Các hãng sản xuất ô tô của Trung Quốc và phương Tây hiện đang chiếm ưu thế trên thị trường mà trước đây Nhật Bản đã từng dẫn đầu.

Các hãng sản xuất ô tô của Trung Quốc và phương Tây hiện đang kiểm soát 90% thị trường xe điện toàn cầu. Trong khi đó, theo tính toán của Nikkei, các công ty Nhật Bản từng có ảnh hưởng lớn tương tự cách đây hàng chục năm giờ giảm xuống chưa đến 5%.
Sự khác biệt lớn giữa Nhật Bản và phần còn lại của thế giới là do thành công của các mẫu xe hybrid, mà các hãng sản xuất ô tô Nhật Bản rất yêu thích.
Doanh số xe điện toàn cầu đã đạt 6,8 triệu chiếc trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2022, tăng 50% so với năm 2021. Tỷ lệ xe điện trong tổng doanh số bán các phương tiện đã tăng từ 6% lên 10%.
Các nhà sản xuất xe điện của Trung Quốc như BYD đã bán được khoảng 2,9 triệu chiếc trong năm 2022. BYD cũng đang mở rộng hoạt động của mình ra ngoài Trung Quốc, hướng tới các quốc gia khác ở châu Á. Các nhà sản xuất xe điện của Mỹ, đứng đầu là Tesla, đã bán được 2,1 triệu chiếc. Các công ty châu Âu, như Volkswagen và Renault, đã bán được khoảng 1,2 triệu chiếc xe điện.
Trong khi đó, các hãng sản xuất ô tô Nhật Bản như Toyota, Honda và Nissan chỉ bán được khoảng 200.000 chiếc xe điện trong năm nay, tương đương 2% - 3% thị trường và có khả năng sẽ kết thúc năm với con số dưới 5%.
Năm 2010, tình hình về xe điện hoàn toàn khác biệt. Lúc đó, doanh số bán xe điện toàn cầu chỉ đạt vài nghìn hoặc vài chục nghìn chiếc mỗi năm. Nhật Bản vào thời điểm đó chiếm giữ khoảng 70% đến 90% thị trường.
Vào năm 2009, Mitsubishi Motors đã giới thiệu i-MiEV, mẫu xe được xem là xe điện hàng loạt đầu tiên trên thế giới. Nissan tiếp theo với chiếc Leaf ra mắt vào năm 2010.
Vậy tại sao Trung Quốc và Mỹ sau này lại áp đảo Nhật Bản?
Câu trả lời là các quốc gia khác trên thế giới đã bắt đầu nhận thức giá trị của xe điện. Đây là loại xe không thải ra khí CO2, giúp giảm thiểu tác động nhà kính. Xe điện có ít bộ phận hơn xe xăng thông thường, làm cho các nhà sản xuất sau này như Tesla và BYD dễ dàng tham gia vào thị trường.
Lý do thứ hai là sự thay đổi trong thị trường xe hybrid. Đến năm 2015, xe hybrid với động cơ đốt trong và điện song song được xem là giải pháp để giảm khí thải. Tuy nhiên, vụ bê bối gian lận khí thải của Volkswagen đã thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô chuyển hướng sang xe điện.
Các nhà sản xuất ô tô không phải từ Nhật Bản cũng không muốn cạnh tranh trên thị trường xe hybrid, nơi Toyota đang dẫn đầu. Đồng thời, các chính phủ châu Âu đã ủng hộ việc thúc đẩy xe điện và đưa ra các quy tắc để loại bỏ hoàn toàn động cơ đốt trong, bao gồm cả xe hybrid, vào năm 2030.
Trong khi đó, chính phủ Nhật Bản đang áp dụng các chính sách ưu đãi thuế cho các phương tiện gây ra ít khí thải, bao gồm cả xe hybrid, xe điện và xe chạy bằng pin nhiên liệu.
Các hãng sản xuất xe Nhật Bản xem xe hybrid là một lựa chọn hiệu quả hơn xe điện để tiếp thị các phương tiện gây ra ít ô nhiễm, một phần do chi phí pin của xe điện cao. Với việc Nhật Bản chậm trong việc chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo so với châu Âu, việc sạc pin xe điện từ các nhà máy điện chạy bằng than có thể không được xem là biện pháp giảm thiểu lượng khí thải CO2 hiệu quả.
Nhật Bản chỉ chiếm khoảng 5% thị trường ô tô toàn cầu. Nếu các hãng sản xuất xe của Nhật Bản tiếp tục tập trung vào xe hybrid và thị trường nội địa, họ có thể rơi vào tình trạng tụt hậu so với xu hướng toàn cầu.
Các công ty sản xuất xe điện của Nhật Bản đang dần chuyển hướng sang xe điện, mặc dù là hơi muộn màng. Honda dự kiến loại bỏ hoàn toàn xe chạy bằng xăng vào năm 2040.
Xe điện chiếm khoảng 10% doanh số bán xe toàn cầu. Đây là con số đã tăng lên gấp 10 lần so với khoảng năm 2010, thời điểm mà các công ty Nhật Bản chiếm lĩnh thị trường.
Theo Nikkei Asia
