Buzz
Thảo quả (hay còn gọi là quả tò ho) là loại gia vị được người dân sử dụng trong chè lam, chè kho và một số loại bánh kẹo khác để tạo hương vị thơm ngon cho món ăn. Đồng thời, đây cũng là loại thuốc quý và là một sản phẩm đặc biệt của Sa Pa.
Loại thuốc quý đặc biệt
Thảo quả thuộc loại cây thân thảo sống lâu năm trong họ gừng. Cây thường ra hoa vào mùa hè (từ tháng 5 đến tháng 7) và cho quả vào mùa đông (khoảng tháng 11, 12).
Cây thảo quả chỉ phát triển ở những vùng có độ cao trên 1.000m, khí hậu mát lạnh, thường mọc dưới tán cây rừng rậm, đất ẩm và nhiều mùn. Đây cũng là một món quà đặc biệt từ Sa Pa.
Ở nước ta, thảo quả thường mọc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn và vùng cao Tây Bắc như Yên Bái, Hà Giang, Lai Châu và đặc biệt là ở Lào Cai. Ở các huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai như Bát Xát, Sa Pa, người dân thường trồng thảo quả thành rừng và thu hoạch với sản lượng cao. Mỗi khi vào mùa, thảo quả được bày bán rất nhiều tại chợ Sa Pa với chất lượng tốt và giá cả hợp lý.
Ở cây thảo quả, phần chủ yếu được sử dụng là phần hạt. Vào mùa đông, người dân thường đi hái thảo quả đã chín vàng, mang về phơi hoặc sấy khô. Khi sử dụng, người ta thường đập vỏ bên ngoài để lấy hạt. Cũng có nơi sử dụng cám gạo hòa với nước, bọc quanh quả, nướng cho đến khi cám gạo cháy rồi mới đập vỏ bên ngoài để lấy hạt. Loại hạt này được coi như một món quà lưu niệm đặc biệt ở Sa Pa.
Trong hạt thảo quả chứa tinh dầu màu vàng nhạt, mùi thơm, vị cay nóng dễ chịu. Tinh dầu này chiếm tỉ lệ 1 – 1,5% khối lượng của hạt. Theo Đông y, thảo quả có tính ấm, khi xay thành bột để uống có thể giúp trừ đờm, làm ấm bụng, kích thích sự ngon miệng. Loại hạt này còn được xem như một đặc sản có thể chữa nôn mửa, đau ngực bụng và hỗ trợ điều trị ho…
Một loại gia vị đặc biệt
Thảo quả không chỉ là vị thuốc quý, mà còn là món quà đặc biệt từ Sa Pa được dùng làm gia vị cho các món ăn. Loại hạt này kết hợp hoàn hảo với nhiều nguyên liệu miền xuôi, tạo hương vị độc đáo cho nhiều món ăn như chè kho.
Bánh chưng và chè kho thường xuất hiện trong mâm cỗ Tết của nhiều địa phương. Để làm chè kho ngon, người nấu phải chuẩn bị đậu xanh, đường kính, vừng trắng và không thể thiếu thảo quả. Quá trình chế biến món này cũng đòi hỏi sự công phu.
Để nấu chè kho, người nấu cần ngâm đậu xanh qua đêm, sau đó đãi sạch vỏ, phơi ráo nước và rang cho tới khi đậu có màu vàng. Sau đó, đậu được xay thành bột mịn. Vừng cũng được rang chín, xát sạch vỏ. Thảo quả khô được nướng, giã nhỏ và xay thành bột. Khi nấu, người nấu sẽ cho bột đậu, đường kính và thảo quả vào nước, đun sôi và khuấy đều cho đến khi chè đặc quánh và không bị nước. Chè sau đó được đổ ra đĩa hoặc khuôn, rắc vừng lên trên.
Không chỉ là một loại gia vị quan trọng cho món ngọt, thảo quả còn đóng vai trò quan trọng trong các món mặn nhờ mùi thơm đặc biệt của nó. Hỗn hợp các loại gia vị như hồi, quế, thảo quả, hành củ và gừng được nướng trước khi đem đun trong nồi nước ninh xương, tạo nên hương vị đặc trưng cho nước dùng món phở bò. Nếu thiếu đi những thành phần này, món phở bò sẽ mất đi phần nào sức hấp dẫn của nó. Thảo quả cũng là một gia vị không thể thiếu trong nhiều món khác như bò sốt vang hay thịt bò hầm… Theo kinh nghiệm du lịch Sa Pa, hãy thử hương vị đặc trưng này một lần.
Thảo quả, mặc dù không quá đặc sắc về ngoại hình và không tạo ra cảm giác ngon miệng ngay lập tức, nhưng vẫn là một món quà đặc biệt từ Sa Pa mà du khách có thể mua để làm giàu hương vị cho các món ăn gia đình khi ghé thăm thị trấn xinh đẹp này.
