Trong cuộc sống hằng ngày, nghệ thuật khéo léo của người dân ở làng Quần Vinh (Nam Định) khi lội biển để kiếm sống và cộng đồng tại làng Jun (Gia Lai) di chuyển qua những con đường bùn đầy thách thức của mùa lũ.
Làng Quần Vinh (Nam Định)
Cà kheo, một công cụ quen thuộc của ngư dân, không chỉ là phương tiện đánh bắt thủy sản mà còn là biểu tượng văn hóa. Tuy nhiên, tại Quần Vinh, xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Hưng, Nam Định, nghệ thuật này vẫn được giữ gìn và trở nên phổ biến hơn bao giờ hết.

Khi bước chân vào Quần Vinh, du khách sẽ bị quyến rũ bởi vẻ đẹp khác thường của những người dân, với những đôi chân dài mảnh mai, được nối dài bằng cà kheo. Người già, trẻ, nam, nữ trong làng đều điều khiển những bước chân của họ một cách điêu luyện. Ngay cả khi lội biển, những đôi chân 'ngắn' nhất cũng trở nên dài và uyển chuyển, đạt đến chiều dài 1,5 m và có thể cao tới 3-4 m.
Những đôi chân 'dài' tại Quần Vinh không chỉ giỏi lội biển và bùn, mà còn thẳng, đều và rất mềm mại, có khả năng chịu lực tốt. Để có 'đôi chân' đạt chuẩn, người dân Quần Vinh thường chọn những thân tre trưởng thành ở đất màu, có đường kính từ nửa gang tay, ngâm trong bùn ao cả năm và để tre trở nên màu vàng nâu trước khi chế tạo thành cà kheo.
Nhìn người dân ở Quần Vinh điều khiển cà kheo thoải mái, nhiều người có thể nghĩ đó là điều đơn giản, nhưng thực tế họ đã tập luyện một thời gian dài để có thể đi lại như trên đôi chân thực sự. 'Đôi chân' này ban đầu được sử dụng để lội nước, bắt tôm, cua, cá như một trò chơi để bảo tồn nét đẹp văn hóa của quê hương.

Họ có thể biểu diễn đánh xổ sống, đánh đu, đấu kiếm, hát quan họ, đá bóng, chơi xà đơn, xà kép, đấu vật… trên đôi chân dài hàng mét của họ. Việc duy trì sự ổn định là khó khăn, và thi đấu, biểu diễn trên cà kheo lại càng khó khăn hơn. Nhìn những bước chân linh hoạt trên sân, họ không khác gì những nghệ sĩ chân dài thực thụ.
Làng Jun (Gia Lai)
Ngược lại với ngư dân ở miền biển, người dân Tây Nguyên sử dụng cà kheo chủ yếu để tránh bị dơ bẩn từ đất cát vào những ngày mưa lũ, hoặc để lên nhà sàn thay vì sử dụng cầu thang. Ngày nay, khi đường lầy bùn dần được thay thế bằng đường bê tông sạch sẽ, thì nghệ thuật cà kheo cũng dần biến mất.

Tuy nhiên, làng Jun, xã Yang Bắc, huyện Đak Pơ, Gia Lai là một trường hợp ngoại lệ. Cà kheo giống như đôi chân thứ hai của dân làng Jun khi lội qua vùng đất lầy trong các lễ hội. Không ít người bất ngờ khi thấy dân làng vận động với cà kheo, từ việc phơi quần áo đến thi chạy đua, đá bóng.
Ngôi làng nhỏ với những mái nhà sàn xinh xắn nằm dưới bóng cây cổ thụ cao vút, luôn chứa đựng những đứa trẻ nhỏ đang tập tập bước chân trên cà kheo. Dù ngã lên, ngã xuống, tiếng cười rộn rã vẫn vang lên, đội nhỏ vẫn kiên trì bước đi từng bước. Thời gian trôi qua, những bước chân trở nên nhanh nhẹn hơn, xoay chuyển, sang trái, sang phải một cách thành thạo. Ban đầu chỉ là đi, nhưng sau đó là chạy, kết hợp với biểu diễn trò vui trên cà kheo.
Mặc dù cà kheo ở làng Jun không cao bằng ở Quần Vinh (Nam Định) và khó đi hơn dưới nước với nền đất cứng và độ nguy hiểm cao. Tuy nhiên, đôi chân cà kheo ở làng Jun vẫn giữ được sự duyên dáng và uyển chuyển. Những đôi chân dài ở làng Jun cũng đã bước chân tới những vùng miền xa xôi như Ninh Thuận, Phú Yên, Quảng Nam, Bình Phước.
***
Nguồn: Hướng dẫn du lịch Mytour – Theo Vnexpress
MytourTháng Một 2, 2014