Thế nào là sự lưu loát trong nói tiếng Anh?

THẾ NÀO LÀ SỰ LƯU LOÁT?

Khi nhắc đến 'lưu loát', phần lớn chúng ta nghĩ ngay tới việc một người có khả năng giao tiếp mạch lạc, tự tin. Theo trang dictionary.com, tính lưu loát được định nghĩa là khả năng nói hoặc viết một cách nhanh chóng, rõ ràng và dễ hiểu. Từ 'fluency' bắt nguồn từ tiếng Latin và có nghĩa là 'flow' (tạm dịch là 'dòng chảy'). Theo trang web của Hội đồng Anh, tính lưu loát được hiểu là khả năng trình bày ý tưởng một cách trôi chảy, rõ ràng mà không ngập ngừng quá nhiều. Tính lưu loát luôn được đánh giá cao trong các bài thi nói tiếng Anh chuẩn quốc tế, ví dụ như trong bài thi nói của TOEFL iBT (của ETS - Educational Testing Service), tính lưu loát được định nghĩa là khả năng nói liên tục trong một khoảng thời gian nhất định với ít ngập ngừng nhất có thể.

Điều quan trọng để nói lưu loát là phải nói liền mạch, giữ nhịp và tránh tạm dừng không cần thiết. Trong giao tiếp, việc nghỉ giữa các cụm từ là tự nhiên. Nhưng nếu bạn thường xuyên dừng lại để suy nghĩ khi nói, điều đó có nghĩa là bạn chưa nói lưu loát. Ngoài việc nói liên tục, theo tôi, sự rõ ràng cũng là một yếu tố quan trọng của sự lưu loát. Nhiều người nghĩ rằng nói lưu loát chỉ đơn giản là nói nhanh. Tuy nhiên, khi nói nhanh, bạn khó kiểm soát được những gì bạn đang nói, dẫn đến việc phát âm không rõ ràng, làm người nghe khó hiểu. Thực tế, nhiều người nói chậm rãi nhưng vẫn được xem là nói lưu loát. Điều này là vì họ nói rõ ràng và mạch lạc.

Tóm lại, để nói lưu loát không nhất thiết phải nhanh chóng, bạn có thể nói ở tốc độ vừa phải, miễn là bạn nói rõ và giữ được mạch nói nhịp nhàng, tránh bị ngừng lại không cần thiết.

CÔNG THỨC XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ LƯU LOÁT TRONG GIAO TIẾP TIẾNG ANH

Trong cuốn sách này, tôi sẽ giới thiệu cho bạn hai công thức để xác định mức độ lưu loát khi nói tiếng Anh, đó là nói ở tốc độ vừa phải và nói ở tốc độ tự nhiên. Trong mỗi công thức, tôi sẽ làm rõ từng yếu tố cụ thể.

'   Công thức 1 – Nói lưu loát ở tốc độ vừa phải   '

Yếu tố (1): Nói rõ

Để nói lưu loát, quan trọng nhất là bạn phải nói sao cho người nghe hiểu được. Một số người thường nghĩ rằng nói nhanh tức là nói lưu loát, nhưng thực tế không phải vậy. Điều quan trọng là bạn phải diễn đạt rõ ràng và phát âm đúng. Hãy biểu đạt ý tưởng của bạn bằng từ ngữ và câu trúc phù hợp, và học cách phát âm tiếng Anh. Nếu bạn làm được điều này, bạn sẽ nói rõ ràng.

Yếu tố (2): Nói liên tục

Bạn có nghe bài diễn thuyết trên TED Talks chưa? Hãy thử tìm hiểu. Bạn sẽ thấy rằng nhiều diễn giả nói từ tốn nhưng vẫn rất lưu loát. Bí quyết là kiểm soát tốc độ nói sao cho mạch lạc và không bị ngắc ngứ. Điều này đúng với mọi ngôn ngữ. Nói liên tục, không ngừng nghỉ để suy nghĩ về từ hay cách diễn đạt, là dấu hiệu của sự lưu loát. Nếu bạn liên tục phải suy nghĩ về điều tiếp theo khi nói, bạn sẽ không thể nói liên tục và mạch lạc.

'    Công thức 2: Nói lưu loát ở tốc độ nhanh tự nhiên    '

Nói lưu loát ở tốc độ tự nhiên là mục tiêu mà mọi người học tiếng Anh nên hướng đến. Nếu bạn có thể nói nhanh mà vẫn rõ ràng, bạn sẽ đạt điểm cao trong các kỳ thi nói tiếng Anh. Để làm được điều này, bạn cần thực hành nói liên tục và nói ở tốc độ tự nhiên.

Trong quá trình bảo vệ luận văn của mình, tôi đối mặt với một thách thức lớn là phải tóm tắt toàn bộ luận văn trong 15 phút. Để làm được điều này, tôi phải nói lưu loát và nhanh chóng. Cuối cùng, tôi đã vượt qua được thử thách này và nhận được sự đánh giá cao từ giáo sư.

Yếu tố thứ (3): Nói nhanh tự nhiên

Cùng với việc nói rõ và liên tục, tôi muốn giới thiệu thêm một yếu tố nữa, đó là nói nhanh tự nhiên. Nói nhanh tự nhiên có nghĩa là sử dụng nhịp điệu tự nhiên như người bản xứ, từ đó chúng ta có thể nói nhanh hơn nhưng vẫn rõ ràng.

Để đạt được trình độ này, bạn cần nắm vững các kỹ thuật phát âm. Nhiều người cho rằng học phát âm chỉ liên quan đến âm thanh. Điều này giống như tôi ngày trước, khi tôi chưa thấu hiểu sức mạnh của việc học phát âm tiếng Anh. Bởi vì tôi không hiểu rõ các khía cạnh khác của phát âm như nhấn trọng âm trong câu, liên kết âm thanh, hoặc giảm âm, nên tôi đã phải mất nhiều năm để nói lưu loát ở tốc độ nhanh.

Nếu bạn muốn phát triển kỹ năng nói, bạn cần phải nắm vững và thực hành đầy đủ các khía cạnh của phát âm: âm – trọng âm – nhịp điệu – liên kết âm/giảm âm – ngữ điệu. Việc nói với nhịp điệu, nhấn vào các từ quan trọng trong câu và sử dụng liên kết âm khi nói sẽ giúp bạn giao tiếp hiệu quả hơn. Thay vì phải cố gắng “ép” từng từ ra, bạn sẽ nói nhanh hơn nhưng vẫn rất rõ ràng. Đây là một kỹ năng cần được rèn luyện, và để đạt được kết quả mong muốn, bạn cần sự hướng dẫn từ một người có kinh nghiệm. Tôi sẽ trình bày chi tiết hơn về điều này trong phần tiếp theo.

'   Câu chuyện của tôi    '

Khi tôi còn học cao học ở Mỹ, lớp của tôi có một số sinh viên quốc tế. Tôi thân thiết với một người bạn Trung Quốc tên là Yishi. Yishi 24 tuổi, xinh đẹp, dễ thương và hòa đồng. Cô ấy luôn làm việc chăm chỉ, thường xuyên tham gia phát biểu và thích tranh luận với các bạn sinh viên địa phương. Tuy nhiên, trong các cuộc tranh luận đó, sau khi cô ấy nói một lúc, thường không ai hiểu được cô ấy đang nói gì. Lý do là Yishi nói khá nhanh nhưng phát âm không rõ ràng. Trong những trường hợp như vậy, tôi thường phải làm nhiệm vụ “phiên dịch” cho cô ấy. Một lần, khi nghe giáo sư giảng bài trên lớp, Yishi tham gia phát biểu và nói một cách rất to nhưng không ai hiểu được gì. Đó là do từ cô ấy muốn nói ở đây là “correct” /kəˈrɛkt/, nhưng vì nói nhanh quá nên thành ra nghe như / kræk/.

Khác với Yishi, Lee, một sinh viên Hàn Quốc trong lớp cao học, lại có một trường hợp khác. Lee phát âm tiếng Anh rất giống người bản xứ. Tuy nhiên, mỗi khi anh ấy phát biểu trên lớp, chúng tôi đều cảm thấy buồn ngủ. Lee nói chậm đến nỗi giáo sư thường phải gián đoạn để nhắc anh ấy. Anh ấy nói rất từ từ, suy nghĩ trong khi nói, và thường rất lạc quan, đúng kiểu nói không hết ý. Bạn biết đấy, trong một buổi học kéo dài 3 tiếng, giáo sư cần truyền đạt rất nhiều kiến thức, và chúng tôi không thể chờ đợi anh ấy nói hết. Thảo luận luôn là phần thú vị nhất, mọi người cố gắng nói nhanh để trình bày ý kiến của mình một cách nhanh chóng và không làm mất thời gian của người khác. Tôi biết Lee không có ý định làm mất thời gian của mọi người, chỉ đơn giản anh ấy không thể nói nhanh hơn được.

Yishi và Lee, hai người bạn từ hai quốc gia khác nhau, đều gặp phải vấn đề khi sử dụng tiếng Anh trong môi trường quốc tế. Một người tự tin, nhưng nói quá nhanh và thường bỏ qua yếu tố rõ ràng; ngược lại, người kia nói rõ ràng nhưng lại chậm và ngắc ngứ quá nhiều. Theo bạn, ai là người nói lưu loát hơn? Câu trả lời là không ai cả. Khi bạn nói nhanh mà thiếu rõ ràng, không ai sẽ công nhận bạn nói lưu loát. Khi bạn nói rõ ràng nhưng liên tục bị gián đoạn, không thể trình bày ý kiến, thì chính bạn cũng sẽ cảm thấy mình không nói lưu loát. Có vẻ như nói tiếng Anh một cách lưu loát là một điều vô cùng khó khăn, ngay cả đối với sinh viên nước ngoài đã du học ở Mỹ.

Bài viết được trích dẫn từ cuốn Sống Tự Tin Với Tiếng Anh của tác giả Moon Nguyễn.