Ông Tuân Tử đề xuất: 'Nếu có người chê ta, họ nên là thầy của ta; người khen ta, họ nên là bạn ta. Những kẻ vuốt ve, nịnh bợ chính là kẻ thù của ta'. Em nghĩ gì về tư tưởng này?
Trong bài văn mẫu, Tuân Tử nói: 'Nếu có người chê ta, họ nên là thầy của ta; người khen ta, họ nên là bạn ta. Những kẻ vuốt ve, nịnh bợ chính là kẻ thù của ta'. Em cảm nhận thế nào về câu nói này?
Bài làm mới
Tuân Tử, hay còn được biết đến với tên gọi Tuân Huống (313-235 trước Công nguyên), là một nhà triết học và văn học nổi tiếng thời Chiến quốc. Ông khuyến khích việc tích đức, khích lệ sự thiện lương và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục và hướng dẫn tâm hồn và tâm đức.
Ông mô tả về mối quan hệ xã hội, giáo dục, và nuôi dưỡng tâm trí, tâm đức một cách sâu sắc. Câu nói nổi tiếng của ông vẫn được truyền miệng như một tuyên ngôn triết lý, một lời dạy huấn quý báu:
'Người chê ta mà chê phải là thầy của ta, người khen ta mà khen phải là bạn ta, những kẻ vuốt ve, nịnh bợ chính là kẻ thù của ta vậy'.
Tại sao khi bị chỉ trích, nên mong người chỉ trích là thầy của ta? Việc này là một dạng trung thực, thẳng thắn. Chê phải lại là điều đáng quý, đáng phục. Những lầm lạc, khuyết điểm mà người khác chê, chê phải mới là giá trị quý giá, như cách một danh y đưa ra loại thuốc chữa bệnh. Người có tư duy cao hơn, lòng đồng cảm lớn hơn mới thấy được những khiếm khuyết của đồng loại, chân thành chỉ trích, chỉ trích phải và đúng đắn. Những người như vậy xứng đáng được kính trọng, tôn thờ, và thực sự là những người thầy của chúng ta. Họ vượt bậc về sự hiểu biết và lòng nhân ái. Họ chỉ trích để góp phần tạo ra một tâm hồn tốt đẹp, hoàn thiện về đạo đức và tiến bộ về kiến thức.
Ông bà ta thường nhắc nhở chúng ta rằng:
Mật ngọt chẳng làm cho ruồi chết tươi
Những nơi đau khổ thường là nơi chân thành và trung thực
'Nhất tự vi sư, bán tự vi sư'. Do đó, khi bị chỉ trích, người chê phải là thầy của ta. Cần biết ơn và tôn kính họ.
Bạn là người như thế nào? Tuân Tử đã chỉ rõ: 'Người khen ta mà khen phải là bạn ta'. Ai cũng có những đặc điểm tích cực, những hành động đẹp. Muốn được khen ngợi là điều tự nhiên. Đó là nhu cầu tâm lý chung của mọi người, và chỉ khi được khen phải đúng là đánh giá chính xác bản chất của sự việc, sự vật, và con người. Khen đúng mức, khen không phô trương. Lời khen cần như là làn gió mát lành thổi qua tâm hồn, giúp tăng cường tinh thần và khuyến khích tính tích cực của mỗi người. Khen đúng, khen phải là những lời quý giá, giúp người tốt trở nên tốt hơn, và làm cho công việc tốt đẹp ngày một nhiều hơn.
Chỉ có khi hiểu rõ bản thân, được quý trọng, ta mới đáng để khen ngợi. Trong học đường, gia đình, và xã hội, mỗi người cần được chú ý và đánh giá đúng đắn, cần nhận được những lời khen đáng giá. Điều này chính xác như lời Tuân Tử: 'Người khen ta mà khen phải là bạn ta'.
Vì sao những kẻ vuốt ve, nịnh bợ lại là kẻ thù của ta? Những kẻ vuốt ve, nịnh bợ thường là những người có ý đồ xấu. Lời nói của họ giống như một món quà được mang đến để chiều lòng, làm hài lòng người khác. Những người này thường có kỹ thuật sử dụng từ ngon ngọt để lấy lòng, nhằm làm 'nặn mũi' người khác! Vuốt, ve, nịnh bợ nhằm mục đích dụ dỗ, mơn trớn, chiêu đãi và mua chuộc. Sống gần với những kẻ vuốt ve, nịnh bợ, nếu không có lòng kiên nhẫn và sức mạnh tinh thần, chúng ta sẽ bị đánh bại. Nịnh bợ làm đổ đứng tượng vàng. Đó có thể làm cho thứ gì đó cứng như đá, trở nên mềm như nước; nhưng cũng có thể 'nước chảy đá mòn'. Những lời vuốt ve, nịnh bợ còn có thể mạnh mẽ hơn dao, có thể mài mòn đạo đức, giết chết tâm hồn, và làm hủy hoại lối sống. Những kẻ vuốt ve, nịnh bợ thậm chí còn là nguyên nhân chính của sự phân hóa và mất đoàn kết trong xã hội.
Trong truyện cười dân gian, có câu châm ngôn: 'Mật ngọt chết ruồi', nhằm mỉa mai kẻ nịnh bợ trong xã hội. Điều này là một bài học quan trọng, khiến chúng ta cần tránh xa những người nịnh bợ. Đồng thời, hãy nhớ lời dạy của Tuân Tử: 'Những kẻ vuốt ve, ninh bợ ta, chính là kẻ thù của ta'.
Câu nói của Tuân Tử không chỉ là một lời khuyên đẹp mắt, mà còn là phương châm sống sâu sắc. Ông đặt ra tiêu chí quan trọng về cách chúng ta nhìn nhận người thầy, người bạn, và kẻ thù.
Lựa chọn thầy để học và hành đạo (đạo làm người), cũng như lựa chọn bạn (bạn tốt) để làm giàu cuộc sống. Việc nhận diện kẻ thù, đồng nghĩa với việc loại bỏ những người nịnh bợ khỏi tâm trí, để tâm hồn được trong sạch và cuộc sống trở nên nhẹ nhàng.
Hãy khám phá thêm nhiều bài viết khác để tìm hiểu thêm về những giáo lý sâu sắc trong triết học của Tuân Tử.
- Chia sẻ quan điểm của bạn về tình trạng bệnh vô cảm đang diễn ra trong xã hội ngày nay
- Học vấn không chỉ là việc đọc sách. Anh (chị) nghĩ gì về quan điểm này?
- Ý kiến cá nhân về triết lý sống: 'Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi mong muốn tự mình hoàn thiện'
