Buzz
Dựa vào đánh giá của các chuyên gia, việc thiếu trạm sạc xe công cộng hiện nay không đáp ứng được nhu cầu sử dụng xe điện của người dân. Điều này đặt ra một thách thức lớn cần phải được các cơ quan chính quyền, ngành và cộng đồng cùng nhau hợp tác để giải quyết.
Tương lai gặp khó khăn?
Việt Nam đang hướng tới mục tiêu chuyển đổi năng lượng sạch trong lĩnh vực giao thông. Ngành Giao thông Vận tải đã đề ra mục tiêu vào năm 2040 sẽ dần loại bỏ và ngừng sử dụng ô tô và xe máy chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Đến năm 2050, 100% phương tiện giao thông đường bộ và xe máy sẽ chuyển sang sử dụng điện và năng lượng sạch.
Hiện nay, việc sử dụng phương tiện điện đang được xem là xu hướng trong ngành giao thông vận tải, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Theo Bộ Giao thông Vận tải, đã có hơn 20.000 ô tô điện được sử dụng trên toàn quốc vào năm 2023.
Trạm sạc tại Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội.
Tuy nhiên, vấn đề thiếu trạm sạc trên đường vẫn còn, không đủ để đáp ứng nhu cầu của các phương tiện chạy điện. Hệ thống lớn nhất hiện nay là của VinFast với hơn 150.000 cổng sạc cho cả xe máy và ô tô, được đặt tại các địa điểm như bãi đỗ xe, bến xe, trung tâm thương mại, và trạm xăng dầu; ngoài ra, người dân thường tự sạc tại nhà.
Tại hội thảo “Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và xây dựng cơ chế chính sách đầu tư vào hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam” tại trụ sở của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, GS.TS. Wilmar Matinez, Chuyên gia nghiên cứu về năng lượng điện, đã chia sẻ: “Ở Việt Nam, ý thức về ô tô điện vẫn còn mới mẻ. Số lượng phương tiện sử dụng năng lượng xanh vẫn còn ít so với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Điều này làm cho các trạm sạc trên đường, đặc biệt là trên các tuyến cao tốc, không được phổ biến như ở các quốc gia khác.”
Theo ông Nguyễn Thế Vĩnh, Chuyên viên của Tập đoàn điện lực Việt Nam, vấn đề không chỉ là thiếu trạm sạc. Việc tăng cường trạm sạc trên các tuyến cao tốc cũng cần phải tính toán số lượng xe cần sạc và thời gian sạc tại từng trạm để tránh gây áp lực lớn lên hệ thống điện quốc gia, gây ra tình trạng mất điện địa phương. Hiện nay, hệ thống trạm sạc công cộng hiện nay đã chiếm tới 10% tổng lượng điện tiêu thụ của cả nước.
“Nếu không giải quyết được vấn đề trạm sạc, thì khó mà đạt được mục tiêu hoàn toàn thay thế xe chạy xăng, dầu bằng xe điện trong tương lai”, ông Vĩnh nhấn mạnh.
Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Thế Trọng cho rằng, giống như các quốc gia phát triển, Việt Nam cần khuyến khích các tổ chức tư nhân đầu tư vào việc tăng cường trạm sạc trên các tuyến cao tốc. Các chính sách khuyến khích có thể bao gồm miễn thuế trong 5 năm đầu sau khi đưa trạm sạc vào hoạt động, giảm 50% thuế trong 5 năm tiếp theo,…
GS.TS. Wilmar Martinez cũng cho biết các nước trên thế giới, đặc biệt là Đức và Na Uy, đã triển khai các chính sách tài chính và thuế để khuyến khích việc xây dựng hạ tầng sạc, đồng thời cũng đưa ra các quy định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn điểm sạc, nguồn và tốc độ sạc, cũng như quy định về sạc công cộng và sạc tại nhà.
GS.TS. Wilmar Martinez phát biểu tại hội thảo
“Na Uy đang dẫn đầu thế giới về số lượng ô tô điện và trạm sạc, Đức cũng đang hướng tới mục tiêu xây dựng 1 triệu trạm sạc công cộng đạt tiêu chuẩn vào năm 2030”, ông Martinez nhấn mạnh.
Dựa vào khảo sát tại các quốc gia châu Âu, ông Matinez cũng nhận thấy các quốc gia đều ưu tiên đặt trạm sạc tại các tuyến đường có mật độ giao thông cao như đường cao tốc và đầu tư cho hạ tầng lưới điện để đáp ứng nhu cầu tăng cường số lượng trạm sạc. Đồng thời, các đội ngũ chuyên gia thường xuyên kiểm tra, bảo trì hệ thống điện tại các trạm sạc để đảm bảo an toàn.
Về việc tiết kiệm điện năng khi sử dụng trạm sạc, TS. Nguyễn Bảo Huy (Đại học Bách khoa, Hà Nội) đề xuất Việt Nam có thể áp dụng hệ thống “Smart Charging” để quản lý thời gian sạc và phương thức sạc của ô tô tại mỗi trạm, cung cấp thông tin về thời gian và chi phí sạc điện, cũng như các trạm sạc hiện có trong khu vực để phục vụ nhu cầu của người dân.
“Bài toán trạm sạc cho xe điện là một thách thức lớn. Tuy nhiên, nếu chúng ta đầu tư nghiên cứu và thử nghiệm trên thực tế, cùng với các chính sách khuyến khích từ chính phủ, tôi tin rằng sẽ tìm ra giải pháp cho vấn đề này”, GS.TS. Wilmar Martinez chia sẻ.
