dày 3 khe và chiều dài của card không giới hạn, chỉ phụ thuộc vào chiếc thùng của bạn có đủ dài hay không.
Điều mình ấn tượng là nó giống như treo chiếc card lên chứ không đặt lên phần ốp che PSU. Chính vì vậy, mình vẫn có thể giữ lại chiếc quạt 120 mm gắn trên ốp PSU, đồng thời làm mát cho HDD và hỗ trợ tản nhiệt cho card.
Đây là phía sau của chiếc thùng máy sau khi gắn riser, bạn có thể thấy các cổng xuất hình ảnh của card giờ nằm bên trong thùng máy. Vậy làm thế nào để kết nối dây?
Phía trên khung dựng card có 2 con ốc, chỉ cần vặn chúng để trượt card sang phải.
Với việc luồn dây cáp vào bên trong thùng máy để kết nối, vị trí của card sẽ nằm gần giữa thùng máy hơn. Mình nghĩ rằng với không gian còn lại trong thùng máy của mình, việc gắn card có 3 quạt vẫn phù hợp.
Ngoài ra, việc sử dụng 2 sợi cáp PCIe cho card cũng dễ dàng hơn và gọn gàng hơn. Phiên bản RTX 2080 Ti Founders Edition không có đèn LED phía trước, khi dựng card lên chỉ nhìn thấy ... không gian trống.
Sau khi khởi động và kiểm tra nhanh, kết nối có chất lượng tốt, mọi chức năng của card hoạt động bình thường và nhiệt độ của RTX 2080 Ti FE khi hoạt động ở tải đầy đủ không khác biệt so với khi đặt ngang. Mình đã đóng nắp thùng để kiểm tra. Thùng máy mình sử dụng là Cougar Gemini S.
