Thổ (nguyên tố cổ xưa)

Thổ (tiếng Anh: Earth) là một trong bốn nguyên tố truyền thống bên cạnh lửa, nước và không khí, được nhắc đến trong triết học, giả kim thuật, chiêm tinh học và thần thoại của Hy Lạp cổ đại.

Nguyên tố Thổ cũng tương đương với Địa đại trong hệ thống Tứ đại của Phật giáo Ấn Độ và hệ thống Ngũ đại (五 (ご)大 (だい), Godai) trong triết học Nhật Bản, cũng như hành Thổ trong hệ thống Ngũ hành của triết học Trung Quốc.

Triết học của Hy Lạp và La Mã

Thổ biểu thị đất, tượng trưng cho chất rắn, là trạng thái đầu tiên của vật chất. Trong giả kim thuật, biểu tượng của thổ là hình tam giác hướng xuống, được chia đôi bởi một đường ngang và là nguyên tố có tính chất khô, lạnh thứ hai. Thổ là một trong bốn nguyên tố cổ điển trong triết học và khoa học của Hy Lạp cổ đại. Nó thường liên kết với đặc tính của sức nặng, vật chất và thế giới trên cạn. Do sự tôn sùng anh hùng và các vị thần dưới lòng đất, nguyên tố thổ còn gắn liền với những khía cạnh nhục dục của sự sống và cái chết trong thuyết huyền bí sau này.

Plato cho rằng các nguyên tố có dạng hình học (các khối Platonic) và ông liên kết hình lập phương với nguyên tố đất trong các cuộc đối thoại của mình. Aristotle cho rằng thổ là nguyên tố nặng nhất và lý thuyết về vị trí tự nhiên của ông cho rằng bất kỳ vật chất nào chứa đầy đất đều sẽ rơi nhanh chóng, thẳng xuống trung tâm vũ trụ.

Trong thần thoại Hy Lạp và La Mã cổ đại, nhiều nữ thần khác nhau đại diện cho đất, mùa màng và khả năng sinh sản, bao gồm Demeter và Persephone; Ceres; Horae (nữ thần của các mùa) và Proserpina; cùng với Hades, vị thần cai trị linh hồn người chết trong Địa ngục.

Trong y học Hy Lạp cổ đại, mỗi thể dịch trong số bốn thể dịch đều liên kết với một nguyên tố. Mật đen là chất tương ứng với thổ, vì cả hai đều lạnh và khô. Các yếu tố khác liên quan đến đất và mật đen trong y học cổ đại và trung cổ bao gồm mùa thu, vì nó làm tăng tính chất lạnh và khô cằn; tính khí u sầu (do sự chi phối của mật đen); nữ tính; và điểm phía nam của la bàn.

Phật giáo và triết học Ấn Độ

Tứ đại (chữ Hán: 四大, tiếng Phạn: cattāro mahābhūtāni) bao gồm bốn yếu tố chính tạo nên vật chất, bao gồm: Địa đại (地大, pruṭhavī-dhātu), Thủy đại (水大, āpa-dhātu), Hỏa đại (火大, eja-dhātu) và Phong đại (風大, vāyu-dhātu).

Địa đại mang tính chất rắn chắc và có vai trò bảo vệ, liên quan đến lực hấp dẫn nổi bật của vật thể rắn và các yếu tố đất bên trong như tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, v.v., đều thuộc về Địa đại.

Triết học Nhật Bản

Trong triết học Ngũ đại của Nhật Bản, Địa là một trong năm yếu tố cơ bản, bao gồm Địa (地/ ち Chi), Thuỷ (水/ すい Sui), Hoả (火/ か Ka), Phong (風/ ふう Fū) và Không (空/ くう Kū). Hệ thống này xuất phát từ Mahābhūta của Phật giáo Ấn Độ và được kết hợp, tinh chỉnh với truyền thống, văn hóa và tôn giáo dân gian bản địa Nhật Bản.

Địa đại diện cho các vật thể rắn chắc của Trái đất, cung cấp mọi thứ cần thiết cho con người. Là nguyên tố nằm ở tầng dưới cùng, Địa đóng vai trò là nền tảng hỗ trợ các yếu tố khác. Dù cứng rắn và cơ bản nhất, Địa không chứa nhiều năng lượng. Trong cơ thể người, Địa tương ứng với xương, cơ bắp và mô, là bộ khung đảm bảo sự sống. Về tính cách, Địa biểu thị sự kiên định, ổn định và cả sự ích kỷ.

Địa luân (地輪/ ちりん, Chirin) là yếu tố đứng đầu trong Ngũ luân tháp (五輪塔/ ごりんとう Gorintō), có màu vàng và nằm ở chân tháp. Những người thuộc Địa luân thường tự tin, thận trọng, nhưng cũng có thể bảo thủ và cố chấp.