Giới thiệu về Miếu Nam Lãnh Quảng Bình
1.1 Miếu Nam Lãnh Quảng Bình nằm ở đâu?
Địa chỉ: Thôn Nam Lãnh, xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình
Cụm di tích Miếu Nam Lãnh Quảng Bình nằm trên một vùng đất cao và phẳng ở phía Đông thôn Nam Lãnh. Theo một số tư liệu, Miếu Nam Lãnh được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ XVIII, là nơi được xây dựng chủ yếu để thờ, tế lễ các vị thần bảo hộ và những người có công khai phá đất đai, lập nên làng xã. Đặc biệt, Miếu Nam Lãnh Quảng Bình là một di tích lịch sử nổi tiếng được Sở Văn hoá Thông tin Quảng Bình công nhận vào năm 2002 và trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình du lịch Quảng Bình của mọi người.
1.2 Lịch sử hình thành Miếu Nam Lãnh Quảng Bình
Vùng đất Nam Lãnh trước kia còn được biết đến với tên gọi là “Kẻ Hói' - nghĩa là vùng sông nước bởi địa danh nơi đây được bao quanh bởi các sông nước nổi tiếng như: Khe Sâu, Khe Mương, Ngầm Nậy, Nầm Cóc, Vực Mụ Chính… với hệ thống hói, bàu chi chít cả chiều ngang lẫn dọc. Dáng dấp của vùng đất này cũng một phần tạo nên bản chất chăm chỉ, cần cù và chịu thương chịu khó của người dân nơi đây.
Miếu Nam Lãnh Quảng Bình là kết quả của sự biết ơn của người dân nơi đây, mặc dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng họ vẫn không quên xây dựng và ghi nhớ công đức mà tổ tiên đã mang lại. Người dân trong làng đã cùng nhau xây dựng miếu nhằm thờ phụng cũng như ghi nhớ công lao các bậc tiền nhân đã có công khai phá và lập nên Miếu Nam Lãnh.

Cổng làng Nam Lãnh quen thuộc nổi bật với vẻ đẹp giản dị, mang màu sắc của một làng quê cổ xưa
Kiến trúc Miếu Nam Lãnh Quảng Bình có điểm gì đặc sắc?
Tổng thể Miếu Nam Lãnh rộng khoảng 480m2 bao gồm cổng ra vào, bức bình phong và 4 ngôi miếu có kích thước khác nhau. Mỗi miếu chứa nội dung và ý nghĩa riêng. Từ ngoại vào trong, bạn sẽ đi qua cổng, miếu thứ nhất bên trái, bức bình phong, miếu thứ hai bên trái, miếu chính và miếu thứ tư bên phải. Xung quanh khu vực miếu là những tảng đá lớn nằm chồng lên nhau, cây cối um tùm tạo nên khung cảnh vô cùng linh thiêng.
Mặc dù diện tích tổng thể của Miếu Nam Lãnh Quảng Bình không lớn và kiến trúc khá đơn giản nhưng cách bài trí ở đây rất hợp lý. Ấn tượng hơn cả là nội dung tại các ngôi miếu thể hiện sự uy nghiêm của nơi này.
Toàn cảnh Miếu Nam Lãnh Quảng Bình được bao quanh bởi cây cối um tùm và lớp cỏ xanh phủ kín mặt đất
Hơn hai thế kỷ trôi qua với bao nhiêu gian nan từ thiên nhiên và những cuộc chiến tranh đẫm máu đã khiến nơi này không còn nguyên vẹn. Nhưng giá trị lịch sử và văn hoá vẫn hiện diện, những sự kiện hùng vĩ của quá khứ vẫn sống mãi trong lòng dân tộc. Hãy cùng Mytour.vn khám phá từng ngôi miếu trong bài viết này nhé.
2.1 Ngôi miếu đầu tiên tại Miếu Nam Lãnh Quảng Bình
Ngay khi bước chân vào cổng Miếu Nam Lãnh Quảng Bình, bạn sẽ nhìn thấy hai cột đá tai mèo cao khoảng 1m, cách nhau 3.5m. Cấu trúc của Miếu Nam Lãnh khá phức tạp và độc đáo hơn so với Đại Phúc Thần Miếu Quảng Bình. Miếu đầu tiên cách cổng ra vào khoảng 6m, nằm bên trái và trước cửa có hai chữ Hán là Cách Tư (kính mến). Do đó, Cách Tư ở đây có ý nghĩa là “Phải tuân theo khuôn phép khi đến đây với lòng kính mến”.
Ngôi miếu này có kiến trúc độc đáo: phần đỉnh gồm 3 tầng, mái cong theo hình đạo chạm đầu rộng và lợp ngói âm dương. Các phần nối giữa tầng mái được trang trí với hoa văn rồng từ các mảnh sứ khá tinh xảo. Miếu này giống như những ngôi nhà dùng để giao tiếp với khách thường trực khi đến thăm miếu. Hai bên thành miếu còn có hai câu đối bằng chữ Hán rất ấn tượng. Tuy nhiên, chữ Hán đã phai mờ theo năm tháng nên không đọc được nữa.
Khi tham quan ngôi miếu đầu tiên của Miếu Nam Lãnh Quảng Bình, bạn có thể thấy bức bình phong với nhiều hoa văn và một chú ngựa được làm từ sành sứ. Bức bình phong đã mất nửa phần trên đầu. Phía trước bình phong là một bàn thờ cổ, hai bên là hai con voi chầu vào.
2.2 Miếu thứ hai
Miếu thứ hai nằm bên trái trong quần thể ba miếu, trước cửa có hai chữ Hán là Trang Tĩnh, ý nghĩa là phải giữ thể xác và tinh thần trong sạch để kính lễ thần linh. Nhiệm vụ chính của miếu này là nhắc nhở mọi người nên nghiêm chỉnh khi vào kính lễ thần linh.
2.3 Miếu thứ ba
Miếu thứ ba đặt ở vị trí trung tâm với 3 chữ Hán là Từ Anh Linh, nghĩa là miếu thờ vị thần anh dũng linh thiêng. Đây là ngôi miếu tương đối hoàn chỉnh so với các miếu khác. Trên lớp mặt ngoài của hai trụ khắc hai câu đối:
Tráng liệt thần y quang hải Bắc,
Đền ngọc thọ sơn Nam trang nghiêm.
Có ý nghĩa là:
Hiển hách sáng ngời ở bờ biển Bắc.
Đền son Nam vẫn giữ trang nghiêm.
Kế bên hai trụ ở ngoại vi.
Ngay bên cạnh hai trụ là bức tường có hình ông Thiện và ông Ác, làm cho không gian ở đây trở nên rực rỡ hơn bao giờ hết. Phần miếu chính có hai trụ ở hai bên cửa miếu được làm nổi bật bằng hình rồng dân gian được tạo nên từ sành sứ và đắp nổi, tạo nên ấn tượng sâu sắc. Ngay bên cạnh hai trụ là hai bức tường miếu kèm theo hai câu đối bằng chữ Hán như sau:
Duy trì sự phước lành
Bảo vệ dân chúng tứ phương
Có ý nghĩa là:
Bảo tồn phúc lành tại tam bảo
Ủng hộ nhân dân ở bốn phương.
Bàn thờ chính của miếu được khắc hoa văn và hai con rồng chầu vào nhau, trên bàn thờ có đặt một lư hương và phía sau có khắc hoa văn hình rồng vờn mây đẹp mắt. Rất may mắn, nét đẹp này vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Đây cũng là ngôi miếu có kích thước lớn nhất trong nhóm Miếu Nam Lãnh Quảng Bình và là nơi để thờ phượng các vị thần linh, những người đã có công xây dựng làng xóm.

Cánh gà bên trái của ngôi miếu thứ ba vẫn giữ nguyên những nét kiến trúc thời chiến dù đã trải qua nhiều năm tháng

Phần cánh gà bên phải của ngôi miếu thứ ba
2.4 Miếu thứ tư
Ngôi miếu thứ tư đặt ở bên phải với hai chữ Hán nổi bật trước cửa miếu được phiên âm là Tráng Địch, ý nghĩa là dẫn dắt lên cho thêm mạnh mẽ. Đây là nơi xác nhận lòng thành kính của những người tốt khi đến kính lễ thần linh. Thần linh tại đây sẽ ban sức mạnh và dẫn dắt họ đến thành công cũng như cuộc sống hạnh phúc… Mặt trước của ngôi miếu này cũng có hai câu đối bằng chữ Hán nhưng nay đã mờ và không thể đọc được nữa.
Nếu bạn đã từng khám phá nghề làm bánh tráng tại Làng Tân An Quảng Bình thì bây giờ hãy thử đến với Miếu Nam Lãnh Quảng Bình để tìm hiểu kiến trúc và làng nghề có đặc điểm truyền thống sẽ khác nhau như thế nào nhé. Bạn còn chần chừ gì mà không lưu điểm đến Miếu Nam Lãnh trong cuốn sổ Cẩm nang du lịch của mình nè?
Huỳnh Ny
Nguồn: Tổng hợp
