Thiên thạch gây tuyệt chủng khủng long, tạo sóng cao 1,5km, mạnh hơn 30.000 lần trận sóng thần kinh hoàng nhất trong lịch sử loài người

(Tổ Quốc) - 66 triệu năm trước, thiên thạch khổng lồ từng va chạm vào Trái Đất, làm thay đổi cuộc sống trên hành tinh Xanh, tiêu diệt loài khủng long và mở ra một kỷ nguyên mới trong sinh học.

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng thiên thạch này còn tạo ra một trận sóng thần khổng lồ, lớn hơn hàng nghìn lần so với bất kỳ trận sóng nào từng được con người ghi nhận.

66 triệu năm trước, thiên thạch Chicxulub, từ ngoài lề Hệ Mặt trời, đã va chạm xuống vùng biển gần Bán đảo Yucatan của Mexico ngày nay. Cú va chạm này mạnh đến nỗi 'sẹo' vẫn còn trên bề mặt Trái Đất. Trong năm 2021, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sóng xung kích từ vụ nổ này đã 'khắc sâu' vào lớp vỏ Trái Đất, dưới khu vực ngày nay là trung tâm bang Louisiana (Mỹ).

Theo nghiên cứu mới, Chicxulub đã tạo ra một trận sóng thần khổng lồ, có thể quét sạch đáy biển và xói mòn trầm tích cách đó nửa vòng Trái Đất. Nó lớn hơn tất cả các trận sóng thần mạnh nhất từng được con người ghi lại, cả về năng lượng và kích thước.

Cao 1,5km, mạnh gấp 30.000 lần trận sóng thần mạnh nhất lịch sử loài người

Theo nhóm nghiên cứu Đại học Michigan, họ đã mô phỏng 10 phút đầu tiên sau khi thiên thạch Chicxulub va chạm với Trái Đất. Họ cũng mô phỏng các sóng gợn lan ra các đại dương để tìm hiểu về trận sóng thần mạnh mẽ do thiên thạch này gây ra.

Kết quả mô phỏng cho thấy, trận sóng thần sau khi Chicxulub va chạm với Trái Đất mạnh hơn tới 30.000 lần so với trận sóng thần ở Ấn Độ Dương vào năm 2004, được coi là một trong những trận sóng thần lớn nhất từng được ghi nhận.

Sự va chạm ban đầu khi Chicxulub đâm xuống tạo ra một lượng nước khổng lồ phun lên cao, tạo ra cơn sóng cao tới 1,5km - gấp đôi chiều cao tòa nhà cao nhất thế giới, Burj Khalifa (828m).

Khoảng thời gian sau sự va chạm, miệng hố ở đáy biển vừa tạo ra bị lấp ngay lập tức. Nhưng sự lấp đầy này không kéo dài, khi nước tiếp tục đổ vào và tạo ra thêm nhiều cơn sóng. Một cơn sóng thần cao hơn 10m di chuyển qua đại dương với tốc độ 1m/giây để tấn công các bờ biển trên toàn thế giới.

'Trận sóng thần này đủ mạnh để làm xáo trộn và xói mòn trầm tích ở các lưu vực đại dương trên nửa vòng trái đất, để lại một khoảng trống trong hồ sơ trầm tích hoặc một mớ hỗn độn các trầm tích cũ', Molly Range, một nhà cổ sinh vật học, nói.

Các cơn sóng lớn nhất và di chuyển nhanh nhất được tạo ra gần điểm va chạm, ở vùng nước mở của Vịnh Mexico, với chiều cao hơn 100m và tốc độ di chuyển hơn 100m mỗi giây. Nhà nghiên cứu cũng nói thêm rằng, động đất và sự lở đất dưới nước cũng đóng góp vào sự mạnh mẽ của trận sóng thần.

Có thể nói, một sự kiện tàn khốc như vậy được cho là sẽ để lại 'vết sẹo' trên toàn cầu. Tuy nhiên, hàng chục triệu năm đã làm mờ hầu hết dấu vết, khiến các nhà khoa học phải dựa vào những bằng chứng còn sót lại.

Bây giờ, sau khi biết được tác động của sóng thần, các nhà khoa học có thể tìm kiếm dấu vết của nó từ các trầm tích xa miệng hố Chicxulub ở Bán đảo Yucatan.

Điều này quan trọng, khi nghiên cứu về sự suy giảm đa dạng sinh học của khủng long sau sự kiện này đang được tiến hành. Đồng thời, nó cung cấp góc nhìn mới về một phần trong lịch sử đen tối của Trái Đất.

Xóa sạch mọi dấu vết lịch sử

Để tính toán năng lượng, chiều cao và phạm vi của sóng thần, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu đo đạc độ sâu của đáy biển từ khoảng 66 triệu năm trước.

'Tùy thuộc vào địa hình và tốc độ của sóng, các khu vực ven biển sẽ bị ngập lụt và xói mòn ở mức độ khác nhau', họ nói.

'Bất kỳ trận sóng thần nào ghi nhận trong lịch sử đều nhạt nhòa so với sự kiện có tác động toàn cầu như thế này', các nhà nghiên cứu khẳng định.

Tại nhiều điểm trên đường sóng thần, địa chất đã bị xáo trộn bởi sức mạnh của trận sóng này. Sự xáo trộn lớn nhất được ghi nhận ở Bắc Đại Tây Dương và Nam Thái Bình Dương, nơi sóng thần di chuyển nhanh chóng.

'Bằng chứng rõ nhất về tác động toàn cầu của trận sóng thần là những biến đổi địa chất mạnh mẽ trên bờ biển phía đông của New Zealand.'

'Các địa điểm này nằm trên đường di chuyển của sóng thần, cách xa hơn 12.000 km so với vị trí thiên thạch va chạm với Trái đất.'

Trong giai đoạn tiếp theo, các nhà khoa học sẽ tiếp tục nghiên cứu về cách các trận sóng xung kích từ va chạm có thể tạo ra một loạt sóng thần trên toàn cầu.

Theo đó, các nhà khoa học đã nhận ra sóng áp suất không khí từ vụ phun trào có thể tạo ra sóng cao tới 1m ở một số khu vực của Thái Bình Dương.

Tham khảo Science Alert/Live Science/Wikipedia