Thời điểm lý tưởng để đến U Minh Hạ

Trong một ngày nắng hè rực rỡ, hành trình dẫn đến Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nằm giữa huyện U Minh và huyện Trần Văn Thời, đất mũi Cà Mau, đã bắt đầu. Với diện tích vượt quá 8.000 ha, U Minh Hạ là một trong ba khu vực lõi của Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới Mũi Cà Mau, với hệ sinh thái đa dạng và động thực vật phong phú.

Nổi tiếng với những khu rừng tràm tuyệt vời, Vườn Quốc gia U Minh Hạ thu hút ong về xây tổ quanh năm, tạo ra loại mật ong hoa tràm độc đáo. Nhưng thay vì thưởng thức mật ong đóng chai, trải nghiệm gác kèo ong ở rừng U Minh Hạ cùng thợ ong đưa bạn đến trực tiếp với hương vị tự nhiên của mật ong.

Rất may, tôi đã chọn thời điểm khi một số hãng hàng không mở đường bay trực tiếp từ Hà Nội đến Cà Mau, chỉ mất khoảng 2 giờ. Bạn có thể tìm kiếm vé của Vietnam Airlines, Bamboo Airways, Vietjet Air trên trang Mytour với giá khoảng 2 triệu đồng mỗi vé.

Từ Cà Mau, chúng tôi sử dụng dịch vụ xe khách để đến Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nằm khoảng 40 km từ trung tâm thành phố. Con đường ngoằn nghèo, bằng phẳng, nhưng cũng cẩn thận với những đoạn đường hẹp và có gác chắn. Việc thuê xe máy hoặc taxi là lựa chọn khôn ngoan hơn.

Nếu muốn đến Cà Mau từ TP HCM, bạn có thể lựa chọn giữa việc sử dụng dịch vụ xe khách hoặc tự lái ôtô. Các chuyến xe khách thường khởi hành vào buổi tối và kết thúc tại trung tâm thành phố Cà Mau. Giá vé cho tuyến đường TP HCM - Cà Mau dao động từ 200.000 đến 300.000 đồng một chiều. Đề xuất kiểm tra thông tin về các nhà xe và giá vé trước khi đặt chỗ.

Nếu bạn lựa chọn tự lái ôtô từ TP HCM đến Cà Mau, hãy chọn đường QL1A và Quản Lộ - Phụng Hiệp. Quãng đường khoảng 300 km sẽ mất khoảng 7 - 8 tiếng tùy thuộc vào tốc độ di chuyển và thời gian nghỉ ngơi.

Vào giữa tháng 11 âm lịch, trước khi những cơn mưa cuối mùa bắt đầu, những người thợ ong sẽ bắt đầu hành trình vào rừng để tìm chỗ gác kèo, nơi họ sẽ 'xây nhà' và chờ đón ong về xây tổ. Kèo gác là những nhánh cây tràm dài khoảng 2 - 3 mét, được đặt ở những vị trí kín đáo, tránh gió để không làm ảnh hưởng đến tổ ong, nhưng vẫn cần đủ ánh sáng mặt trời.

Khi bước vào khoảng tháng 3 và tháng 4 theo lịch âm, những đám hoa tràm nhỏ xinh bắt đầu bung nở trên đỉnh cây. Hương thơm của hoa nhẹ nhàng lan tỏa theo làn gió, thu hút từng đàn ong rừng quay trở lại để thu thập mật và xây tổ.

Chỉ sau khoảng nửa tháng từ khi ong bắt đầu xây tổ, họ đã có thể thu hoạch mật ong lần đầu tiên, được gọi là 'ăn ong' theo truyền thống địa phương. Mỗi tổ ong trong một năm có thể thu được mật ong 6 lần, với lượng mật từ 3 - 4 lít mỗi lần. Mật ong thu hoạch từ mùa này (mùa nắng) được đánh giá cao về chất lượng và giá trị dinh dưỡng.

Ghé thăm nhà hàng Hương Tràm của ông Hon ở xã Khánh An, huyện U Minh để nghỉ trưa và thưởng thức những món đặc sản độc đáo như lẩu mắm, cá lóc nướng trui, và không thể bỏ qua món 'pizza ong'.

Ông Hon trình làng chiếc bánh tròn giống như bánh tráng nướng, được cắt thành những phần tam giác như pizza. Với tên gọi 'pizza ong', nguyên liệu chính của món ăn này là nhộng ong lấy từ rừng U Minh Hạ.

Mặc dù ban đầu có chút e ngại khi thử các món liên quan đến côn trùng, nhưng khi đến U Minh Hạ, không thử hết các đặc sản là thiếu sót lớn. Vậy nên mình đóng cửa mọi lo lắng và tận hưởng hương vị độc đáo của pizza ong.

Hương vị giòn tan, béo ngậy của nhộng ong khiến âm thanh rộp rộp bên trong miệng trở nên không thể quên, hoàn toàn khác biệt so với vẻ ngoại hình xấu xí của những chiếc nhộng ong lộn xộn.

Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức, một số người trong đoàn quyết định đi theo ông Hon vào rừng để khám phá sự khác biệt giữa con ong rừng U Minh Hạ và ong thông thường. Lưu ý từ ông Hon là 'chúng hiền nhưng vẫn đốt', tạo nên sự hồi hộp và hứng thú. Một chiều 2h, sau giờ nghỉ ngơi, chúng tôi lên chiếc vỏ lãi do ông Hon điều khiển để tham gia cuộc săn mật cùng thợ 'gác kèo ong' tại rừng U Minh Hạ.

Vỏ lãi, hay còn được gọi là tắc ráng, là một loại thuyền máy nhỏ hình thoi, được trang bị máy ở đuôi. Đây là phương tiện di chuyển phổ biến tại miền Tây Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là trong mùa nước nổi.

Vỏ lãi dừng lại bên bờ, trước lối mòn nhỏ dẫn vào khu rừng tràm. Mỗi người đều được trang bị lưới trùm đầu, thợ cầm đuốc cúi xơ dừa, thùng nhựa và dao cắt mật tiến vào nơi gác kèo ong.

Điểm đến là một tổ ong nhỏ, lối vào hẹp chỉ khoảng 1 mét. Mặc dù đã thưởng thức mật ong nhiều lần, nhưng chưa từng nhìn thấy tổ ong trực tiếp. Cảm giác hồn nhiên khi liều lĩnh bước vào tổ.

Trên kèo gác, đàn ong bu kín tổ mật, không chừa một kẽ hở. Nếu không có ánh sáng mặt trời, mảng màu đen này trông như không gì khác ngoài một bức tường, nơi tạo ra những dòng mật ngọt ngào.

Khi nhẹ nhàng tiến vào tổ, mặc lo lắng bị ong tấn công, chỉ sau 2 - 3 phút, mình rút lui để thợ ong thực hiện công việc “gây mê”.

Thợ ong đốt bùi nhùi, đặt vào xô và mang vào tổ. Dưới tác động của khói, đàn ong rơi ra như “ong vỡ tổ”, tiếng rì rì của cánh ong làm đoàn mình sửng sốt. Ông Hon nhắc nhở nếu ong bám vào người thì đứng yên, không được xua đuổi, vì vậy mình chỉ có thể bình tĩnh bước đi, trong tim nhấp nhô lo sợ. Rất may là suốt chuyến đi, mình không bị chích một lần nào.

Tổ ong thu được không lớn lắm, nhưng với chúng tôi, đó là một thành quả đáng tự hào khi tham gia gác kèo ong. Cây kèo ong với tổ ong được hai người đưa ra bãi cỏ gần vị trí đỗ vỏ lãi để thưởng thức ngay. Trên đường đi, những chú ong vẫn bám theo tổ mãi mãi không rời.

Từng khoang lục giác xen kẽ trên bề mặt tổ như một tác phẩm sắp xếp hoàn hảo của tự nhiên. Phần mép tổ có màu trắng, dần chuyển sang vàng và nâu đậm tại trung tâm do nhiều mật tập trung.

Nhẹ nhàng nhấn vào tổ ong, lớp mật vàng óng ánh chảy ra, khiến đoàn mình phải vội vã sử dụng lá chuối và chai nước suối để hứng, bởi vì họ không muốn lãng phí giọt mật ong thiên nhiên tuyệt vời này.

Bẻ một miếng sáp ong và thử ngay, hương thơm và vị ngọt của mật vàng tấn công giác quan từ miếng đầu tiên. Mật ong hoa tràm có màu vàng như nước cam, lỏng lẻo và có hương vị ngọt dịu hơn một chút so với loại mật ong từ hoa nhãn, hoa bưởi đã trải nghiệm trước đây.

Mặc dù không thích ngọt, nhưng mình vẫn bị cuốn hút bởi màu sắc và vẻ đẹp của tổ ong rừng với những ô lục giác nhỏ xinh. Dưới ánh nắng hè, lớp mật tỏa sáng rực rỡ.

Sau khi thưởng thức, chúng tôi đưa tổ ong lên vỏ lãi và mang về nhà hàng của ông Hon để chế biến thành mật ong đóng chai. Mật ong từ rừng tràm U Minh Hạ đã được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau đăng ký bản quyền thương hiệu. Bạn có thể mua một chai mật ong hoa tràm tại U Minh Hạ với giá khoảng 500.000 đồng.

Thời tiết ở U Minh Hạ được phân thành 2 mùa rõ rệt: mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa mưa từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Du khách có thể khám phá Vườn Quốc gia này bất kỳ thời điểm nào trong năm.

Tuy nhiên, để trải nghiệm đặc sản “ăn ong”, bạn nên ghé thăm từ cuối tháng 5 đến tháng 8 âm lịch hoặc từ tháng 10 đến tháng 3 âm lịch.

Tại U Minh Hạ, tôi ngồi trên vỏ lãi vượt qua những con rạch dưới tán rừng tràm tự nhiên và qua những cánh đồng lau sậy. Nhìn thấy những con bìm bịp, chim chao chảo, và chim ròng rọc bay lượn trên bầu trời. Nhưng trải nghiệm lần đầu tiên “ăn ong” ở rừng U Minh Hạ và bị ong đuổi vẫn là kỷ niệm khó quên nhất của tôi trong chuyến đi này.

Nếu có dịp ghé thăm vùng đất mũi Cà Mau, điểm cực Nam của đất nước, hãy trải nghiệm công việc gác kèo ong tại rừng U Minh Hạ. Đây là một trong những di sản văn hóa phi vật thể được xếp hạng quốc gia. Sẽ là một trải nghiệm đáng nhớ!

Chương trình Mytour Golocal là nơi bạn có cơ hội chia sẻ những địa điểm tuyệt vời trên khắp Việt Nam thông qua blog. Hãy tham gia để nhận 800.000 VND cho mỗi bài viết đạt yêu cầu và có cơ hội trở thành Cộng tác viên của Mytour. Xem chi tiết tại https://trv.lk/golocal