Thành công vượt xa mong đợi: Tàu vũ trụ của NASA 'phá vỡ' quỹ đạo cũ của tiểu hành tinh!

Lần đầu tiên trong lịch sử, loài người có khả năng thay đổi quỹ đạo của một thiên thể.

Theo thông tin mới nhất từ NASA về vũ trụ, tàu vũ trụ thử nghiệm chuyển hướng tiểu hành tinh đôi (DART) sau khi va chạm với tiểu hành tinh Dimorphos đã thành công trong việc THAY ĐỔI QUỸ ĐẠO của nó.

Tiểu hành tinh Dimorphos - cách Trái Đất khoảng 11.000.000 km - không đe dọa đến hành tinh của chúng ta, và NASA muốn thử nghiệm xem liệu trong tương lai, con người có thể ngăn chặn một vụ va chạm giữa tiểu hành tinh/thiên thạch với Trái Đất bằng cách làm thay đổi quỹ đạo của nó hay không.

Tàu vũ trụ Dart đã tạo ra một vết va chạm lớn trên tiểu hành tinh Dimorphos vào ngày 26/9/2022, khiến các mảnh vỡ bị phóng ra không gian và tạo ra một dải bụi, đống đổ nát giống như sao chổi kéo dài vài nghìn km.

Nhờ vào đầu đạn tạm thời của nó, Dimorphos đã trở thành một sao chổi được tạo ra bởi con người.

Kính Hubble đã chụp được hình ảnh này của tiểu hành tinh Dimorphos sau vụ va chạm với tàu Dart. Ảnh: NASA / ESA / STScI / Hubble

Vụ va chạm được thực hiện cách đây 2 tuần, nhưng vào ngày 11/10/2022, NASA mới chính thức thông báo kết quả của Dart. Đó là vì các nhà khoa học phải mất nhiều đêm liên tục quan sát bằng kính thiên văn từ Chile và Nam Phi để xác định mức độ va chạm có làm thay đổi đường đi của tiểu hành tinh Dimorphos hay không. Tiểu hành tinh này quay xung quanh thiên thạch Didymos lớn hơn nhiều.

THÀNH CÔNG NGOÀI MONG ĐỢI

Trước khi va chạm, Dimorphos mất 11 giờ 55 phút để quay quanh Didymos. Dự kiến vụ va chạm có thể làm giảm thời gian này khoảng 10 phút, nhưng theo Bill Nelson của NASA, 'vụ va chạm đã rút ngắn quỹ đạo bay của Dimorphos đi 32 phút (từ 11 giờ 55 phút xuống còn 11 giờ 23 phút).'

'Đây là một thành công ngoài sức mong đợi. Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, chúng ta có thể thay đổi quỹ đạo của một thiên thể' - Lori Glaze, giám đốc khoa học hành tinh của NASA, cho biết với niềm vui.

Hệ thống tiểu hành tinh Dimorphos và Didymos. Ảnh: Steve Gribben / Johns Hopkins APL / NASA / AP

Các nhà khoa học nghiên cứu cho biết số lượng mảnh vỡ có thể đã ảnh hưởng đến kết quả. Theo nhà khoa học Tom Statler của NASA, tác động cũng có thể làm cho Dimorphos chao đảo một chút. Hai tiểu hành tinh ban đầu cách nhau 1,2 km, sau va chạm, khoảng cách này giảm xuống chỉ còn vài chục, vài trăm mét.

Ra mắt vào năm 2021, tàu vũ trụ Dart (Double Asteroid Redirection Test) có kích thước như máy bán hàng tự động, được Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng của Đại học Johns Hopkins (Mỹ) phát triển. Tổng kinh phí cho dự án này là 325 triệu USD, trong đó chi phí xây dựng tàu DART chiếm hơn 300 triệu USD.

Nhiệm vụ của Dart gần như là một cuộc đấu hy sinh, sau hơn một năm di chuyển trong không gian, Dart đã tiếp cận tiểu hành tinh cách Trái Đất 11 triệu km và va chạm với tốc độ 22.500 km/giờ.

Tàu vũ trụ Thử nghiệm Chuyển hướng Tiểu hành tinh Đôi của NASA (DART) được vận chuyển trên tên lửa Falcon 9 tại Căn cứ Không quân Vandenberg ở California vào ngày 16 tháng 11 năm 2021. Nguồn: Ed Whitma / Johns Hopkins APL / NASA

Daniel Brown, một nhà thiên văn học tại Đại học Nottingham Trent ở Anh, nói: 'Đây là một cú hit lớn, không chỉ về việc tiến gần hơn tới khả năng bảo vệ chúng ta khỏi tiểu hành tinh trong tương lai mà còn thể hiện sự kỳ diệu của công nghệ vũ trụ con người.'

Các nhà khoa học cần tiếp tục nghiên cứu để không chỉ xác định thêm về các tiểu hành tinh/thiên thạch ở ngoài hệ Mặt Trời mà còn để hiểu rõ cấu trúc của chúng - một số là cứng, trong khi những khối khác là mảnh vỡ.

Tom Statler nói: 'Chúng ta không nên quá phấn khích khi cho rằng một thử nghiệm trên một tiểu hành tinh sẽ cho chúng ta biết chính xác mọi tiểu hành tinh khác sẽ có kết quả giống như vậy trong một tình huống tương tự. Tuy nhiên, việc thành công trong việc thay đổi quỹ đạo của tiểu hành tinh Dimorpho mở ra một con đường mới trong việc bảo vệ chính mình trong không gian.'

NGUY CƠ TỪ VŨ TRỤ

Theo NASA, trong vòng 100 năm tới, không có tiểu hành tinh nào được biết đến có kích thước lớn hơn 140 mét - đủ lớn để tàn phá một thành phố - có cơ hội đáng kể lao vào Trái Đất. Tuy nhiên, mọi chuyện đều có thể xảy ra, không kể dự báo của con người. Do đó, chúng ta cần phải tiên phong trong việc ngăn chặn.

Ví dụ, các tài liệu địa chất cho thấy một tiểu hành tinh rộng 9,6 km đã đâm vào Trái Đất cách đây 66 triệu năm, khiến thế giới bước vào một kỷ băng hà dài và gây ra sự tuyệt chủng hàng loạt của loài khủng long cùng với 75% số lượng các loài khác.

Mọi thứ có thể diễn ra, bất kể dự đoán của con người. Vì vậy, chúng ta cần phải chủ động ngăn chặn. Ảnh: Internet

NASA dự định ra mắt vào năm 2026 một kính viễn vọng có tên là Khảo sát Vật thể Gần Trái Đất (NEO) để nắm rõ hơn về các tiểu hành tinh và sao chổi nguy hiểm có kích thước lớn hơn 140 mét và có thể tiềm ẩn trong vùng cách Trái Đất 48.280.320 km.

Sau khi xác nhận thành công ban đầu của tàu Dart, các nhà thiên văn không ngừng điều tra.

Để có cái nhìn chi tiết, sâu sắc hơn về vụ va chạm nhân tạo này, sứ mệnh Hera của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu sẽ tiến hành một cuộc điều tra tiếp theo về Dimorphos và tiểu hành tinh lớn hơn trong hệ thống, Didymos.

Cụ thể, sứ mệnh Hera sẽ bắt đầu vào năm 2024. Tàu vũ trụ này, cùng với hai vệ tinh CubeSats, sẽ đến hệ thống tiểu hành tinh (bao gồm Dimorphos và Didymos) hai năm sau.

Hera sẽ nghiên cứu cả hai tiểu hành tinh, đo lường các đặc tính vật lý của Dimorphos và kiểm tra hố va chạm của DART và quỹ đạo của Dimorphos xung quanh Didymos, với mục tiêu phát triển một chiến lược hiệu quả hơn để bảo vệ Trái Đất trong tương lai.

Tham khảo: AP, Sciencealert