Thời kỳ hoàng kim đã trôi xa đối với công nhân nhà máy iPhone: Mức lương giảm từ 34 xuống còn 10 triệu đồng/tháng, nhiều người đều quyết định rời bỏ để quay về quê tìm con đường sống mới.

Từng được trả hơn 34 triệu đồng/tháng, nhân viên nhà máy iPhone hiện chỉ nhận được 10 triệu đồng, khiến họ phải quyết định trở về quê tìm kiếm lối thoát.

Một ngày cuối tháng 3, Tuo, 30 tuổi, kéo vali ra khỏi cổng nhà máy Pegatron - đối tác lắp ráp iPhone của Apple tại Thượng Hải. Sau một thời gian làm việc ở đó, Tuo quyết định trở về quê tìm cuộc sống mới.

Đây chỉ là một trong số rất nhiều công nhân buộc phải rời bỏ nhà máy sản xuất iPhone vì mức lương ngày càng giảm. Thu nhập ban đầu khoảng 10.000 nhân dân tệ (34 triệu đồng) hiện chỉ còn 3.000-4.000 nhân dân tệ (10-13,6 triệu đồng) - con số mà Tuo cho rằng thấp hơn cả ở quê anh. Anh cũng chia sẻ rằng làm việc trong nhà máy như một trò chơi may rủi vì công nhân không có quyền quyết định vị trí làm việc cũng như hiệu suất lao động.

Khi mới đến Pegatron, anh được giao vị trí quản lý kho hàng nhưng sau đó bị chuyển đến dây chuyền sản xuất. Tại đây, Tuo làm việc 10 tiếng mỗi ngày, bắt con vít nhỏ như hạt gạo vào vỏ smartphone. Trong cao điểm, Tuo phải bắt vít cho 750 điện thoại, nếu không sẽ bị trừ tiền. Chỉ khi hoàn thành chỉ tiêu và làm đủ ca, những công nhân như Tuo mới nhận được 10.000 nhân dân tệ/tháng.

Giống như nhiều công nhân khác, Tuo sống tại ký túc xá, mỗi phòng 8 người.

“Tương tác xã hội khá ít. Đôi khi tôi ăn tối chung với bạn cùng phòng, đó là tất cả”, Tuo nói, đồng thời cho biết nhờ chi tiêu tiết kiệm nên anh mới có thể gửi được một ít tiền về quê.

Sau 3 tháng đầu năm, thu nhập của Zhao giảm 60% do ít việc. Nếu tiếp tục ở lại, lương sẽ còn giảm tiếp.

“5/8 dây chuyền lắp ráp của nhà máy đã dừng hoạt động. Một số được chuyển ra nước ngoài. Hồi đầu năm, nếu muốn làm tại nhà máy lắp ráp iPhone, bạn phải có tiền 'lót tay'. Giờ đây, lương tháng chỉ còn khoảng 3.000 nhân dân tệ. Một số đồng nghiệp của tôi được chuyển công tác song lại bỏ về vì không có việc”, Xu Li, 23 tuổi, công nhân ở Pegatron Thượng Hải, nói.

Trong bối cảnh quy mô sản xuất bị thu hẹp, các nhà máy lắp ráp iPhone tại Trung Quốc đang phải trải qua thời kỳ vô cùng khó khăn. Một số tìm đường đưa dây chuyền sản xuất ra khỏi Trung Quốc.

Cuối tháng 3, Reuters cho biết Pegatron đang lên kế hoạch mở cơ sở thứ hai ở Ấn Độ, chỉ 6 tháng sau khi mở nhà máy đầu tiên với khoản đầu tư 150 triệu USD. Foxconn từ đầu năm đến nay thì đối mặt với tình trạng đơn hàng giảm mạnh; nhu cầu tuyển dụng theo đó cũng biến mất.

“Nhiều đơn hàng đã được chuyển đến Ấn Độ. Quản lý được luân chuyển công tác. Quyết định sa thải chỉ là vấn đề thời gian”, một người trong nhà máy nói.

Khu phức hợp của Foxconn tại Trịnh Châu sản xuất khoảng một nửa số iPhone trên toàn cầu. Được gọi là “Thành phố iPhone”, diện tích của nó khoảng 5,6 km vuông và khi hoạt động ở công suất đầy, sẽ có khoảng 200.000 công nhân.

Trong giai đoạn cao điểm, các nhân viên mới được tuyển dụng có thể làm việc 10 giờ mỗi ngày trong 6 ngày/tuần và nhận lương hơn 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng. Tuy nhiên, lương cao đồng nghĩa với cường độ lao động mạnh mẽ, ít thời gian nghỉ ngơi và sự giám sát 24/7.

Theo một người từng làm việc tại nhà máy Foxconn, những nhà xưởng không có cửa sổ và có mùi clo nồng nặc. Công nhân phải mặc áo choàng chống tĩnh điện, đeo khẩu trang và làm việc dưới sự giám sát nghiêm ngặt.

Mặc dù vất vả, nhiều người vẫn chấp nhận ở lại nhà máy. Họ thường là dân di cư từ nông thôn và sinh viên đại học, hy sinh các ngày lễ để tuân thủ lịch trình làm việc chặt chẽ để nhận tiền thưởng vào cuối tháng.

“Rất khó để kiếm sống ở nơi khác, vì vậy chúng tôi đã đến nhà máy”, một công nhân khác của Foxconn nói. “Chúng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc làm việc ở Foxconn với mức lương cao”.

Theo Jenny Chan, một nhà xã hội học tại Đại học Bách khoa Hong Kong, điều kiện làm việc tại nhà máy này không phải là xấu nhất, nhưng vẫn phản ánh cuộc sống không ổn định của các công nhân.

'Foxconn luôn thay đổi, không bao giờ ổn định với lực lượng lao động của mình,' Chan nhấn mạnh. 'Những công nhân này không có cơ hội thăng tiến hoặc hưởng lợi từ sự phát triển của công ty'.

Ngược lại, một số công nhân Foxconn có cái nhìn tích cực hơn về công việc của họ. Họ cho rằng công việc không khó, thậm chí dễ hơn làm nhân viên bán mì ăn liền hoặc lễ tân khách sạn. 'Nếu công việc tệ như họ nói, tại sao họ vẫn ở đây? Kiếm tiền không bao giờ dễ dàng. Nếu bạn muốn kiếm tiền, bạn phải làm việc chăm chỉ,' một công nhân chia sẻ.

Theo: IT Times, Rest of World