Thích Ca Phật Đài Vũng Tàu – điểm đến kiến trúc Phật giáo nổi bật

Thích Ca Phật Đài tọa lạc trên khuôn viên rộng 28ha ở sườn Bắc của Núi Lớn, tại địa chỉ 608 Trần Phú, Phường 5, Vũng Tàu. Điểm đến du lịch tôn giáo nổi tiếng ở thành phố biển Vũng Tàu. Quần thể Thích Ca Phật Đài được chia thành các khu vực: các ngôi chùa và khu vườn tượng Phật tích.

Các ngôi chùa trong khuôn viên Thích Ca Phật Đài

Thiền Lâm tự là ngôi chùa chính, nằm ngay phía cổng lớn của khuôn viên, hướng ra đường Trần Phú. Từ đường Trần Phú, đi lên sườn núi, khuôn viên được chia thành 3 cấp khu vực. Tam quan và khu vườn hoa ở cấp thấp nhất, cấp thứ hai bao gồm một số công trình phụ trợ, cấp thứ ba trên cao nhất bao gồm Thiền Lâm tự và khu vườn tượng Phật tích.

Cổng Tam quan của Thích Ca Phật Đài trên đường Trần Phú

Tiếp sau Tam quan là một dãy bậc thang dẫn lên khu mặt bằng cấp 2 trên sườn đồi, sau đó là một khoảng sân nhỏ tiếp tục đến dãy bậc thang khá dốc dẫn thẳng lên chính điện Thiền Lâm tự - vị trí thấp nhất của mặt bằng cấp 3.

Con đường lên chính điện Thiền Lâm tự từ khoảnh sân của khu mặt bằng cấp 2

Thiền Lâm tự là một ngôi chùa khá đơn giản được xây dựng từ khoảng năm 1957, do một viên chức người Việt trong chính quyền thực dân Pháp xây dựng để tu hành sau khi về hưu.

Bề mặt chính của Thiền Lâm tự được thiết kế và trang trí một cách đơn giản

Bên trong Thiền Lâm tự cũng được bài trí theo phong cách giản dị

Bên cạnh Thiền Lâm tự, khuôn viên Thích Ca Phật Đài còn có một số ngôi chùa khác như chùa Hộ Pháp và chùa Hoa Sơn, đều nằm ở phía sau Tháp thờ Xá lợi và tượng Đức Phận nhập Niết bàn.

Chùa Hộ Pháp nhìn từ Tháp thờ Xá lợi

Thiền đường Hộ Pháp khởi công từ năm 1970

Chùa Hộ Pháp ban đầu được xây dựng từ năm 1970 với tên gọi là Tịnh Thất Thiện Huệ, sau đó vào năm 1972, chùa được đổi tên thành Thiền đường Hộ Pháp. Ngôi chùa mới hoàn thành vào năm 2004 nằm kế bên Thiền đường Hộ Pháp.

Gần chùa Hộ Pháp là ngôi chùa Hoa Sơn, nằm ở vị trí cao hơn trên sườn núi. Để đến chùa Hoa Sơn, từ khu vực trước tượng Đức Phật nhập Niết bàn, bạn phải đi lên một dãy bậc thang vài chục bậc.

Bậc thang dẫn lên chùa Hòa Sơn và cảnh quan trước cổng chùa

Chùa Hoa Sơn do cố Hòa thượng Thích Huệ Chơn (1943 – 2019) khởi xướng từ năm 1969, ban đầu chỉ là một am tranh đơn sơ để tu tập. Sau này, chùa được mở rộng và trang trí như hiện nay, vẫn giữ nguyên vẻ đẹp giản dị và trang nhã.

Nội thất của chùa Hoa Sơn được bài trí với đồ gỗ trang nhã

Khu vườn tượng Phật tích

Một phần quan trọng của quần thể Thích Ca Phật Đài là khu vườn tượng Phật tích, tái hiện các sự kiện quan trọng trong cuộc đời của Đức Phật Thích Ca. Từ Thiền Lâm tự, bạn sẽ đi qua một dãy bậc thang để đến khu vườn tượng Phật tích.

Bản đồ của Thích Ca Phật Đài

Tượng Bồ Tát Đản Sinh được đặt ở mặt bằng cùng cấp với chính điện Thiền Lâm Tự, ngay bên cạnh lối bậc thang dẫn lên tới các nhóm tượng ở phía trên. Tượng được miêu tả dưới hình ảnh một cậu bé chỉ một tay lên trời.

Tượng Bồ Tát Đản Sinh – giai đoạn khởi đầu trong cuộc đời của Đức Phật

Nhóm tượng Bồ Tát Xuất Gia và nhóm tượng Voi, Khỉ Dâng Hoa Quả có thể nhìn thấy từ xa

Nhóm tượng về giai đoạn tiếp theo trong cuộc đời của Đức Phật là nhóm Bồ Tát Xuất Gia, được sắp xếp trên một dốc cao ở bên trái của con đường bậc thang dẫn từ Thiền Lâm Tự lên. Ở bên phải của con đường này, đối diện với nhóm tượng Bồ Tát Xuất Gia, là nhóm tượng Voi và Khỉ Dâng Hoa Quả.

Nhóm tượng Bồ Tát Xuất Gia miêu tả Đức Phật trong giai đoạn xuất gia, với hình ảnh của Thái Tử Tất Đạt Đa đang cắt tóc, bên cạnh là người hầu và chú ngựa bạch Kiền Trắc.

Hình ảnh Thái Tử Tất Đạt Đa cắt tóc trước khi xuất gia

Thích Ca Phật Đài, công trình quan trọng nhất của toàn bộ quần thể, thể hiện giai đoạn Đức Phật đạt thành đạo.

Trong những năm 1940, Hòa thượng Narada Maha Thera từ Sri Lanka đến Vũng Tàu thuyết giảng Phật pháp và kết bạn với một viên chức Việt Nam (sau này là người xây dựng Thiền Lâm tự). Năm 1960, ông trở lại Vũng Tàu và thường thăm chùa Thiền Lâm, mang theo một gốc Bồ Đề từ Sri Lanka (cây này được trích từ cây gốc tại Bồ Đề Đạo Tràng - nơi Đức Phật trú ngụ). Ông cũng đề xuất xây dựng Tháp thờ Xá Lợi tại đây.

Hòa thượng Narada mang gốc Bồ Đề từ Sri Lanka sang trồng năm 1960

Ý tưởng xây dựng Tháp thờ Xá Lợi và Thích Ca Phật Đài được đề xuất bởi Hòa thượng Narada và được Phật tử đồng ý. Nhiều người đã đóng góp tài chính để xây dựng tượng Phật Thích Ca này.

Bệ tượng hình bát giác, cao 5.6 mét. Tượng Phật ngồi trên sen cao 6 mét, hoàn thành năm 1962 với 3 viên ngọc Xá Lợi trong thân tượng.

Thích Ca Phật Đài, hay còn gọi là tượng Kim thân Phật Tổ

Cụm tượng Đức Phật chuyển Pháp luân được đặt trong ngôi nhà bát giác, tượng Đức Phật ngồi trên sen, dạy bài pháp cho năm anh em Kiều-Trần-Như tại vườn Lộc Uyển.

Tôn giả Kiều-Trần-Như là đệ tử đầu tiên của Đức Phật chứng quả A-la-hán, thành viên đầu tiên của Tăng đoàn. Ông cùng với các anh em của mình là những người được Đức Phật thuyết pháp đầu tiên trong sự kiện chuyển Pháp luân của Phật giáo.

Vườn Lộc Uyển là một trong những địa điểm linh thiêng của Phật giáo tại Sarnath, Uttar Pradesh, Ấn Độ, nơi Đức Phật Thích Ca được cho là đã thuyết giảng bài pháp đầu tiên (Kinh chuyển Pháp luân) cho năm anh em Tôn giả Kiều-Trần-Như.

Cụm tượng Đức Phật chuyển Pháp luân được đặt trong ngôi nhà bát giác

Cụm tượng Voi và khỉ dâng hoa quả nằm ở giữa cụm Bồ Tát xuất gia và cụm Đức Phật chuyển Pháp luân. Chúng kể lại câu chuyện về một con voi và một con khỉ trắng, hai vị chúa đàn già cỗi, cảm thấy chán nản và rời bỏ đàn để tìm kiếm sự giải thoát trong rừng sâu. Tại đó, họ gặp Đức Phật tu thiền và được Ngài cảm hóa, trở nên vui mừng và hạnh phúc, tình nguyện phục vụ Đức Phật.

Cụm tượng Voi và khỉ dâng hoa quả

Tượng Đức Phật nhập Niết bàn được đặt ở vị trí cao nhất trong khu vườn tượng Phật tích. Để đến được đó, phải đi qua một số bậc thang từ khu vực các cụm tượng Đức Phật chuyển Pháp luân và Voi khỉ dâng hoa quả. Từ phía sân trước của tượng này, có một lối nhỏ dẫn lên chùa Hoa Sơn, đã được đề cập trước đó.

Tượng Đức Phật hướng về phía Tây, có chiều dài hơn 12 mét, cao 2.4 mét, và được bài trí xung quanh bởi 9 vị Tỳ-kheo đứng chắp tay.

Cụm tượng Đức Phật nhập Niết bàn

Cuối cùng trong khu vườn Phật tích là Tháp thờ Xá lợi Phật, một công trình được ý tưởng từ năm 1960 bởi Hòa thượng Narada. Sau quá trình vận động quyên góp, lễ đặt viên đá đầu tiên để xây tháp diễn ra vào ngày 4/6/1961; lễ khởi công chính thức vào ngày 20/7/1961. Việc xây dựng hoàn thành vào ngày 30/1/1962, và lễ khánh thành được tổ chức hơn 1 năm sau đó, vào ngày 10/3/1963.

Tháp thờ Xá lợi Phật

Tháp thờ Xá lợi cao 17 mét, có hình dạng thân tháp vuốt nhỏ dần lên cao và được trang trí với hình búp sen trên đỉnh. Bên trong thân tháp có đặt 13 viên Xá lợi Đức Phật được cúng dường bởi Hòa thượng Narada.

Bốn chiếc đỉnh của Bảo tháp chứa đất được thỉnh về từ 4 thánh địa Phật giáo

Bốn bên dưới chân Bảo tháp đặt 4 chiếc đỉnh, mỗi chiếc chứa đất từ 4 thánh địa Phật giáo khác nhau:

Không gian của Thích Ca Phật Đài được bao bọc bởi một môi trường xanh mát, u nhã dưới bóng cây rậm trên sườn Núi Lớn. Ngay cả khi phải vượt qua những bậc thang cao, dốc, du khách cũng không cảm thấy mệt mỏi, bởi không khí yên bình và tĩnh lặng.

Trước đây, du khách phải mua vé để tham quan Thích Ca Phật Đài. Tuy nhiên, từ năm 2001, việc này đã được bãi bỏ, và quần thể kiến trúc Phật giáo này mở cửa tự do đón tiếp Phật tử và du khách.

Từ năm 1989, quần thể kiến trúc Phật giáo này đã được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng là di tích cấp quốc gia, theo Quyết định số 1987/VH/QĐ ban hành ngày 14/12/1989.

Tác giả: Ngô Hòa Nam
*Bài viết tham gia chương trình Mytour Golocal

Mytour Golocal là chương trình viết blog giới thiệu những địa điểm đẹp trên khắp Việt Nam, thuộc khuôn khổ chương trình Mytour Go & Share. Bạn sẽ nhận được 800.000 VND và có cơ hội trở thành Cộng tác viên với Mytour cho mỗi bài viết đạt yêu cầu. Thông tin chi tiết về chương trình tại: https://trv.lk/golocal