Thị trường xe điện ở Mỹ đã đạt một cột mốc quan trọng - điều này cho thấy VinFast đã chọn thời điểm thích hợp để gia nhập.

Khi 5% số xe mới bán trên thị trường là xe điện, mọi thứ sẽ thay đổi nhanh chóng - theo phân tích của Bloomberg trên 19 thị trường xe điện toàn cầu.

Nhiều người chắc chắn sẽ nhớ lần đầu tiên họ nắm trong tay một chiếc điện thoại thông minh. Đó có thể là một thiết bị với kiểu dáng mới lạ, sáng bóng, thu hút mọi ánh nhìn. Và sau hơn một thập kỷ, việc không sở hữu một chiếc smartphone sẽ trở thành điều kỳ quặc.

Tương tự, sự phổ biến của xe điện đang trở thành một dấu hiệu của sự chuyển đổi xã hội, theo phân tích của Bloomberg về việc phổ cập xe điện trên toàn cầu.

Mỹ đã trở thành quốc gia mới nhất vượt qua mốc quan trọng trên thị trường xe điện: 5% doanh số bán ô tô mới là xe điện. Mốc này đánh dấu sự bắt đầu của việc xe điện trở nên phổ biến hơn, trong một thời kỳ mà sự quan tâm vào công nghệ đang nhanh chóng thay đổi.

Trong vòng 6 tháng qua, Mỹ, cùng với châu Âu và Trung Quốc - 3 thị trường ô tô lớn nhất thế giới - đã vượt qua mốc 5%. Nếu Mỹ tiếp tục theo đuổi xu hướng như 18 quốc gia khác trước đó, mục tiêu 25% doanh số ô tô mới là xe điện vào cuối năm 2025 sẽ hoàn toàn khả thi. Điều này xảy ra sớm hơn dự kiến 1-2 năm so với các dự báo trước đây.

Tại sao mốc 5% lại quan trọng?

Hầu hết các công nghệ mới thành công như điện, TV, điện thoại di động, Internet, thậm chí cả bóng đèn LED - đều tuân theo quy luật được gọi là đường cong hình chữ S. Doanh số bán hàng tăng nhanh trong giai đoạn đầu, sau đó nhanh một cách đáng ngạc nhiên để trở nên phổ biến.

Trong trường hợp của xe điện, 5% dường như là điểm bắt đầu của nhu cầu chủ đạo. Trước đó, doanh số bán hàng có vẻ chậm và không đoán được. Sau đó, nhu cầu bắt đầu tăng nhanh.

Con số này được cho là đặc biệt chính xác khi hầu hết các quốc gia đã phổ biến xe điện đều tuân theo mô hình tương tự. Hầu hết thị trường cũng đối mặt với những thách thức giống nhau: thiếu trạm sạc công cộng, giá cao, nguồn cung hạn chế và người mua chưa hiểu biết nhiều về xe điện. Khi 'con đường đầu tiên đã được trải nhựa' với 5% doanh số, thị trường sẽ nhanh chóng thích ứng.

Biểu đồ về mức độ phổ biến của xe điện tại Hàn Quốc năm 2021 giống với Trung Quốc năm 2018, và tương tự Na Uy năm 2013. Các thị trường ô tô lớn tiếp theo gần đến điểm giới hạn trong năm nay sẽ là Canada, Úc và Tây Ban Nha.

Với xe hybrid thì sao?

Phần phân tích trên chỉ áp dụng cho các loại xe điện sử dụng pin. Ở một số quốc gia, đặc biệt là ở châu Âu, xe hybrid plug-in (sử dụng pin dung lượng nhỏ, kết hợp với động cơ xăng) đã trở nên phổ biến. Nếu tính cả xe hybrid plug-in, tổng số xe trên toàn cầu đã vượt qua con số 20 triệu và dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào cuối năm sau.

Việc sử dụng xe hybrid plug-in không đòi hỏi cơ sở hạ tầng hoặc nhận thức từ người dùng cùng mức độ như xe điện, vì vậy quá trình phổ biến ở giai đoạn đầu sẽ có sự khác biệt. Ngưỡng giới hạn cho loại xe này được ước tính là khoảng 10% của thị trường.

Mỹ và Trung Quốc gần như bỏ qua xe hybrid plug-in để chuyển sang sử dụng xe điện sạc pin. Do đó, thị trường Mỹ hiện vẫn chưa đạt được mức 10%, nếu tính cả xe hybrid plug-in.

Tương lai của các nhà sản xuất ô tô là ẩn số

Sự phát triển của thị trường sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng của các nhà sản xuất ô tô và đối tác cung ứng của họ.

Volkswagen, Ford và BMW đều đặt mục tiêu hơn 50% doanh số bán hàng toàn cầu là xe điện thuần trong những năm cuối thập kỷ này.

Tuy nhiên, họ cũng gặp nhiều thách thức. Cần phải cải thiện lại các nhà máy và thay đổi chuỗi cung ứng. Để giảm thiểu chi phí sản xuất, xe phải được thiết kế lại với trọng tâm là sử dụng điện.

Ở châu Âu, khi tỷ lệ 10% doanh số hàng quý của một nhà sản xuất ô tô là xe điện, con số này sẽ tăng gấp ba trong vòng hai năm.

Toyota là nhà sản xuất ô tô lớn nhất chưa đạt được mốc 10% xe điện tại châu Âu. Mục tiêu của họ là bán 3,5 triệu xe điện mỗi năm vào năm 2030 – là mục tiêu ít quyết liệt nhất trong số các nhà sản xuất lớn.

Có thể đây là một cuộc dịch chuyển không thể tránh khỏi?

Hiện tại, 90% doanh số bán xe điện toàn cầu đến từ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu. Không có quốc gia nào ở Mỹ Latinh, châu Phi hoặc Đông Nam Á đạt được sự tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên, nếu họ làm được, có thể các công ty khai thác toàn cầu sẽ gặp khó khăn trong việc cung cấp kim loại hoặc pin.

Doanh số ô tô điện toàn cầu đã tăng gấp ba lần trong hai năm qua, theo IEA. Tất cả tăng trưởng ròng của doanh số ô tô toàn cầu năm 2021 đến từ ô tô điện. Bloomberg dự báo rằng đây sẽ là xu hướng dài hạn. Năm 2022 có thể là năm quan trọng của xe điện.

Áp dụng phân tích điểm giới hạn trên phạm vi toàn cầu, tỷ lệ xe điện trên thế giới lần đầu tiên vượt mức 5% vào năm ngoái. Nếu tính cả xe plugin-hybrid, mốc 10% sẽ được vượt qua trong năm nay. Nếu các ước tính đúng, đây sẽ là thời điểm bùng nổ của các mẫu xe điện.

Với việc bắt đầu mở bán các dòng xe điện chính thống từ cuối năm 2022, VinFast có thể xem như đã gia nhập thị trường đúng vào 'thời điểm vàng' khi doanh số xe điện bắt đầu tăng nhanh. Các thị trường mà VinFast đã lựa chọn gia nhập, bên cạnh Việt Nam, đều là những nơi mà tỷ lệ phổ cập xe điện đã vượt qua ngưỡng 5%, bao gồm Mỹ, Pháp, Đức, Hà Lan, và sắp tới là Canada.