Theo một số chuyên gia trong lĩnh vực, thị trường ô tô vào những tháng cuối năm sẽ gặp phải những biến động khó lường do vấn đề thiếu chip vẫn chưa được giải quyết trên toàn cầu.

Số lượng xe mới sản xuất và đến các đại lý tăng cao hơn nhưng nhu cầu mua xe của người dân lại giảm. Điều này tạo ra sự cân bằng giữa cung và cầu. Ảnh: TC Group.
Hơn nữa, thị trường sẽ sắp bước vào tháng Ngâu (tháng 7 Âm lịch) - một giai đoạn thấp điểm mua sắm, làm cho việc kinh doanh của các hãng xe trở nên khó khăn hơn. Đây thường là thời điểm mà lượng tiêu thụ xe giảm nhất trong năm do tâm lý kiêng mua tài sản lớn của nhiều người Việt.
Trước đó, người tiêu dùng ở Việt Nam đã tận dụng cơ hội để mua xe hơi nội địa nhằm hưởng lợi từ chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ áp dụng từ ngày 1/12/2021 đến ngày 31/5/2022. Chính sách này đã tăng nhu cầu mua xe của người tiêu dùng cũng như làm cho một số thương hiệu ô tô nhập khẩu tăng mức khuyến mãi để cạnh tranh với xe lắp ráp trong nước.
Theo Hiệp hội các Nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam (VAMA), trong 6 tháng đầu năm 2022, các đơn vị thành viên của VAMA đã bán được 201.840 xe, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, số lượng xe du lịch đạt 157.935 xe, tăng 50%; xe thương mại 40.498 xe, giảm 5%; và xe chuyên dụng là 3.407 xe, tăng 12% so với năm 2021.
Tuy nhiên, điều này chủ yếu là do chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ cho xe lắp ráp trong nước đã kết thúc từ cuối tháng 5/2022, khiến nhiều người đã tập trung mua xe trong khoảng thời gian trước đó. Hiện nay, thị trường ô tô Việt Nam đang chững lại và bắt đầu giảm.
Theo thông tin từ hãng TC Group (Tập đoàn Thành Công), tổng số xe Hyundai bán ra tháng 6/2022 đạt 4.278 xe, giảm 34% so với tháng 5/2022. Hyundai Accent vẫn là mẫu xe bán chạy nhất tháng 5/2022 với 1.086 xe, giảm 40,5% so với tháng trước; Hyundai Creta xếp thứ 2 với 830 xe, giảm 14,8% so với tháng 5/2022; Hyundai Tucson đạt 479 xe, giảm 26,2% so với tháng 5/2022. Các mẫu xe khác bao gồm Grand i10, Santa Fe & Elantra. Số lượng xe thương mại bán ra là 998 xe, giảm 23,8% so với tháng trước.
Đại diện của TC Group thừa nhận: Thiếu hụt linh kiện đang xảy ra trên tất cả các sản phẩm Hyundai tại Việt Nam do vấn đề về chất bán dẫn và thiếu chip vẫn chưa được giải quyết trên toàn cầu; đồng thời, cũng do ảnh hưởng từ diễn biến tiêu cực của dịch COVID-19 và chính trị tại một số khu vực. Nhà máy Hyundai Thành Công Ninh Bình chỉ có thể đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu thực tế của khách hàng.
Theo TC Group, trong 6 tháng đầu năm, đã có 36.397 xe mang thương hiệu Hyundai được bán ra, tăng 6,5% so với con số 34.035 xe trong cùng kỳ năm 2021. Với sự ổn định ngày càng của tình hình kinh tế và chính trị toàn cầu, TC Group hy vọng nguồn cung các sản phẩm xe Hyundai sẽ được cải thiện trong thời gian sắp tới.
Trong vài tháng trở lại đây, các mẫu xe 'hot' như: Sonet, Toyota Raize, Kia Seltos, Hyundai Santa Fe… đã trở nên khan hiếm. Thậm chí, một số đại lý phải từ chối nhận tiền đặt cọc cho một số dòng xe vì không biết khi nào có xe để giao cho khách hàng, thậm chí có đơn đặt hàng phải lùi sang năm 2023.
Ví dụ như Toyota Raize, một trong những mẫu xe khan hàng từ khi ra mắt tại Việt Nam vào cuối năm 2021. Chỉ có những khách hàng đã đặt cọc mua Raize trước thời điểm ra mắt mới có thể nhận xe, còn lại phải chờ đến tháng 6/2022. Tình trạng này ngày càng trở nên trầm trọng hơn, một số đại lý thậm chí đã thông báo với khách hàng rằng không nhận đặt cọc đến hết năm 2022.
Thiếu hụt nguồn cung đã làm giảm mạnh lượng xe ô tô nhập khẩu vào Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2022, theo số liệu tổng hợp sơ bộ từ Tổng cục Hải quan, số lượng xe ô tô nhập khẩu vào Việt Nam đạt 63.731 xe với tổng giá trị gần 1,573 tỷ USD. Con số này giảm 21,4% về lượng và giảm 14,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Có điều đáng chú ý, trong số này, chủ yếu là các loại xe ô tô 9 chỗ ngồi trở xuống và xe tải lắp ráp, nhập khẩu từ Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia...Trong đó, xe ô tô 9 chỗ ngồi trở xuống nhập về 49.050 xe, kim ngạch gần 985 triệu USD và xe tải nhập về 8.988 xe, kim ngạch đạt 328,5 triệu USD. Dù tổng lượng xe nhập khẩu giảm so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng dòng xe từ 9 chỗ ngồi trở xuống vẫn ghi nhận mức tăng hơn 1.000 xe. Trong khi đó, lượng nhập khẩu xe tải lại giảm mạnh hơn 10.000 xe.
Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, về trị giá khai báo bình quân (chưa bao gồm thuế, phí liên quan), mỗi mẫu xe ôtô nhập khẩu trong 6 tháng qua tăng khoảng 2.000 USD/xe so với cùng kỳ năm ngoái. Cụ thể, 6 tháng đầu năm 2022 giá trị bình quân 24.680 USD/xe, trong khi cùng kỳ 2021 là 22.650 USD/xe.
Nhận định về thị trường ô tô Việt thời gian tới, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng: Sẽ còn nhiều diễn biến phức tạp và khó lường, tùy thuộc vào tình hình kinh tế́, chính trị thế giới, cũng như khả năng đảm bảo nguồn cung ứng trong nước. Dự báo tình trạng khan hiếm nguồn cung vẫn chưa thể kết thúc sớm, thậm chí khó dịu bớt vào những tháng cuối năm do sức cầu thời điểm này tăng cao.
Trong bối cảnh căng thẳng từ chiến tranh Nga – Ukraine vẫn diễn ra, chuỗi cung ứng bị gián đoạn dẫn đến tình trạng tăng giá nguyên vật liệu, lạm phát gia tăng, người tiêu dùng sẽ rất cân nhắc khi đầu tư một món tiền lớn để sở hữu một chiếc ô tô. Không chỉ vậy, giá xăng tăng cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến thị trường.
