
Cuộc tiến hóa không chỉ là quá trình sinh học theo lý thuyết của Darwin, mà còn là sự tiến hóa mà con người tự tạo ra, thông qua việc sáng tạo ra các công cụ lao động, được gọi là công nghệ, để ảnh hưởng mạnh mẽ hơn vào môi trường để tồn tại và phát triển.
Cái gì xác định cấu trúc xã hội? Ở cơ bản, không có gì khác ngoài công nghệ, sản phẩm sáng tạo của con người. Con người là kết quả của sự sáng tạo đổi mới của chính mình. Mỗi thay đổi thời đại được đánh dấu bằng sự thay đổi công nghệ mang tính cách mạng.
Thương mại là bạn đồng hành của công nghệ. Thương mại đã kết nối các vùng đất xa xôi của các châu lục khác nhau lại với nhau thành một mạng lưới toàn cầu, và chính nó đã thúc đẩy sự phát triển của công nghệ và khoa học.
Bên cạnh đó, sự tiến hóa của con người không chỉ là vấn đề sinh học theo lý thuyết của Darwin, mà còn là quá trình kéo dài hàng triệu năm. Điều gì thúc đẩy sự tiến hóa bật lên? Đó chính là ngôn ngữ!
Xã hội trở thành một cộng đồng học tập dựa trên việc truyền đạt ngôn ngữ. Kiến thức của thế hệ được truyền lại không chỉ qua ADN mà còn thông qua chữ viết. Xã hội nào biết cách học, sẽ tiến bộ nhanh chóng. Ngược lại, sẽ rơi vào trì trệ và có nguy cơ bị diệt vong.
Lịch sử là bức tranh sống động minh họa cho điều đó. Stephen Hawking, người mơ ước về ngôn ngữ tối thượng, đã miêu tả tầm quan trọng của ngôn ngữ một cách ấn tượng:
“Thế giới trong ánh nhìn này” giúp chúng ta hiểu được nguồn gốc của chúng ta và có thể dẫn chúng ta đến những nơi nào.
Điều quan trọng trong lịch sử là sự liên kết, từ các biến động ban đầu đến sự hòa quyện của các vùng đất khác nhau, tạo nên sự phát triển vô song của con người. Đó là nền tảng cho sự lan tỏa của văn minh mới, thúc đẩy mọi khía cạnh của cuộc sống từ cơ thể đến tâm hồn, mở ra cánh cửa cho sự tiến bộ không thể đảo ngược, đẩy mạnh sự phát triển ở những vùng đất chưa được khám phá.
Công nghệ luôn đóng vai trò then chốt trong mọi quá trình tiến triển. “Nhà nước”, “đế chế”, “nền văn minh” ra đời từ đó.
Hai sự kiện quan trọng ghi dấu sự thay đổi của loài người và thế giới tự nhiên là cuộc cách mạng nông nghiệp từ hơn 10.000 năm trước và cách mạng công nghiệp cách đây khoảng 250 năm.
Cuộc cách mạng đầu tiên là điểm khởi đầu cho sự “tăng tốc” của lịch sử, trong khi cuộc cách mạng thứ hai mở ra cánh cửa cho xã hội “phát triển mạnh” vào năm 1850, đi kèm với tác động môi trường cũng “phát triển mạnh”, dẫn đến “tăng tốc lớn” diễn ra vào năm 1950 khi loài người, hoặc một phần quan trọng của xã hội công nghiệp, bước vào giai đoạn tiêu thụ quy mô lớn.
Các xu hướng kinh tế - xã hội, cùng với hệ thống Trái Đất, đều tăng theo một biểu đồ mũ có lợi cho con người nhưng đồng thời gây hại cho Trái Đất và môi trường một cách đột ngột.
Loài người, dù đã đạt được những thành tựu vĩ đại nhất, nhưng cuối cùng lại đối mặt với thách thức định mệnh kép: Quá mạnh mẽ đối với tự nhiên, thậm chí có thể đẩy bản thân vào nguy cơ phá hủy hoàn toàn môi trường sống duy nhất của chính mình.
Mytour
Theo Tuổi trẻ cuối tuần
