Newfoundland, Canada nổi tiếng với những vách đá hiểm trở và cảnh quan nông thôn bao la, nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã. Ban đầu không ai nghĩ rằng đây có thể là nơi lý tưởng để xây dựng một sân bay quốc tế. Nhưng vào cuối những năm 1950, một sân bay quốc tế mới được xây dựng tại đây và trở thành sân bay quốc tế đầu tiên của khu vực. Mặc dù ngày nay sân bay đã trải qua nhiều thăng trầm và trở nên yên bình hơn so với quá khứ, nhưng vẫn giữ lại rất nhiều câu chuyện lịch sử đặc biệt đang chờ đợi sự khám phá của những người tò mò.Vốn từng rất quan trọng
Gander thực sự là một trong những trung tâm hàng không quan trọng nhất trên thế giới. Từ đây, phi hành đoàn người Anh Alcock và Brown đã bắt đầu chuyến bay xuyên Đại Tây Dương đầu tiên kéo dài 16 giờ. Nơi này cũng là chứng nhân cho nhiều sự kiện vĩ đại khác trong lịch sử hàng không. Các hãng hàng không lớn như Pan Am và BOAC (tiền thân của British Airways) đều đã chọn Gander làm điểm dừng trong các chuyến bay của họ vào quá khứ. Ước tính Gander đã tiếp đón khoảng 13,000 lượt mỗi năm với khoảng 250,000 hành khách.
Tại sao sân bay này lại quan trọng đến vậy? Câu trả lời chính là vị trí chiến lược của nó, nằm ở giữa Châu Âu và Bắc Mỹ. Sân bay Gander thường được chọn là điểm dừng tiếp nhiên liệu cho các máy bay động cơ tiền phản lực, trong thời điểm mà các máy bay chưa thể bay xa như hiện nay nếu không cần dừng tiếp nhiên liệu giữa chừng. Đây cũng là nơi đã giám sát việc di chuyển của các máy bay thuộc phe Đồng minh đến Châu Âu trong Thế chiến thứ hai. Ngoài ra, Gander còn đóng vai trò như một “chủ nhà” tiếp đón các máy bay từ Liên Xô bị cấm hạ cánh ở đất Mỹ.Lãng quên theo dòng thời gian
Động cơ phản lực đã gây ra một sự đổi mới to lớn trong lĩnh vực hàng không thương mại. Bởi vậy, việc dừng lại để tiếp nhiên liệu giờ đây trở nên thừa thãi và không còn cần thiết nữa trong quá trình bay, Gander bắt đầu trở nên vô nghĩa. Mặc dù vào nửa cuối thế kỷ 20, một số hãng hàng không Đông Đức, Cuba, Tiệp Khắc, Liên Xô,... vẫn đến Gander và sử dụng địa điểm này như một căn cứ Cộng sản tại Châu Âu. Nhưng khi Bức tường Berlin đổ vỡ, Gander chính thức rơi vào quên lãng và ít người còn nhớ đến nó.Sự kiện khủng bố ngày 11 Tháng Chín
Ông Claude Elliott, thị trưởng của thị trấn Gander, nhớ lại ngày hôm ấy, một buổi sáng như bao buổi sáng khác, ánh nắng rất đẹp. Nhưng chỉ trong vài giờ sau, thế giới đã bị lay động bởi cuộc tấn công khủng bố kinh hoàng ở Mỹ. Giao thông hàng không trên toàn thế giới bị đình trệ, tất cả các chuyến bay đến Mỹ đều bị huỷ bỏ. Ông Kevin Tuerff, người đã có mặt trên chuyến bay của Air France trong hành trình từ Paris đến New York, nhớ lại: “Ngay sau khi vụ khủng bố xảy ra, phi công đã thông báo qua hệ thống liên lạc nội bộ, trước tiên bằng tiếng Pháp, sau đó là tiếng Anh, về cuộc tấn công mới xảy ra và quyết định hạ cánh tại Gander. Tôi không biết mình đang ở đâu, tôi không thể phân biệt được giữa Newfoundland với Greenland hay Iceland.
Năm 2001, vào thời điểm mà không có một hành khách nào trên máy bay sử dụng điện thoại có khả năng kết nối internet như ngày nay, thậm chí nhiều người còn không sở hữu một chiếc điện thoại. Vì vậy, không ai có khả năng liên lạc với gia đình và cũng không cách nào biết được những gì đang diễn ra ở bên ngoài thế giới. Hành khách ngồi yên tại chỗ, không chuyển động trong suốt hàng giờ khi các nhà chức trách đang nỗ lực xác định tình hình và đưa ra giải pháp. Mọi thông tin mà họ có được chỉ từ những tin đồn được nghe từ tiếp viên và phi công.
Tiếp viên và thị trưởng Claude Elliot đã phải làm dịu không khí bằng cách cung cấp thức ăn, nước uống và cả chỗ ở miễn phí cho hành khách. Trên một số chuyến bay, nhóm tiếp viên đã cố gắng tạo ra không khí vui vẻ và phục vụ rượu miễn phí để làm giảm bớt sự hoảng loạn của hành khách.
Cuối cùng, họ được phép rời khỏi máy bay, từng người bước xuống đường băng mà không biết họ đang được đưa đến đâu. “Chúng tôi đã quá mệt mỏi, nhưng sau khi vượt qua kiểm tra an ninh, cảm giác như chúng tôi đang tham gia vào một bữa tiệc bất ngờ. Hàng trăm người đang chờ đợi với rất nhiều thức ăn đã được sắp xếp trên bàn. Bạn có thể tưởng tượng không? Tại đó, mọi người chỉ đơn giản muốn mời bạn thưởng thức thức ăn và đồ uống, đó là tất cả.”Tấm lòng hướng về khách du lịch của cộng đồng Gander
Ông Tuerff là một trong hàng nghìn du khách đã được cư dân Gander chào đón một cách nồng hậu. Họ mời họ vào nhà, cung cấp quần áo, chỗ nghỉ và chăm sóc chu đáo. “Tất cả đều bắt nguồn từ tấm lòng nhân từ. Chúng tôi chỉ là những người lạ đến từ nhiều quốc gia khác nhau, có thể là những kẻ khủng bố. Họ không bắt buộc phải tiếp chúng tôi vào nhà, nhưng họ đã làm vậy. Với một thị trấn chỉ có 10.000 dân nhưng chào đón đến 7.000 du khách, đó là một sự đoàn kết tuyệt vời. Gần như tất cả mọi người ở đây đều đang giúp đỡ chúng tôi. Tấm lòng hiếu khách của cư dân là điều khiến Newfoundland trở nên đặc biệt và đẹp đẽ như vậy.”
Ông Tuerff đã trở lại thăm thị trấn Gander và không bao giờ phải ở khách sạn. Ông cho biết mình luôn được một người dân mời ở, người mà ông đã quen biết trong sự cố vào năm 2001. “Họ thực sự xem tôi như con của họ” – ông chia sẻ. Trong chuyến thăm gần đây nhất, Tuerff đã gặp một gia đình tị nạn từ Syria đang được cộng đồng Gander chấp nhận. Điều này đã khiến ông nhận ra sự đa dạng, lòng hảo tâm của cư dân vẫn tồn tại và tươi đẹp sau ấy nhiều năm.
Câu chuyện ấm áp của cư dân Gander đã được chuyển thể thành một vở nhạc kịch có tựa đề Come From Away, sẽ được phát sóng trên nền tảng Apple TV+. Nhiều người kỳ vọng rằng thành công của vở kịch sẽ giúp Gander được biết đến trên toàn thế giới và đưa địa danh này lên bản đồ du lịch. Mong rằng, nhiều du khách sẽ ghé thăm và khám phá hòn đảo xinh đẹp, kỳ diệu này.