Thách thức: Loãng xương ở tuổi vị thành niên!

Loãng xương ở người trẻ là vấn đề đáng chú ý, ảnh hưởng đến hình thể trong tương lai. Ghi nhận cho thấy tỷ lệ trẻ em từ 8 đến 14 tuổi mắc loãng xương đang tăng. Vì vậy, chúng ta cần nắm rõ về loãng xương và áp dụng những phương pháp hiệu quả để ngăn chặn nó.

1. Nguyên nhân gây loãng xương ở người trẻ là gì?

Loãng xương, hay còn được biết đến với tên gọi xương xốp, thường xuất hiện ở người già. Tuy nhiên, ngày nay, đã có nhiều trường hợp mắc loãng xương ở độ tuổi 20 đến 30. Theo thống kê của Hội Cơ xương khớp Việt Nam, khoảng 30% người trên 35 tuổi gặp các vấn đề của loãng xương, đặc biệt là thoái hóa khớp. Phụ nữ có rủi ro mắc loãng xương ở người trẻ cao hơn. 
Có 2 nguyên nhân chính dẫn đến loãng xương ở người trẻ, bao gồm:

• Nguyên nhân bệnh lý gây loãng xương: 

Loãng xương ở độ tuổi vị thành niên thường phát sinh do nhiều bệnh lý như viêm khớp, tiểu đường, xơ nang, cường giáp, bệnh thận,... Đây làm cho xương trở nên khô và mềm hơn. Các hội chứng gây chán ăn hoặc kém hấp thu cũng khiến xương thiếu dưỡng chất. Việc không hấp thụ đủ canxi và vitamin D là vấn đề quan trọng. 

Chán ăn hoặc kém hấp thu dễ gây thiếu canxi và vitamin D

Thêm vào đó, một số loại thuốc sử dụng trong điều trị bệnh cũng có thể dẫn đến tình trạng loãng xương ở người trẻ. Bao gồm các loại thuốc hóa trị liệu ung thư, thuốc chống co giật, và một số thuốc chống viêm giảm đau.
Đặc biệt, ở phụ nữ, các rối loạn nội tiết có thể giảm nồng độ Estrogen, chất quan trọng giúp xương của phụ nữ khỏe mạnh. Nếu phụ nữ giảm ăn uống, có thể dẫn đến tình trạng thiếu canxi và vitamin D, gây ra loãng xương. Điều này đặc biệt phổ biến ở vận động viên thể thao nặng. 

• Loãng xương khó xác định:

Loại loãng xương ở người trẻ này khá hiếm. Thường xuất hiện ngay trước khi bước vào độ tuổi dậy thì và thường phổ biến ở bé trai hơn so với bé gái. Nguyên nhân của bệnh này không thể xác định chính xác, có thể xuất phát từ di truyền, thức ăn độc hại hoặc lối sống không lành mạnh của trẻ. 
Sử dụng thực phẩm và đồ uống không tốt hoặc thiếu vận động trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của xương. Hầu hết trẻ mắc loại loãng xương này trước khi bước vào độ tuổi dậy thì và có thể phục hồi sau khi dậy thì. Tuy nhiên, trẻ có thể không đạt được chiều cao và hình dáng tối đa.

2. Các dấu hiệu của loãng xương ở người trẻ

Loãng xương được biết đến là một căn bệnh âm thầm vì các triệu chứng không rõ ràng ở giai đoạn đầu. Do đó, việc xác định bệnh loãng xương ở trẻ rất khó khăn. Mặc dù không rõ ràng nhưng đôi khi bạn có thể nhận thấy một số dấu hiệu sau:

• Cảm giác đau ở vùng thắt lưng, hông, đầu gối, mắt cá chân và bàn chân.
  
• Vận động khó khăn, thường cảm thấy đau nhức khi di chuyển.
  
• Xuất hiện các vấn đề về cấu trúc cơ bản: cột sống cong (gù), giảm chiều cao, ngực trũng hoặc đi lại khó khăn.
  
• Gãy xương: Thường xảy ra ở chân, mắt cá chân hoặc bàn chân.
  

Loãng xương ở người trẻ có thể gây đau nhức tại các khớp

Gãy xương có thể xảy ra sau những tác động nhẹ hoặc khi mang vật nặng. Thường, hầu hết mọi người không nhận ra mình bị loãng xương cho đến khi gặp tình trạng gãy xương. Điều này là rất nguy hiểm vì có những trường hợp gãy xương có thể dẫn đến tình trạng tàn tật. 

3. Cách phòng ngừa loãng xương ở người trẻ

Dù không có hướng dẫn rõ ràng về loãng xương ở nhóm dưới 50 tuổi, chúng ta vẫn nên tích cực phòng tránh để bảo vệ hệ xương của bản thân. Việc phát hiện sớm bệnh loãng xương ở thanh thiếu niên là quan trọng để thực hiện các biện pháp bảo vệ cột sống và xương khác khỏi nguy cơ gãy rạn.

3.1. Phòng ngừa loãng xương ở người trẻ: Chế độ ăn uống cân bằng

Tập trung vào chế độ ăn uống khoa học là cách an toàn và hiệu quả để xây dựng khung xương khỏe mạnh. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ ở giai đoạn phát triển. Dưới đây là một số lưu ý về chế độ ăn để phòng tránh loãng xương ở người trẻ:

• Bổ sung thức ăn giàu Canxi: Người dưới 50 tuổi cần khoảng 1000mg canxi mỗi ngày. Canxi đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành mô xương. Thêm canxi để chống lại quá trình giảm xương trong cơ thể. 
  Các thực phẩm giàu canxi bao gồm sữa và sản phẩm từ sữa, cá hồi, cá mòi, đậu hủ, trứng, dầu hướng dương, dầu mè, cải xanh, quả sung, cam,...

Thêm canxi để ngăn chặn loãng xương ở người trẻ

• Ưu tiên thức ăn giàu Vitamin D: Việc hấp thụ canxi từ thực phẩm trở nên khó khăn nếu không có Vitamin D. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người dưới 50 tuổi nên nhận 600 IU Vitamin D mỗi ngày. 
  Uống hai cốc sữa (tương đương với 500ml) hàng ngày và ăn các thực phẩm giàu vitamin D như cá hồi, cá thu, trứng, rau xanh đậm màu, nấm,... là cách đáp ứng nhu cầu cơ thể. Nguồn Vitamin D đến từ quả kiwi, bơ, bông cải xanh, nho và rau diếp cũng rất tốt. 
  
• Thực phẩm giàu Vitamin K: Đối với vấn đề loãng xương ở người trẻ, việc bổ sung Vitamin K rất quan trọng. Nó ngăn chặn quá trình giảm xương và kích thích tạo xương. Các nguồn Vitamin K nhiều như quả kiwi, bơ, bông cải xanh, nho và rau diếp. Dầu cải, dầu đậu nành, dầu oliu,... cũng cung cấp Vitamin K tốt. 
  
• Giảm ăn thức ăn mỡ hoặc giàu đường: Thức ăn chiên và thực phẩm giàu đường như nước ngọt và bánh kẹo có thể làm tăng tình trạng loãng xương. 
  
• Giảm uống rượu bia, trà hoặc cà phê: Việc uống nhiều hơn 3 tách cà phê hoặc 2 cốc rượu mỗi ngày có thể ảnh hưởng đến việc hấp thụ canxi và gây loãng xương. 
  
• Giảm ăn muối: Ăn quá nhiều muối có thể làm mất canxi nhanh chóng và dẫn đến loãng xương. Hãy giữ lượng 2.300mg Natri mỗi ngày. Kiểm tra thông tin dinh dưỡng trên sản phẩm bạn ăn để giảm lượng muối tiêu thụ. 

3.2. Phòng tránh loãng xương ở người trẻ: Nâng cao hoạt động thể dục

Luyện tập thể dục là cách giúp tăng cường sự đổi mới chất và kích thích hấp thụ canxi. Xương của bạn trở nên linh hoạt hơn khi bạn thực hiện các hoạt động thể dục hàng ngày. Bắt đầu với những bài tập đơn giản như đạp xe, chạy bộ, đi bộ, tập khởi động,...

Hãy thực hiện thể dục mỗi ngày để ngăn chặn loãng xương ở người trẻ

Sau đó, tăng cường dần độ khó của bài tập. Thói quen này hỗ trợ quá trình tái tạo xương.
Ngoài ra, bạn cũng có thể tránh té ngã bằng cách thực hiện các bài tập cải thiện cân bằng như yoga, bơi lội, võ thuật,...

3.3. Phòng ngừa loãng xương ở người trẻ: Sử dụng hormone

Liệu pháp bổ sung hormone thường được đề xuất cho phụ nữ có rủi ro mãn kinh sớm. Giúp ngăn chặn giảm nồng độ Estrogen, từ đó ổn định tình trạng loãng xương. 
Tuy nhiên, cân nhắc kỹ trước khi áp dụng liệu pháp này. Nồng độ estrogen cao có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, bao gồm tăng nguy cơ ung thư vú. Vì vậy, thảo luận cụ thể với bác sĩ của bạn.

Tóm gọn lại, chăm sóc và phòng tránh loãng xương ở người trẻ là quan trọng, đặc biệt là đối với nhóm tuổi vị thành niên. Để đảm bảo sức khỏe tối ưu cho con bạn, hãy tích cực bổ sung canxi và vitamin D vào chế độ ăn hàng ngày của họ.