Tháp Cửu Trùng (chữ Hán: 九重臺) là tên gọi mà người đời sau đặt cho một công trình kiến trúc được xây dựng bên bờ Hồ Tây vào năm 1516-1517 dưới triều đại Lê Tương Dực. Kiến trúc sư và quản lý công trình là Vũ Như Tô. Đây được coi là nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ và cái chết của Lê Tương Dực, vì việc xây dựng cung điện đã khiến dân chúng phải lao động vất vả, gây ra sự bất mãn và tạo điều kiện cho loạn thần Trịnh Duy Sản gây biến. Công trình đã bị thiêu rụi khi còn dang dở.
Những ghi chép lịch sử
| “ |
"Trước đây, Vũ Như Tô một người thợ ở Cẩm Giàng, xếp cây mía làm thành kiểu mẫu cung điện lớn trăm nóc, dâng lên nhà vua; nhà vua bằng lòng phong cho Như Tô làm đô đốc đứng trông nom việc dựng hơn trăm nóc cung điện lớn có gác, lại khởi công làm Cửu trùng đài. " |
” |
| — Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục Chính Biên, quyển 26 | ||
Lê Tương Dực đã ra lệnh đào một hồ thông với sông Tô Lịch trước điện Cửu Trùng để dẫn nước vào, hồ này phải uốn khúc quanh co, để khi mở cửa ống, thuyền nhẹ có thể ra vào dễ dàng, phục vụ cho vua và các cung nữ thả thuyền Thiên Quang đi dạo. Việc xây dựng đài đã khiến dân chúng rơi vào cảnh khốn khổ.
| “ |
"Người thợ Vũ Như Tô làm điện lớn hơn trăm nóc, dùng hết tiền của và sức dân trong nước." |
” |
| — Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ thực lục, Quyển XV, Kỷ Nhà Lê, Tương Dực Đế | ||
Vào tháng 4 năm 1516, khi kinh thành đang hỗn loạn, quân khởi nghĩa của Trần Cảo đã tiến công Thăng Long. Cùng thời điểm, Nguyễn Hoằng Dụ đang đóng quân ở Bồ Đề, nhận được tin Duy Sản đã giết vua, liền mang quân vượt sông, thiêu rụi toàn bộ phố xá trong kinh thành. Hoằng Dụ còn ra lệnh bắt chém Vũ Như Tô rồi rút quân khỏi Thăng Long. Tháp cũng bị đốt thành tro sau sự kiện này.
- Vũ Như Tô (kịch bản)
- Vũ Như Tô
- Lê Tương Dực
- Trịnh Duy Sản
- Nguyễn Hoằng Dụ
- Lê Quảng Độ
- Đại Việt sử ký toàn thư, Tập XV
