Thị trường mua bán sôi động trên mạng xã hội

Nhiều người tiêu dùng bị cuốn hút bởi các sản phẩm giá rẻ trên các nền tảng mạng xã hội

Bán hàng qua phát sóng trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok… đã trở thành điều phổ biến với nhiều người. Nhiều người tiêu dùng đã bị lôi cuốn, thậm chí trở nên nghiện mua sắm qua hình thức này khi những người bán liên tục rao hàng với khẩu hiệu 'giảm giá sốc', 'rẻ nhất thị trường', 'giá cực kỳ hấp dẫn', 'cam kết hoàn tiền nếu hàng không đúng như quảng cáo'…

Quảng cáo chất lượng, sản phẩm không đảm bảo

Ngoài những người bán uy tín, vẫn có nhiều hình thức kinh doanh lừa đảo, 'bán hàng lỗi, bán hàng trộn'. Anh N.K.L, một nhân viên văn phòng ở TP HCM, chia sẻ về việc anh 'săn' được bộ dao 4 món giảm giá 50% trong buổi livestream trên Facebook, chỉ với 180.000 đồng.

Rất hào hứng khi nghĩ rằng đã mua được sản phẩm giá rẻ, nhưng anh L. nhanh chóng thất vọng khi chỉ sau 3 lần sử dụng, bộ dao đã bị hỏng. 'Ban đầu dùng thì còn ổn nhưng sau 3 lần thì bộ dao không còn sử dụng được nữa, thậm chí còn không cắt được gì nữa' - anh L. bày tỏ sự thất vọng.

Chị H.Y - sinh sống tại Thủ Đức, TP HCM - đã mua một chiếc nồi hâm thức ăn tiện lợi qua livestream TikTok với giá 'giảm sập sàn', từ 300.000 đồng/nồi giảm còn 120.000 đồng/nồi. Người bán cam kết sản phẩm sử dụng lâu dài và hiệu quả, bảo hành trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận hàng. Giá ưu đãi chỉ áp dụng trong 1 giờ. Nghe thấy như vậy, chị Y. đã lựa chọn mua ngay. Tuy nhiên, không ngờ rằng, sản phẩm lại gặp sự cố sau thời gian sử dụng ngắn.

'Việc mua hàng trên mạng xã hội thực sự khiến tôi không biết tin ai, mọi người đều cam kết hàng chính hãng 100% nhưng sau vài lần sử dụng, chiếc nồi hâm của tôi đã hỏng. Tôi không ngờ nó sẽ hỏng nhanh như vậy, và việc gửi bảo hành cũng mất thời gian nên tôi quyết định vứt bỏ nó' - chị Y. than phiền.

Cũng trên livestream TikTok, anh N.D (ở quận Bình Thạnh, TP HCM) đã 'săn' một đôi giày da bò với giá cực kỳ hấp dẫn. Trong buổi livestream, người bán đã thực hiện nhiều hành động để chứng minh sản phẩm của mình là da bò thật 100% như đốt lửa, bẻ làm đôi, cắt bằng kéo... Nhưng thật đáng tiếc, sau vài ngày sử dụng, đôi giày 'da thật' này đã bong tróc, hở hàm ếch.

Trong khi đó, anh D.T - sinh sống ở quận 4, TP HCM - đã từng mua một sản phẩm dầu gội đầu từ một thương hiệu nổi tiếng với giá 300.000 đồng. Thông tin trên cửa hàng cho biết đã bán được 50.000 sản phẩm và được nhiều người đánh giá 5 sao. Tuy nhiên, khi nhận hàng, sản phẩm không giống với mẫu mà anh đã xem trên shop.

'Khi tôi liên hệ với cửa hàng để phản ánh vấn đề, họ đề xuất thu hồi sản phẩm và hoàn tiền, nhưng điều kiện là tôi không được đánh giá tiêu cực về sản phẩm trên shop. Sau khi tìm hiểu kỹ hơn, tôi nhận ra rằng đây là hàng giả, người bán cố ý bán hàng giả trộn lẫn với hàng thật để lợi dụng người tiêu dùng' - anh T. chia sẻ.

Trải qua những trường hợp mua phải hàng giả, nhiều người tiêu dùng dần mất niềm tin và không dám chi tiền mua hàng trực tuyến nữa, bởi lo ngại sẽ mua phải hàng kém chất lượng.

Nhận xét của các bên liên quan

Chuyên gia thương mại điện tử - Thạc sĩ Đỗ Quang Huy cho biết tình trạng rối ren trong bán hàng trực tuyến tại Việt Nam không chỉ là do đây là một kênh bán hàng mới, mà còn cần thời gian để hoàn thiện, nhưng vấn đề lớn nhất là sự cạnh tranh về giá cả.

'Người tiêu dùng Việt Nam thường có xu hướng mê khuyến mãi, trong khi đó, các nhà bán hàng thường áp dụng chiêu 'giảm giá' để cạnh tranh, dẫn đến sự không ổn định. Nhiều cá nhân tham gia bán hàng trực tuyến nhưng thiếu kiến thức về pháp luật và không tính toán chi phí kinh doanh kỹ lưỡng, dẫn đến tình trạng bán hàng thua lỗ mà không nhận biết.' - ông Huy nhận định.

Theo ông Huy, hiện nay các sàn thương mại điện tử đang tăng cường việc lọc bỏ các nhà bán, thay đổi chính sách thường xuyên, đặc biệt là việc tăng phí dịch vụ, làm cho nhiều nhà bán phải rời bỏ sàn do lợi nhuận quá ít ỏi từ ban đầu. Tuy nhiên, ông Huy tin rằng thị trường thương mại điện tử ở Việt Nam vẫn còn rất tiềm năng khi mới chiếm 8% tổng thị trường bán lẻ, trong khi ở Trung Quốc là hơn 50%.

Đáp lại câu hỏi của phóng viên từ Báo Người Lao Động về việc kiểm soát tính hợp pháp của các sản phẩm bán trên Facebook, Meta (chủ sở hữu của Facebook) cho biết các sản phẩm được rao bán trên các nền tảng của Meta phải tuân thủ chính sách thương mại và tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook.

Theo chính sách thương mại của Meta, có 27 loại sản phẩm bị cấm bao gồm: hàng người lớn, đồ uống có cồn, thực phẩm bổ sung, mỹ phẩm đã qua sử dụng, vũ khí... Ngoài ra, cả người mua và người bán đều phải tuân thủ mọi quy định hiện hành.

'Những trường hợp vi phạm chính sách của chúng tôi có thể dẫn đến nhiều hậu quả khác nhau, bao gồm (nhưng không giới hạn) việc xóa các bài đăng vi phạm và các nội dung liên quan, từ chối gắn thẻ giá trị sản phẩm hoặc đình chỉ hoặc chấm dứt quyền truy cập vào bất kỳ hoặc tất cả các tính năng thương mại của Facebook.

Nếu người bán liên tục đăng nội dung vi phạm chính sách, chúng tôi có thể thực hiện các biện pháp hạn chế đối với tài khoản của họ. Chúng tôi có quyền từ chối, phê duyệt hoặc xóa bất kỳ bài đăng bán hàng nào vì bất kỳ lý do nào vào bất kỳ thời điểm nào theo quyết định của chúng tôi' - đại diện của Meta trả lời qua email.

Tương tự, các sàn thương mại điện tử đang thực hiện quy trình kiểm duyệt và kiểm soát sản phẩm một cách nghiêm ngặt hơn. Bà Đinh Thị Tường Vy, quản lý của Tiki, cho biết hiện nay, Tiki đòi hỏi nhà bán cung cấp các giấy tờ chứng minh chất lượng và nhãn hiệu cho các sản phẩm họ đăng bán.

'Đối với quy trình kiểm duyệt và rà soát, Tiki luôn theo dõi việc kiểm duyệt và cung cấp chứng từ của các nhà bán một cách nghiêm ngặt; đồng thời áp dụng các công nghệ để nhanh chóng phát hiện các sản phẩm nghi ngờ và loại bỏ chúng khỏi trang web.'

Tiki cũng có một phòng điều tra chất lượng để hàng ngày rà soát sản phẩm và mua trực tiếp các sản phẩm nghi ngờ về chất lượng để kiểm chứng thực tế. Bằng những biện pháp này, Tiki luôn cố gắng đảm bảo chất lượng sản phẩm cũng như quyền lợi của người tiêu dùng và các nhà bán hàng đáng tin cậy.'

Theo bà Tường Vy, nếu phát hiện sản phẩm mua trên Tiki là hàng giả/nhái, Tiki sẽ hoàn tiền cho người tiêu dùng 111% giá trị sản phẩm. Để được hoàn tiền, người tiêu dùng cần cung cấp hình ảnh sản phẩm, hình ảnh chi tiết của dấu hiệu giả mạo, hóa đơn mua hàng để Tiki kiểm tra và xử lý.

(Kế tiếp)