Buzz
Suốt hàng ngàn năm trong lịch sử của loài người, cơn bão đã được nhắc đến như một thế lực phá hoại hay sự tức giận của mẹ thiên nhiên, thể hiện sức mạnh tạo hóa của vũ trụ. Từ 'bão' xuất phát từ 'Hurakan' - vị thần hủy diệt của người Maya. Khó có thể diễn tả hết sức mạnh và sự tàn phá của một cơn bão. Hằng năm, Việt Nam phải đối mặt với mùa mưa bão kéo dài từ tháng 5 đến tháng 12, với các cơn bão từ Biển Đông gây ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh ven biển.
Sau Palmen năm 1963, nhà khí tượng học Riehl đưa thêm 2 điều kiện:4. Trên cao, trường khí áp phải phân kỳ đủ để giải tỏa khối lượng không khí tập trung ở mặt đất.
5. Ở mặt đất phải có sự nhiễu động áp thấp ban đầu.Cấu trúc của một cơn bãoVùng trung tâm có áp suất thấp được gọi là mắt bão.
Khu vực xung quanh mắt bão gọi là vòng mắt bão, là nơi có gió giật mạnh nhất trong hệ thống bão.
Các đám mây mưa gây ra mưa giông xung quanh trung tâm bão được gọi là dải mây. Dải mây này đóng vai trò quan trọng trong chu kỳ bay hơi - ngưng tụ để cung cấp năng lượng duy trì cơn bão.
commons.wikimediaMột cái nhìn về cấu trúc của cơn bãoCác cơn bão có kích thướt vật lý khác nhau, từ những cụm mây nhỏ gây mưa trên diện tích nhỏ đến những cơn bão lớn với diện tích mưa rộng lớn.
britannicaQuá trình biến đổi từ cơn nhiễu động nhiệt đới thành cơn bão1. Cơn áp thấp nhiệt đới: tốc độ gió dưới 38 mph
2. Dông tố nhiệt đới: tốc độ gió từ 39 đến 73 mph
3. Bão: tốc độ gió trên 74 mph
mashableẢnh hưởng nguy hiểm của cơn bão1. Mưa lớn: Cơn bão có thể gây mưa lớn trên diện rộng, gây ngập lụt và thiệt hại cho khu vực bị ảnh hưởng.
2. Sức gió mạnh: Cơn gió trong cơn bão có thể làm đổ sập nhà cửa, cây cối và gây sự xáo trộn lớn trong môi trường sống.
Tác động của cơn bão phụ thuộc vào vị trí và sức mạnh của nó trên đất liền. Nếu chỉ sát bờ biển, cơn bão có thể không gây ra nhiều thiệt hại. Tuy nhiên, khi xâm nhập sâu vào đất liền, cơn bão có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho con người.
floodsiteMức độ tàn phá của cơn bão còn phụ thuộc vào việc nó tiếp xúc với đất liền từ phía bên trái hay bên phải. Bên phải của cơn bão thường gây ra tàn phá mạnh mẽ hơn do tốc độ gió cao hơn và năng lượng bổ sung từ phía này. Trái lại, bên trái của cơn bão thường có mức độ tàn phá ít hơn do gió đã bị giảm sức mạnh và năng lượng của cơn bão đã bị tiêu hao.
Các nhà khí tượng sử dụng tín hiệu từ vệ tinh và dữ liệu thu thập bởi các máy bay đặc biệt để giám sát và theo dõi sự phát triển và hướng di chuyển của cơn bão.
Trên mặt đất, các trung tâm khí tượng hình thành mạng lưới tổ chức Khí tượng thủy văn toàn cầu để theo dõi và cung cấp thông tin về các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.
Các vệ tinh thời tiết thu thập dữ liệu về cơn bão bằng nhiều cảm biến khác nhau, từ việc theo dõi hình dạng của đám mây đến đo đạc tốc độ gió và lượng mưa. Các cảm biến hồng ngoại cũng được sử dụng để phát hiện thay đổi nhiệt độ trong cơn bão và trên bề mặt của các đám mây.
Ảnh theo dõi hoạt động của cơn bão Sandy (Ảnh bởi Cliffmass, Weather Blog)Cơ quan săn bão Hurricane Hunter là một đơn vị của căn cứ không quân Keesler tại Biloxi, Mississippi. Từ năm 1865, nhóm này đã sử dụng máy bay C-130 Hercules để bay vào lòng của cơn bão. C-130 Hercules được trang bị các cảm biến thời tiết nhạy bén, thu thập dữ liệu về tốc độ gió, lượng mưa và áp suất không khí trong cơn bão. Thông tin này được chuyển về trung tâm dự báo bão tại Florida để phân tích và tạo ra mô hình dự báo.
Máy bay C-130 Hercules được sử dụng để bay vào trong cơn bãoDựa trên dữ liệu thu thập và mô hình hóa, những nhà khoa học có thể dự báo con đường và sức mạnh của cơn bão khi nó đổ bộ vào đất liền. Thông tin này giúp cảnh báo cho dân cư khu vực ven biển và làm giảm thiệt hại gây ra bởi cơn bão. Ngoài ra, phân tích dữ liệu cũng giúp dự báo về số lượng cơn bão trong tương lai và hiểu rõ hơn về các xu hướng khí hậu toàn cầu.
Weather.comQuy trình đặt tên cho cơn bão
Các nhà khí tượng quyết định tên cho cơn bão dựa trên một hệ thống chuẩn xác thay vì bởi giới truyền thông. Việc này giúp phân biệt giữa các cơn bão khi có nhiều cơn diễn ra đồng thời.
Trong quá khứ, người ta thường đặt tên cho cơn bão dựa trên tên các thánh và ngày lễ của họ. Tuy nhiên, sau này, hệ thống này đã được thay thế bằng việc sử dụng tên nam và nữ theo thứ tự chữ cái.
hurricanes-blizzards-noreasters.comTheo như dự báo, cơn bão đầu tiên trong mùa bão sẽ mang tên bắt đầu bằng chữ cái A, cơn bão tiếp theo sẽ có tên bắt đầu bằng chữ cái B và tiếp tục như vậy. Các cơn bão hình thành ở các vùng lãnh thổ khác nhau trên thế giới sẽ được đặt tên theo nền văn hóa của các quốc gia trong khu vực bão hình thành.
Trong tương lai, con người sẽ phải đối mặt với những thách thức từ thiên nhiên. Khoa học kỹ thuật hiện đại sẽ giúp chúng ta dự báo và đối phó với những cơn bão hiệu quả hơn. Việc nghiên cứu lịch sử về những cơn bão đã từng xảy ra sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc đánh giá tình hình khí hậu hiện tại.Cuộc chiến giữa con người và thiên nhiên sẽ không ngừng diễn ra trong tương lai. Khoa học sẽ đồng hành cùng chúng ta trong việc dự báo và đối phó với những cơn bão. Việc này giúp giảm thiểu thiệt hại và tỷ lệ tử vong do cơn bão gây ra.
Nguồn thông tin: howstuffworks.com và tổng hợp từ các nguồn trên Internet.
Sơ lược về quá trình hình thành cơn bão: Khi nhiệt độ mặt biển đạt tới mức cần thiết và có sự tạo ẩm từ hơi nước, luồng không khí nóng ẩm sẽ tạo thành vòng tuần hoàn. Khi gặp phải luồng gió mạnh, nó sẽ uốn cong và tạo thành khu vực trung tâm của cơn bão. Cơn bão sẽ duy trì bằng cách hút không khí lạnh từ độ cao hơn, tạo ra năng lượng và mây bao phủ xung quanh.
Năm 1948, nhà khí tượng Erik Palmen đã xác định 3 điều kiện cơ bản cho sự hình thành của cơn bão. Năm 1963, nhà khí tượng học Riehl bổ sung thêm 2 điều kiện khác.Cấu trúc cơ bản của một cơn bãoTrong cơn bão, vùng trung tâm có áp suất thấp được gọi là mắt bão. Xung quanh mắt bão là thành mắt bão, là nơi có gió giật mạnh nhất. Đám mây mưa xung quanh tâm bão được gọi là dải mây, chúng cung cấp năng lượng cho chu trình hình thành và duy trì của cơn bão.
Nguồn hình ảnh: commons.wikimediaMột cơn bão có thể được hình dung như một cột xoáy khổng lồ, trong đó không khí nóng ẩm từ tầng thấp (từ 0 đến 3km so với mặt nước biển) di chuyển theo hình xoắn ốc và tập trung vào trung tâm của cơn bão. Lực Coriolis quy định không chỉ hướng xoay mà còn hướng di chuyển của cơn bão. Vì vậy, các cơn bão hình thành ở Bắc Bán Cầu sẽ di chuyển về phía đông, trong khi ở Nam Bán Cầu, chúng sẽ di chuyển về phía tây. Do đó, khi có cơn bão hình thành ở biển Đông, nó thường di chuyển về phía đất liền Việt Nam.Các cơn bão khác nhau có kích thước và vùng ảnh hưởng khác nhau. Một số có kích thước nhỏ gây ra mưa trên diện tích nhỏ, trong khi những cơn bão lớn có thể kéo dài hàng trăm đến hàng nghìn km. Dấu hiệu ban đầu của một cơn bão thường là các nhiễu động nhiệt đới kèm theo sấm chớp. Những nhiễu động này có thể tiếp tục phát triển thành cơn bão khi đạt được điều kiện áp suất và gió phù hợp. Cơn bão tồn tại nhờ sự cung cấp liên tục của không khí nóng ẩm và sự nuôi dưỡng từ môi trường xung quanh.
Nguồn hình ảnh: britannicaQuá trình hình thành cơn bão thông qua 3 giai đoạn chính: 1. Cơn áp thấp nhiệt đới (tốc độ gió dưới 38 mph). 2. Dông tố nhiệt đới (tốc độ gió từ 39 đến 73 mph). 3. Bão (tốc độ gió trên 74 mph). Khi cơn bão đã hình thành, nó sẽ dần suy yếu và tan biến khi di chuyển vào vùng biển lạnh hơn hoặc khi đổ bộ vào đất liền.
Nguồn hình ảnh: mashableSức gió mạnh trong cơn bão có thể tạo ra những thiệt hại nặng nề, từ làm đổ cây cối, đổ sập nhà cửa đến gây lũ lụt và xói mòn bờ biển. Đôi khi, cơn gió mạnh còn tạo ra hiện tượng sóng cồn và làm vỡ đê bao, gây ra những hậu quả khôn lường.Thiệt hại của cơn bão phụ thuộc vào vị trí đất liền mà nó đi qua. Đôi khi, bão chỉ ảnh hưởng nhẹ nhàng khi chỉ cắt qua bờ biển. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp cơn bão xâm nhập sâu vào đất liền, gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho con người.
Nguồn thông tin: floodsiteMức độ phá hủy của cơn bão phụ thuộc vào việc nó tiếp xúc với đất liền ở phía bên trái hoặc phải của nó. Phía bên phải thường gây ra sự tàn phá mạnh mẽ hơn do tốc độ gió mạnh hơn. Ngược lại, phía bên trái thường gây ra ít thiệt hại hơn do năng lượng của cơn bão bị gió triệt tiêu.Theo dõi một cơn bão
Những nhà khoa học khí tượng sử dụng dữ liệu từ vệ tinh và máy bay để theo dõi sự phát triển và di chuyển của cơn bão. Trên mặt đất, các trung tâm khí tượng hình thành mạng lưới quốc tế để giám sát và cảnh báo về các điều kiện thời tiết nguy hiểm.
Ảnh minh họa về hoạt động của cơn bão Sandy (Ảnh: Cliffmass, Weather Blog)Cơ quan săn bão Hurricane Hunter là thành viên thứ 53 của tổ chức dự báo thời tiết tại căn cứ không quân Keesler ở Biloxi. Từ năm 1865, nhóm này sử dụng máy bay C-130 Hercules để bay vào cơn bão, thu thập dữ liệu về tốc độ gió, lượng mưa và áp suất không khí, từ đó giúp dự báo con đường và cường độ của cơn bão khi đổ bộ vào đất liền.
Máy bay C-130 Hercules là phương tiện được sử dụng để bay vào cơn bãoDữ liệu thu thập từ các cơn bão trong quá khứ kết hợp với mô hình dự báo ảo giúp dự báo con đường và cường độ của cơn bão. Điều này giúp các quốc gia cảnh báo cho dân cư ven biển và nghiên cứu về xu hướng khí hậu toàn cầu.
Ngày nay, tổ chức khí tượng thế giới vẫn áp dụng cách đặt tên này để phân biệt các cơn bão khi có nhiều cơn diễn ra cùng một lúc.Cách đặt tên cho các cơn bão đã có một lịch sử phức tạp và đa dạng. Ban đầu, người ta thường dùng tên của các vị thánh hoặc tên nam giới để đặt cho cơn bão, nhưng sau đó đã chuyển sang việc sử dụng cả tên nam và nữ theo thứ tự bảng chữ cái.
Tóm lại, cách đặt tên của các cơn bão thường được quy định bởi các nhà khí tượng học, chứ không phải do giới truyền thông tự đặt tên.Cách đặt tên cho cơn bão đã phát triển theo thời gian. Ban đầu, cơn bão đầu tiên trong mùa sẽ được đặt tên bắt đầu bằng chữ cái A, và tiếp tục theo thứ tự bảng chữ cái. Tên của các cơn bão phụ thuộc vào vùng lãnh thổ mà chúng hình thành.
Từ năm 2011, các cơn bão được đặt tên theo danh sách có sẵn cho từng vùng khí hậu. Nếu một cơn bão gây ra thiệt hại nặng, tên của nó có thể bị loại bỏ khỏi danh sách trong 10 năm.Cuộc chiến chống lại thiên nhiên đòi hỏi sự phối hợp giữa con người và khoa học kỹ thuật. Việc nghiên cứu lịch sử và dự báo các cơn bão giúp giảm thiểu tổn thất và tỷ lệ tử vong.
Nguồn: howstuffworks.com và nguồn thông tin khác
