Chùa Giác Lâm là một trong những ngôi chùa cổ nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, là tổ đình của phái Thiền Lâm Tế tông miền Nam Việt Nam. Tọa lạc tại số 565 đường Lạc Long Quân, phường 10, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh, chùa được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1988. Hãy cùng VNTRIP khám phá không gian tâm linh thanh tịnh và bình an tại nơi này!

chùa Gíac Lâm 300 tuổi (Ảnh st)
Chinhsach24h tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của Chùa Giác Lâm.
Chùa được xây dựng nhờ đóng góp của cư sĩ Lý Thụy Long, người Minh Hương, vào mùa xuân năm Giáp Tý (1744) đời chúa Nguyễn Phúc Khoát. Ban đầu, chùa mang tên Sơn Can (núi và gò nông), sau đổi tên thành Cẩm Sơn. Ngoài ra, còn được biết đến với tên gọi Cẩm Đệm do cư sĩ Thụy Long chuyên đan đệm. Hình ảnh chùa trên gò Cẩm Sơn tạo nên bức tranh tĩnh lặng.
Chùa Giác Lâm - Nơi gắn liền với tên cư sĩ Thụy Long và hành trình phát triển từ gò Cẩm Sơn đến ngôi chùa thanh tịnh ngày nay.

(Ảnh st)
Năm 1774, Thiền sư Phật Ý-Linh Nhạc cử đệ tử Viên Quang về trụ trì chùa và đổi tên thành Giác Lâm, đánh dấu một giai đoạn mới trong lịch sử của ngôi chùa thanh bình.

bảng xếp hạng di tích lịch sử văn hóa chùa giác lâm
Dưới thời của Thiền sư Viên Quang, chùa Giác Lâm trở thành trung tâm đào tạo kinh điển và giới luật, quyết định đầu tiên cho chư tăng ở Gia Định và cả Nam Bộ. Năm 1873, do sự lãnh đạo của Thiền sư Minh Khiêm, chùa trở thành nơi in ấn, sao chép kinh sách, khắc bản gỗ kinh, luật và diễn Nôm một số tác phẩm Phật giáo.

chùa Giác Lâm (Ảnh st)
Kiến trúc của chùa Giác Lâm
Chùa đã trải qua ba lần đại tu lớn vào các năm 1798–1804, 1906–1909 và đầu năm 1999, hoàn thành đợt trùng tu thứ ba.

(Ảnh st)
Chùa Giác Lâm hiện nay được thiết kế theo lối kiến trúc chữ Tam, bao gồm ba dãy nhà ngang nối liền nhau (không tính các nhà phụ):
- Chính điện.
- Giảng đường.
- Nhà trai (hay còn gọi là nhà Ông Giám).
Chùa nguyên thủy không có cổng tam quan (cổng tam quan chỉ mới được xây dựng vào năm 1955). Hai cổng tam quan hiện nay sát đường Lạc Long Quân, hướng về phía Nam. Hai bên cột trụ tam quan cũ có câu đối bằng chữ Hán.

toàn cảnh chùa Gíac Lâm (Ảnh st)
Kết cấu kiến trúc của chùa là hai nếp nhà tứ trụ bố trí theo kiểu trùng thềm điệp ốc. Mái chùa gồm 4 vạt và các sống mái đều thẳng. Năm 2007, bắt đầu xây dựng khu giảng đường và tăng xá (phía bên phải chùa – theo hướng nhìn từ trong ra).

mái chùa gồm 4 vạt (Ảnh st)

khu nhà giảng (Ảnh st)
Khu Tam Bảo bao gồm chánh điện, trai đường và giảng đường, được xây dựng trên một diện tích hình chữ nhật rộng 22m, dài 65m, nằm trên nền đất cao khoảng 1m so với vườn chùa. Phía trước chánh điện là sân hình chữ nhật, chiều ngang 20m và rộng 10m.
Trước sân là khu vườn xinh đẹp, có miếu nhỏ chứa tượng Bồ tát Quán Thế Âm được làm từ đá màu. Đặc biệt, trong sân vườn có một cây bồ đề cao lớn được tặng bởi ngài Narada (Srilanka). Ngài Narada cùng Hòa thượng Hồng Từ và Sư Bửu Chơn đã tự tay trồng cây bồ đề tại đây vào ngày 24-6-1953.

khu chính điện (Ảnh st)

cây bồ đề ở sân trước chùa (Ảnh st)

tượng Phật Bà Quan Âm (Ảnh st)
Chính điện có kiến trúc độc đáo, mang nét truyền thống của nhà dân gian với một gian và hai mái, được bố trí theo kiểu tứ trụ. Bên trong điện rộng và sâu, với 56 cột được chạm khắc câu đối, thiếp vàng công phu. Cột nào cũng to hơn vòng tay ôm và có màu nâu sẫm. Các cửa võng giữa các hàng cột cũng được trang trí đẹp mắt với các đề tài truyền thống như tứ linh, tứ quý, hoa điểu...

khu chính điện (Ảnh st)
Trong khu chính điện, trang trí theo phong cách 'tiên bái Phật, hậu bái Tổ', tạo nên không gian linh thiêng và tôn nghiêm.

điện Phật (Ảnh st)
Phần thờ Phật được sắp xếp một cách trang trọng, bao gồm ba bàn có độ cao từ thấp đến cao:
- Bàn Di Đà.
- Bàn Hội đồng.
- Tam Bảo.
Bàn Di Đà tôn trọng tượng Di Đà Tam Tôn, với A Di Đà lớn ở giữa và Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Đại Thế Chí hai bên. Hai tượng Ca Diếp, A Nan, và Di Lặc cũng có mặt. Tượng Thích Ca Đản sanh và Cửu Long cũng đồng hành. Bàn thờ Hội đồng có tượng Phạm Thiên, Nam Tào, Bắc Đẩu.
Bàn thờ Tam Bảo có 5 vị:
- Đức Phật Thích Ca/Phật A Di Đà.
- Bốn vị Bồ tát là Quán Thế Âm.
- Đại Thế Chí, Văn Thù Sư Lợi.
- Đại Hạnh Phổ Hiền.
Sự kết hợp giữa Di Đà Tam Tôn và Thích Ca Tam Tôn thể hiện trong bàn thờ, với thời Thập bát La Hán, Thập Điện Minh Vương, Địa Tạng, Bồ Đề Đạt Ma, Long Vương, Quan Thánh ở hai bên vách chánh điện.

điện thờ Phật (Ảnh st)
Phía sau chính điện, bàn thờ Tổ dành để thờ các Hòa thượng trụ trì tại chùa Giác Lâm. Ngay đối diện, có các bàn thờ:
- Phật Chuẩn Đề
- Phật A Di Đà
- Bàn thờ Thập Điện Diêm Vương.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, khu vực này được sử dụng làm cơ sở hậu cần, nuôi chứa cán bộ và thực hiện công tác trinh sát nội thành.

(Ảnh st)
Ở phía trước chùa, ta thấy bảo tháp Xá Lợi hình lục giác với 7 tầng. Dự án Tháp Xá Lợi Phật được khởi công từ năm 1970 và sau một thời gian ngưng trệ, tiếp tục xây dựng và hoàn thành vào năm 1994. Tháp cao 32,70m, hình lục giác, diện tích hơn 600m2, hướng về phía Bắc.
Tầng dưới cùng của tháp có bàn thờ tượng Di Đà Tam Tôn, các tầng trên thờ nhiều tượng Phật, Bồ tát như: đức Phật Thích Ca, đức Phật Dược Sư, Bồ tát Quan Thế Âm, Bồ tát Chuẩn Đề, Bồ tát Di Lặc… Tầng thứ 7 trang trí chùm đèn Cửu Long, với tháp Xá Lợi đức Phật Thích Ca ở giữa.

bảo tháp xá lợi (Ảnh st)
Tháp Xá Lợi đức Phật được ngài Narada hiến tặng cho Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam (trước đây là Lục Hòa Tăng), có trụ sở tại chùa Giác Lâm, trong một buổi lễ trọng thể diễn ra vào ngày 24-6-1953.
Lễ tang thiêng liêng đã được tổ chức tại chùa với sự chứng kiến của ngài Narada và đông đảo chư Tăng Ni, Phật tử. Hòa thượng Phật Ấn, Hồng Từ, và Trường Thạnh đã cung thỉnh tháp Xá Lợi Phật tôn trí tại chùa Giác Lâm.

bảo tháp Xá lợi (Ảnh st)

ngọc xá lợi (Ảnh st)
Chùa Giác Lâm có 3 khu tháp mộ. Khu tháp mộ trước chùa chính bao gồm 3 tháp mộ. Khu tháp mộ nằm bên phải đường vào chùa với 33 tháp mộ, được xây dựng đầu thế kỷ XX. Khu tháp Tổ sau miếu Linh Sơn Thánh Mẫu có 8 tháp mộ của Thiền sư trụ trì và 3 tháp mộ của Hòa thượng từ thế kỷ XIX đến thế kỷ XX.

vườn tháp tổ (Ảnh st)
Chùa có tổng cộng 119 pho tượng, trong đó có 113 pho tượng cổ với nhiều chất liệu khác nhau như gỗ, đồng, xi măng, thạch cao. Nổi tiếng là pho tượng Thích Ca bằng gỗ, tượng cổ nhất ở chùa, tòa Cửu Long và tượng Thích Ca sơ sinh bằng đồng, cùng hai bộ tượng Thập Bát La Hán và bộ tượng Ngũ Hiền (đức Phật và bốn vị Bồ tát).

các pho tượng trong chùa (Ảnh st)

Bức tượng cổ trong chùa (Ảnh st)

các bức tượng cổ quý hiếm (Ảnh st)
Ngoài ra, chùa lưu giữ nhiều công trình chạm khắc gỗ:
- 23 bao lam chạm lộng.
- 23 bức hoành phi.
- 86 câu đối thếp vàng công phu.
- 46 bàn thờ và nhiều pháp khí, đồ thờ cổ…
Tất cả đều là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao.

câu đối thếp vàng công phu (Ảnh st)
Chùa trang trí độc đáo khi sử dụng 7.454 đĩa kiểu cẩn trên hai mặt tường của Tây đường, điện Phật, tháp Tổ, nóc mái v.v… trong nửa đầu thế kỷ XX.
Phần lớn đĩa kiểu trang trí được sản xuất tại các cơ sở gốm ở Lái Thiêu, Bình Dương. Chùa Giác Lâm được ghi nhận vào ngày 30-11-2007 là chùa có số lượng đĩa kiểu trang trí nhiều nhất Việt Nam.

đĩa cổ trang trí (Ảnh st)
Lễ hội tại chùa Gíac Lâm

lễ tảo tháp chùa giác lâm (Ảnh st)
Hướng dẫn đến chùa Giác Lâm
Nếu bạn ở các tỉnh thành ngoại trung tâm TP Hồ Chí Minh, có thể di chuyển bằng máy bay, oto hoặc tàu hỏa đến TP Hồ Chí Minh.
Tại đây, bạn có thể lựa chọn sử dụng xe bus để đến Chùa Gíac Lâm và tiết kiệm chi phí, đặc biệt với tuyến xe bus 38 từ Trường THCS Vân Đồn (243 Hoàng Diệu, phường 8, quận 4, TP Hồ Chí Minh).
Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng dịch vụ taxi hoặc xe ôm để tiết kiệm thời gian di chuyển.
Nếu bạn tự lái xe máy, hãy xem bản đồ chi tiết để đến chùa Gíac Lâm tại đây.
Thông tin chi tiết
- Địa chỉ: 565 Lạc Long Quân, Phường 10, Tân Bình, TP Hồ Chí Minh
- Số điện thoại: 028 3865 3933
- Giờ mở cửa: 7AM- 9PM
Chúc bạn có một chuyến hành hương an lành!
