Buzz
Tuy nhiên, bạn vẫn cảm thấy nghèo khổ, vì bạn so sánh với người khác, trong khi thực tế, với sự tăng cường về mặt vật chất cho tất cả mọi người, khoảng cách giữa giàu và nghèo cũng ngày càng lớn do người giàu trở nên giàu hơn với tốc độ vượt bậc so với người nghèo. Sự bất công là một phần không thể thiếu của sự phát triển kinh tế, và điều này được giải thích chi tiết trong cuốn sách Cuộc Đào Thoát Vĩ Đại của nhà kinh tế đoạt giải Nobel năm 2015, Angus Deaton.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự bất công trong thu nhập. Đôi khi, điều này có thể là do khoảng cách về trình độ. Với sự thay đổi trong công nghệ sản xuất, nền kinh tế ngày nay thường đánh giá cao hơn lao động có trình độ cao. Một lập trình viên giỏi làm việc cho một công ty nước ngoài có thể nhận lương vài nghìn đô mỗi tháng, trong khi một lập trình viên ít kinh nghiệm làm việc cho một công ty trong nước có thể chỉ nhận lương vài trăm đô và ít cơ hội thăng tiến.
Với lợi ích hứa hẹn như vậy, nhiều người đi học đại học và sau đó hơn, nguồn cung lao động chất lượng cao tiếp tục thúc đẩy tiến bộ kỹ thuật, và lợi ích của việc đào tạo kỹ năng cũng tăng lên theo đó. Chu trình này sẽ tiếp tục cho đến khi xã hội chuyển hướng chú ý sang một lĩnh vực sản phẩm khác, đòi hỏi những kỹ năng khác, như chuyển từ ô tô sang hàng điện tử. Cho đến lúc đó, khoảng cách thu nhập giữa bạn và hàng xóm của bạn, một lập trình viên cấp cao, sẽ ngày càng mở rộng.
Bất bình đẳng thu nhập có thể xảy ra trong một môi trường bình đẳng về cơ hội, do sự khác biệt trong sở thích và khả năng cá nhân. Nếu bạn yêu thích những công việc ít phổ biến, như giáo viên thể dục, ví dụ, bạn sẽ nghèo hơn hàng xóm lập trình viên. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào sở thích cá nhân, nhưng tạo ra bất bình đẳng trong kết quả. Với quá trình tích luỹ lương, hàng xóm của bạn sẽ ngày càng giàu thêm, đặc biệt nếu họ không chỉ giỏi kiếm tiền mà còn biết tiết kiệm, trong khi bạn luôn tiêu xài quá mức.
Thường thì những người có tinh thần tự chủ và định hướng cho tương lai cũng là những người hưởng lợi lớn từ giáo dục và dễ dàng tích luỹ tài sản hơn. Dần dần, bất bình đẳng trong quá trình tích luỹ giữa những người có khả năng tiết kiệm khác nhau sẽ vượt xa bất bình đẳng về thu nhập, khiến khoảng cách giàu nghèo càng lớn hơn.
Như đã nói, bất bình đẳng thu nhập vẫn tồn tại ngay cả khi cơ hội là bình đẳng, nhưng thực tế thì ta hiếm khi có được bình đẳng về cơ hội. Có khả năng hàng xóm của bạn, người có thu nhập hàng nghìn đô, sinh ra trong một gia đình giàu có và quyền lực. Với điều kiện tốt hơn bạn nhiều, con một gia đình nông dân, họ có điều kiện học tập tốt hơn và không có gì lạ khi lương họ gấp hàng chục lần lương bạn. Bất bình đẳng về thu nhập của cha mẹ bạn trực tiếp ảnh hưởng đến bất bình đẳng về cơ hội mà bạn có thể tận hưởng trong một thế giới hoàn hảo. Hai loại bất bình đẳng này thường đi đôi với nhau, và bất bình đẳng thu nhập là một rào cản đối với bình đẳng về cơ hội.
Mặc dù điều không thể phủ nhận là đời sống ngày càng tốt đẹp hơn. Cuộc sống của bạn đã thịnh vượng hơn cha mẹ bạn rất nhiều. Tình trạng tương tự cũng đúng với gia đình hàng xóm của bạn. Điều này đến từ những tiến bộ kỹ thuật đang giúp cho hàng xóm của bạn ngày càng giàu có hơn bạn? Khi nghĩ như vậy, bạn nhận ra rằng sự phát triển kinh tế luôn đồng hành với bất bình đẳng thu nhập, vì lợi ích từ sự phát triển khó mà chia đều được.
Hãy suy nghĩ rộng lớn hơn, bạn có thể nghĩ rằng nếu bất bình đẳng thu nhập giữa bạn và hàng xóm đã lớn như vậy, thì bất bình đẳng giữa các quốc gia hẳn là đáng sợ, khi một bên là các quốc gia đã và đang phát triển nhanh chóng như Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, và một bên là các quốc gia châu Phi vẫn đang chật vật với những nhu cầu cơ bản của người dân. Nhưng thực tế là bất bình đẳng thu nhập trong nội bộ từng quốc gia đã làm cho các quốc gia này gần nhau hơn.
Ngày nay, một số quốc gia giàu cảm thấy trách nhiệm của mình trong việc giúp đỡ các quốc gia khác thoát khỏi nghèo đói, thông qua viện trợ. Nhưng tác giả Deaton cho rằng viện trợ nước ngoài không hiệu quả, vì các quốc gia nghèo thường không thích hợp với sự phát triển. Một chính phủ chỉ quen với sự nghèo đói sẽ tiếp tục sử dụng vốn viện trợ từ nước ngoài để duy trì sự nghèo đói. Nếu bạn có tất cả điều kiện để trở nên giàu có, chỉ thiếu vốn, thì rót vốn cho bạn là một hành động hiệu quả. Tuy nhiên, thường cần một sự thay đổi tư duy để trở nên giàu có, mà điều này không chỉ là về tiền bạc. Trên mức độ quốc gia, thì càng khó khăn hơn nhiều lần.
