Là một trong những sự kiện lễ hội hàng đầu cả nước, lễ hội đình thần Thắng Tam mỗi năm thu hút đông đảo người dân Vũng Tàu và du khách quốc tế. Đây cũng là dịp quan trọng để cầu an và tri ân ông Cá Voi, người cứu tinh của người dân miền biển.

Chuyện kể về lễ hội đình thần Thắng Tam
Du lịch Vũng Tàu vào tháng Hai âm lịch, du khách sẽ tham gia vào một lễ hội Vũng Tàu đặc sắc - lễ hội đình thần Thắng Tam, một tín ngưỡng dân gian đã kéo dài hàng trăm năm, kết nối với người dân miền biển.
Lễ hội đình thần Thắng Tam diễn ra hàng năm từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 8 âm lịch tại quần thể kiến trúc đình Thắng Tam, thành phố Vũng Tàu. Đình thần Thắng Tam bao gồm 3 di tích: đình Thần Thắng Tam, miếu Bà Ngũ Hành, và lăng Ông Nam Hải.
Theo truyền thuyết, đình Thần Thắng Tam thờ 3 người có công lớn trong việc lập nên 3 làng Thắng ở Vũng Tàu, đó là ông Phạm Văn Dinh, Lê Văn Lộc, và Ngô Văn Huyền. Thời vua Gia Long, giặc Mã Lai và Tàu Ô thường xuyên cướp bóc, quấy nhiễu việc làm ăn buôn bán của tàu bè, bắt cóc ngư dân. Nhà vua sai ba đội quân đi trên ba chiếc thuyền do ba viên xuất đội thống lĩnh.
Khi đổ bộ đến Vũng Tàu, họ đặt tên đồn binh là Phước Thắng, vừa bảo vệ sự bình yên vừa khai hoang, lập làng, làm ăn sinh sống. Sau khi giặc Mã Lai và Tàu Ô bị diệt, ba đội quân được giải ngũ, dần dần hình thành nên ba làng tên Thắng. Khi các ông qua đời, triều đình ban sắc phong thần cho ba ông. Trải qua hàng trăm năm, người dân Vũng Tàu vẫn giữ nguyên và phát triển lễ hội đình thần Thắng Tam, trở thành một lễ hội Vũng Tàu đặc sắc và quy mô nhất.
Lễ hội đình thần Thắng Tam – lễ hội Nghinh Ông có nguồn gốc từ tín ngưỡng thờ Cá Ông – cá Voi, phổ biến trong miền biển Trung và Nam Bộ. Mỗi miền biển tổ chức theo cách riêng, nhưng đều tôn vinh cá Ông, vị cứu tinh của ngư dân khi lênh đênh trên biển.
Đình thần Thắng Tam chứa đựng nhiều bộ xương cá voi, đặc biệt bộ xương lớn nhất có chiều dài 18 mét, được bảo quản sau khu vực ban thờ với niên đại hơn 100 năm.

Lễ hội Vũng Tàu nổi bật và cuốn hút nhất
Chiều ngày 17/2 âm lịch, lễ hội tại điểm du lịch Vũng Tàu khởi đầu bằng lễ Nghinh Ông từ mũi Nghinh Phong về đình thần Thắng Tam. Những đội thuyền của ngư dân được trang trí cờ hoa rực rỡ, chiêng trống vang lên tạo không khí trang trọng. Hành trình bắt đầu từ biển Bãi Trước, đi qua miếu Hòn Bà ở mũi Nghinh Phong. Thuyền rồng dẫn đầu, hàng chục ghe lớn nhỏ chở theo hàng ngàn người, khi đến mũi Nghinh Phong dừng lại, quay thuyền hướng ra biển để tiến hành lễ nghi.

Đoàn đi nghinh Ông bao gồm các vị bô lão, thanh niên trai tráng khiêng kiệu và đông đảo ngư dân trong vùng. Khi đến nơi, họ thực hiện lễ dâng hương, rượu, hoa cúng tế thần biển để rước Ông về, nghi thức gọi là “Khai nghinh thủy tướng”. Sau khi 3 lần chiêng được bấm để bắt đầu, một vị bô lão uy tín đưa hương lên để cầu khấn, tiếp theo là màn múa rồng biểu diễn nghi thức “khai nghinh thủy tướng” để đón cá ông về.

Dàn rước linh vị Cá Ông trở về Bãi Trước tại khu du lịch Vũng Tàu, mọi người đều hân hoan, tươi cười, trang nghiêm, trang phục gọn gàng để tham gia lễ rước Ông về. Sau khi đến Bãi Trước, tượng Cá Ông cao 10 mét, làm bằng giấy bồi được trang trí huyền bí sẽ được rước về Lăng Ông Nam Hải. Dẫn đầu đoàn là những vị bô lão mặc trang phục khăn đóng áo, tay cầm chướng, cầm cờ.

Đi kèm với đoàn rước là đội nhạc lễ với trống, kèn, thanh la nhộn nhịp, đội khiêng kiệu nghinh Ông bao gồm 8 ngư dân trang phục áo nâu gọn gàng. Cùng đi trong đoàn là những nhân vật hóa trang thành các ông Phúc, Lộc, Thọ và nhân vật từ truyện Tây Du Ký… Họ đi nhảy múa theo nhịp chiêng trống hứng khởi, tạo nên không khí sôi động, rộn ràng.

Dàn rước có quy mô lớn, kéo dài tới 2km và vô cùng huyên náo, đa dạng mọi độ tuổi, cả nam và nữ, ai cũng lựa chọn trang phục chỉnh tề. Đoàn rước đi qua nhiều con phố lớn của địa điểm du lịch Vũng Tàu như Bãi Trước, Quang Trung, Lê Lợi, Trưng Trắc, Hoàng Hoa Thám và điểm cuối cùng là Đền thờ thần Thắng Tam.
Sau lễ rước cá Ông về đền thần Thắng Tam, các nghi lễ tiếp theo sẽ được tổ chức. Bao gồm lễ cầu ngư, lễ cúng tế ông Nam Hải Cự Tộc Chi Thần, lễ thỉnh sắc thần vào lăng ông Nam Hải, lễ xây chầu đại bội, lễ cúng các bậc tiên hiền có công mở mang đất đai, khai phá bờ cõi.
Trong bối cảnh lễ hội Vũng Tàu, nổi bật với các sự kiện văn hóa đặc sắc như múa lân, hát bội, hát bả trạo, diễn tuồng… thu hút đông đảo du khách và cộng đồng ngư dân đến từ mọi ngóc ngách địa điểm du lịch.

Để tôn vinh nguồn gốc, lễ hội đình thần Thắng Tam là một lễ hội Vũng Tàu đặc sắc, là biểu tượng và bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng dân cư Vũng Tàu. Nếu bạn có cơ hội du lịch Vũng Tàu vào tháng 8 âm lịch hàng năm, đừng bỏ lỡ cơ hội tham gia vào lễ hội văn hóa độc đáo này.
