Thanh phân cách là phần của đường giao thông dùng để phân chia mặt đường thành các làn xe riêng biệt hoặc tách biệt giữa xe cơ giới và xe thô sơ. Có hai loại dải phân cách: loại cố định và loại di động.
Trong tiếng Việt thông dụng, dải phân cách nổi thường được gọi là con lươn vì hình dạng dài giống như con lươn của chúng.
Đặc điểm vật lý
Một số dải phân cách còn đóng vai trò như khu vực xanh của đô thị, tạo cảnh quan cho các con đường. Các khu vực này có thể được trồng cỏ, gieo hoa dại, hoặc trồng cây lớn, cây bụi và thảo mộc lâu năm. Những hàng giậu dày đặc có thể lọc ánh sáng từ đèn ô tô, tạo thành một lớp chắn dày.

Khác với dải phân cách trên đường chính, các dải phân cách ở khu đô thị thường nhô cao hơn mặt đường và đóng vai trò như khu vực an toàn. Chúng thường xuất hiện trên các tuyến đường chính trong thành phố và có thể là các khối bê tông đơn giản hoặc được trang trí bằng cỏ, cây, gạch, đá tảng. Ngoài ra, chúng cũng có thể được đặt trên các con đường nhỏ hoặc trong khu dân cư để giảm tốc độ phương tiện hoặc chỉ để trang trí.
Tại một số khu vực như California, dải phân cách trên đường cao tốc đôi khi chỉ là một khoảng trống giữa hai vạch sơn vàng, đánh dấu giới hạn. Các phương tiện có thể cắt qua dải phân cách tại những điểm cụ thể để chuyển làn. Phương pháp này giúp giảm chi phí xây dựng, và có những dải phân cách chỉ là vạch sơn trắng, nhưng nghiên cứu cho thấy chúng ít hiệu quả trong việc đảm bảo an toàn giao thông hơn so với không có dải phân cách.
Trên các xa lộ ở Vương quốc Anh, dải phân cách thường liên tục, không bị đứt đoạn (ngoại trừ dải phân cách phân chia các làn xe hai chiều của Đại lộ Aston). Trong khi đó, các dải phân cách trên Đại lộ Interstate của Hoa Kỳ chỉ bị đứt đoạn ở các làn xe dành cho khẩn cấp và không có quy định giới hạn cho các tuyến đường cấp độ nhỏ hơn.
Chiều rộng

Tại Vương quốc Anh và các khu đông dân cư ở châu Âu, dải phân cách thường có chiều dài không quá một làn xe đơn. Tuy nhiên, nếu con đường chạy qua khu vực dốc, dải phân cách có thể rộng hơn. Ví dụ, trên xa lộ M6 ở Anh, dải phân cách đủ rộng để một con đường nhỏ chạy song song, còn trên xa lộ M62, dải phân cách đủ rộng cho một nông trại. Xa lộ A38(M) Aston là một tuyến xe đơn với 7 làn, dải phân cách là một làn xe hai chiều.
Kể từ tháng 1 năm 2005, Cục Đường cao tốc Vương quốc Anh yêu cầu các dải phân cách trên đường cao tốc mới phải có rào cản dạng bậc thang bằng bê tông. Đối với các đường cao tốc hiện tại, rào cản cũ sẽ được thay bằng loại mới khi hết hạn sử dụng. Chính sách này chỉ áp dụng cho dải phân cách trên đường cao tốc, không áp dụng cho các vật cản bên lề đường. Các loại đường khác sẽ tiếp tục sử dụng rào cản thép.
Tại Bắc Mỹ và một số quốc gia với vùng thưa dân rộng lớn, các làn xe ngược chiều có thể được phân cách bằng các cánh đồng hoặc khu rừng rộng hàng trăm mét ngoài khu dân cư đông đúc (như Đường cao tốc Ngoại Canada gần Ernfold, Saskatchewan, nơi các làn xe cách nhau đến 5 cây số). Ở các vùng ngoại ô và đô thị, chiều rộng của dải phân cách thường chỉ đủ cho một làn xe. Trong khu vực đô thị, thường sử dụng rào cản bê tông (như rào cản Jersey) và guard rail.
Một ví dụ điển hình về dải phân cách là dải phân cách đảo ngược trên Đường cao tốc không thu phí Golden State (I-5) ở dãy núi Tehachapi giữa Los Angeles, California và Thung lũng San Joaquin. Trong nhiều dặm, dải phân cách bị đảo ngược—giao thông hướng bắc đi trên đường phía tây và giao thông hướng nam trên đường phía đông. Một ví dụ tương tự ở phía Tây Montreal, trên Đường dành riêng cho xe ô tô số 20 ở Quebec, giữa Đường 138 và Giao điểm Turcot, nơi hai luồng giao thông trái chiều bị đảo ngược. Tương tự, I-85 ở miền trung Carolina Bắc cũng có dải phân cách tương tự với khu vực nghỉ chân có cầu lịch sử.
Đảm bảo an toàn

Vào tháng 8 năm 1993, một nghiên cứu của Cục Đường cao tốc Liên bang Hoa Kỳ đã chỉ ra mối liên hệ giữa chiều rộng dải phân cách và việc giảm nguy cơ tai nạn giao thông do hai xe đâm nhau, cũng như các chấn thương nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy dải phân cách không có hàng rào chắn cần có chiều rộng tối thiểu 30 feet (9,1 m) để đảm bảo an toàn, và hiệu quả tăng lên khi chiều rộng đạt từ 60 đến 80 feet (18,3 đến 24,4 m). Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc giảm chiều rộng dải phân cách từ 30 feet xuống còn 20 feet (6,1 m) để tăng thêm làn xe có thể làm giảm mức độ an toàn của đường cao tốc. Các thông số liên quan đến dải phân cách có rào chắn không được nghiên cứu theo cách này.
