Buzz
Việc tiêu thụ năng lượng của xe điện tăng khi kẹt xe đã trở thành một quan điểm phổ biến. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể và liệu nó có ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành của xe đến mức đáng kể không, đó là điều chúng tôi muốn xác minh. Chính vì vậy, chúng tôi đã sử dụng chiếc VinFast VF e34 để thực hiện thử nghiệm. Đồng thời, nếu có cơ hội mượn các mẫu xe điện khác trên thị trường Việt Nam, chúng tôi cũng sẽ tiếp tục kiểm nghiệm để đánh giá hiệu suất dưới điều kiện tắc đường.
Bài thử nghiệm được thực hiện theo phong cách của một bài kiểm tra pin xe thông thường. Dựa trên kết quả thu được, chúng tôi rút ra một số điểm chính bao gồm hai tình huống: cùng quãng đường (so sánh giữa tình trạng kẹt xe và không kẹt) và cùng thời gian (so sánh giữa tình trạng kẹt xe và không kẹt) để quan sát sự chênh lệch về tiêu thụ pin trong những điều kiện này.
Chênh lệch Tiêu Thụ Pin Giữa Điều Kiện Đường Thoáng và Đường Kẹt
Quãng Đường Gần Như Tương Đương
- Chặng 1 (đường tương đối thoáng đãng):
+) Segment 1: 8,4 km tiêu thụ 2% pin (tốc độ trung bình 24 km/h)
- Chặng 2 (đường kẹt xe):
Thời Gian Gần Như Tương Đương
- Leg 1 (đường tương đối thoáng đãng):
+) Phân đoạn 1: 56 phút, 33,3 km, tiêu tốn 11% pin
+) Phân đoạn 2: 41 phút, 27,9 km, tiêu tốn 10% pin
- Leg 2 (đường kẹt xe):
+) Phân đoạn 1: 54 phút, 12,1 km, tiêu tốn 8% pin
+) Phân đoạn 2: 35 phút, 15,7 km, tiêu tốn 8% pin
Ở Phân đoạn 1 của cả 2 chặng, mặc dù di chuyển trong cùng thời gian nhưng việc sử dụng năng lượng ở Phân đoạn 1 của chặng 1 rõ ràng hiệu quả hơn, với 1% pin đi được gần 3 km. Ngược lại, ở Phân đoạn 1 của chặng kẹt xe, xe chỉ đi được 1,5 km, tức là chỉ bằng 1/2.
Ảnh hưởng của hệ thống điều hoà, giải trí trên xe đối với pin có đáng kể không?
Trải qua 1 thử nghiệm nhỏ trong bài kiểm tra, chạy quãng đường 500 mét và ngồi trên xe gần 30 phút với các hệ thống điều hoà, giải trí hoạt động gần hết công suất, pin giảm 3%, tương đương với quãng đường hơn 6,5 km trong điều kiện thuận lợi. Tính toán nhanh, nếu pin xe đầy 100%, nó có thể cung cấp năng lượng liên tục cho các hệ thống trên xe trong hơn 17 tiếng. Nếu đường kẹt trong 17 tiếng như vậy, có lẽ bạn sẽ gặp vấn đề khác trước khi pin xe hết. Pin của VF e34 có dung lượng 42kWh. 30 phút, tiêu tốn 3% nghĩa là tiêu tốn 1,26 kWh, 1 tiếng tiêu tốn 2,52 kWh.
Nói chung, hầu hết các thử nghiệm đều thừa nhận rằng hệ thống tiện nghi trên xe không đóng một vai trò quan trọng trong việc tiêu thụ năng lượng của xe. Do đó, cho rằng điều hoà làm pin xe điện 'tụt như tụt quần' trong điều kiện kẹt xe là một quan điểm chưa chính xác.Tổng kết nhanh kết quả kiểm tra pin
Tổng cả chặng 1: 4 giờ 28 phút, đi được 97,5 km, tiêu tốn 45% pin.
=> 1% di được 2,167 km
Trung bình mỗi giờ di chuyển 21,83 km
Trung bình mỗi giờ tiêu tốn 10,07% pin
Tổng cộng chặng 2: 2 giờ 30 phút, đi được 41,2 km, tốn 26% pin.
=> 1% di được 1,585 km
Trung bình mỗi giờ di chuyển 16,48 km
Trung bình mỗi giờ tiêu thụ 10,4% pin
Chiếc VinFast VF e34 mà chúng tôi sử dụng cho thử nghiệm pin rõ ràng tiêu thụ nhiều pin hơn khi gặp kẹt xe, nhưng điều này không đại diện cho toàn bộ thế giới xe điện, và chúng tôi chưa thử nghiệm xe ở đủ điều kiện để khẳng định điều đó.
Thực tế, có nhiều biến số có thể ảnh hưởng đến mức tiêu thụ pin của xe, không thể đơn giản nói rằng 'đường tắc đường làm xe điện hao pin hơn'. Những yếu tố này có thể bao gồm mật độ giao thông (nhiều hoặc ít kẹt), tốc độ di chuyển của xe, nhiệt độ môi trường, công suất hoạt động của hệ thống tiện nghi trên xe...Quá trình kiểm tra pin chi tiếtCác điều kiện và lưu ý quan trọng trong quá trình thử nghiệm
- Nhiệt độ điều hoà được duy trì ở mức 16ºC, với cấp độ gió được điều chỉnh ở mức 4.
- Hệ thống giải trí: Kết nối Bluetooth với điện thoại và phát nhạc suốt hành trình.
- Hệ thống chiếu sáng: Bật đèn chiếu gần khi di chuyển ở chặng 2 của hành trình (chi tiết sẽ được mô tả bên dưới).
- Nhiệt độ môi trường được liên tục ghi nhận để đánh giá tác động lên thời gian sử dụng pin.Chặng 1: Chủ yếu đi đường trường, kẹt xe khi lên phà
Trước khi bắt đầu, chúng tôi ghi lại ODO và thiết lập trip B về 0 trước khi khởi hành. Các số liệu đo được trong quá trình thử nghiệm dựa vào trip B này, không quan tâm đến các yếu tố khác.
11h40 - 95% - 0 km
12h32 - 88% - 2,8 km (+2,8)
12h53 - 86% - 11,2 km (+8,4)
13h49 - 75% - 44,5 km (+33,3)
14h29 - 70% - 53,2 km (+8,7)
15h10 - 60% - 81,1 km (+27,9)
15h41 - 57% - 81,6 km (+0,5)
16h03 - 54% - 87,4 km (+5,8)
16h28 - 50% - 97,5 km (+10,1)
16h35 - 48% - 101,1 km (+3,6)
Ở chặng đầu tiên này, mình xuất phát từ Vincom Đồng Khởi ngay trung tâm quận 1 vào lúc 11h40, sau đó di chuyển sang địa điểm ăn trưa, ăn xong là 12h32. Chặng đường đó là 2,8 km và tốn của xe 7% pin. Ghi nhận nhiệt độ môi trường thời điểm đó vào khoảng 33,5ºC.
Lúc này, tụi mình lên xe di chuyển đi tiếp, đến 12h53 phút thì đi được quãng đường tổng cộng là 11,2 km và pin của xe lúc này còn 86%. Cũng từ thời điểm này thì đường bắt đầu trống trải hơn vì xe di chuyển ra ngoài khu trung tâm. Tới 13h49 phút, xe dừng lại ở một trạm nghỉ Long Thành, lúc này đã chạy được 44,5 km, pin cửa xe còn 75%, nhiệt độ môi trường lúc này là 34ºC. Vậy là, sau 56 phút di chuyển, bọn mình đi được 33,3 km, tốc độ trung bình tầm 35,68 km/h cho đoạn đường đó và pin hụt 11%.
Rời khỏi trạm nghỉ Long Thành lúc 14h, xe di chuyển tiếp 1 đoạn nữa, tới 14h29 thì pin còn 70%, lúc này trip báo quãng đường đi được đã là 53,2 km. Cứ thế mà đi, tới 15h10, pin còn 60% và lúc này thì đã đi được 81,1 km. Vậy là từ mốc trước đó, tụi mình đã đi 41 phút cho đoạn đường 27,9 km và pin hụt 10%, tốc độ trung bình tầm 40,8 km/h. Nhiệt độ môi trường ở giai đoạn đó khoảng 32ºC. Ở thời điểm pin 60% cũng là lúc mà xe di chuyển đến gần phà Cát Lái, cách vị trí xuống phà khoảng 500 mét.
15h10 phút mua vé xong thì xếp hàng chờ xuống phà, xe vẫn di chuyển từ từ và có khi đứng yên tại chỗ khá lâu. Lúc này trên xe vẫn để điều hoà, nhạc các thứ hoạt động. Tới 15h41 phút, xe xuống được phà, lúc này pin còn 57% và trip tại thời điểm đó là 81,6 km. Tính ra, tụi mình tốn 31 phút để di chuyển đoạn đường 500 mét, và trong 31 phút đó, pin tụt 3%. Nếu cứ theo quy tắc là xe gần như đứng yên, mở máy, 31 phút tụt 3% thì để nếu mà lên xe, chỉ mở điều hoà và hệ thống giải trí này kia, 100% pin có thể đáp ứng được 17 tiếng 13 phút theo quy tắc tam suất. Ở khúc này, có thể thấy rằng khi xe đứng yên tại chỗ, hoá ra pin không thật sự bị hao quá nhiều so với những gì mà mình đọc được trên mạng mấy hôm rồi.
Sau khi xuống phà, xe đi tiếp, đến 16h03 phút thì pin còn 54%, xe đi được 87,4 km, từ đó bọn mình tiếp tục di chuyển về 70 Bà Huyện Thanh Quan, đến nơi thì là 16h28 phút và pin của xe còn 50%. Tại thời điểm đó, tổng hành trình mà tụi mình đã đi được là 97,5 km.
Một chút tóm tắt lại chặng đường đầu tiên như sau:
Tổng chặng 1: 4 tiếng 28 phút, đi được 97,5 km, tốn 45% pin.
=> 1% chạy được 2,167 km
Trung bình 1 tiếng chạy được quãng đường 21,83 km
Trung bình 1 tiếng tốn 10,07% pin
Chặng 2: Kẹt xe ở Sài Gòn giờ tan tầm
18h - 46% - 101,1 km
18h54 - 38% - 113,2 km (+12,1)
19h29 - 30% - 128,9 km (+15,7)
20h59 - 20% - 142,3 km (+13,4)
Tụi mình bắt đầu chạy tiếp để thử nghiệm xem việc di chuyển trong tình trạng kẹt xe thì mức độ ngốn pin sẽ như thế nào. Sau thời gian nghỉ ngơi 1 tiếng rưỡi, không hiểu cớ làm sao mà pin của xe từ 50% tụt xuống còn 46%, có vẻ như là sau khi ngừng hoạt động, vẫn có gì đó rút năng lượng của xe ngay khi đã tắt điện hoàn toàn. 18h, tụi mình đâm đầu vào đường Nguyễn Văn Trỗi rồi di chuyển sang hướng Cộng Hoà, sau đó vòng ngược lại. Đoạn đầu, tới 18h54, sau 54 phút di chuyển, xe chỉ chạy được 12,1 km, pin còn 38%, nghĩa là hụt 8%. Quy tắt 1% cho hơn 2 km đã không còn đúng, mà ở đoạn nhỏ này, con số đó phải là 1% chạy được 1,5 km.
Tiếp theo, xe tiếp tục di chuyển ở khu vực đường đông trong trung tâm quận 1, tới 19h29, say 35 phút chạy, xe đi được 15,7 km, tốn hết 8% pin. Tính nhanh cho đoạn này thì 1% pin xe chạy được 1,96 km, không lệch nhiều so với lúc đi đường trường ở chặng 1. Từ 19h29 tới 20h59, tụi mình cho xe chạy về hướng cầu Sài Gòn, xuống Thảo Điền sau đó quay lại cầu Thủ Thiêm 2, trước khi ghé vào 1 quán ăn rồi chảy thẳng về nhà. Hành trình đó tốn 1 tiếng 30 phút, trừ 30 phút ăn thì còn 1 tiếng. Trong thời gian đó, xe chạy được 13,4 km, tốn hết 10% pin. Tính ra, 1% đi được 1,34 km.
Một chút tóm tắt lại chặng đường thứ 2 như sau:
Tổng chặng 2: 2 tiếng 30 phút, đi được 41,2 km, tốn 26% pin.
=> 1% chạy được 1,585 km
Trung bình 1 tiếng chạy được quãng đường 16,48 km
Trung bình 1 tiếng tốn 10,4% pin
Vậy nếu so sánh ở chặng 1 và chặng 2 của bài thử nghiệm, di chuyển trong điều kiện đường tắc có thể khiến pin của xe hao hụt nhiều hơn. Khi kẹt đường, mức độ hiệu quả về phạm vi ở mỗi 1% pin của xe chỉ đạt tầm 73% so với khi xe di chuyển ở điều kiện bình thường. Nói cách khác, nếu ở 45% pin đầu tiên, xe có thể đi được 97,5 km thì ở điều kiện giao thông tắc nghẽn, 45% pin đó chỉ giúp xe đi được hơn 71 km.Tạm thời kết luận
Đối với VinFast VF e34, khi di chuyển trong tình trạng đường kẹt, việc tiêu tốn pin nhiều hơn so với điều kiện bình thường là rất rõ ràng. Trong trường hợp xe đứng yên gần như tại chỗ trong vòng 30 phút, sự hao pin là không đáng kể, và như đã tính toán ở trên, cần kẹt xe ít nhất 17 tiếng để pin hết hoàn toàn, không phải chỉ vài tiếng.
Dường như hệ thống phanh tái sinh hoặc quản lý phần mềm của VF e34 chưa hoàn thiện để giảm tiêu thụ năng lượng khi kẹt xe. Ngoài ra, lượng năng lượng sử dụng cho hệ thống điều hòa và tiện nghi của xe là không đáng kể khi xe đứng yên. Lưu ý rằng VF e34 chỉ là bước thử nghiệm và sẽ tiếp tục thử nghiệm với các loại xe điện khác để đánh giá tình trạng khi kẹt xe.
