

Kéo co hay kéo dây là một môn thể thao và là một trò chơi dân gian phổ biến và đơn giản trên toàn cầu ngày nay. Kéo co là một môn thể thao đồng đội và được đánh giá cao về sức mạnh. Nó không chỉ rèn luyện sức khỏe mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, mang lại niềm vui và sự thoải mái cho người tham gia trong các dịp lễ hội. Ở Việt Nam, kéo co là một trò chơi dân gian mang tính truyền thống. Trong các hoạt động ngoài trời, trò chơi này luôn thu hút nhiều người tham gia. Vào các ngày lễ và tết, kéo co còn được xem là một phần quan trọng trong các lễ hội truyền thống. Hiện nay, nghi lễ và trò chơi kéo co ở Campuchia, Philippines, Hàn Quốc và Việt Nam đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Luật chơi
Luật kéo co ở mỗi nơi có những quy định khác nhau, nhưng thường số người chơi sẽ chia thành hai đội, mỗi đội dùng sức mạnh để kéo đối phương về phía mình. Trong quá trình kéo, sợi dây có buộc một chiếc khăn đỏ, đội nào kéo chiếc dây này qua vạch đích của mình trước sẽ chiến thắng. Có khi cả hai đội đều có nam giới, có khi là nam nữ. Trong trường hợp có nam và nữ, thường người chơi sẽ chọn những người chưa kết hôn để tham gia.
Một trụ cột được đặt ở giữa sân, được buộc dây thừng hoặc dây tre dài khoảng 20m kéo thẳng ra hai bên, hai đội kéo nhau bằng dây thừng. Một người cầm vai trò sắc lệnh. Hai đội chủ động kéo sao cho trụ cột di chuyển về phía họ là chiến thắng. Cả làng cổ vũ hai đội bằng những lời khích lệ như 'dô ta', 'cố lên'.
Có những nơi người ta dùng tay của mình để kéo. Hai người đứng đầu hai đội nắm tay nhau, còn lại các thành viên khác ôm lấy bụng của người đứng trước để cùng kéo. Trong quá trình thi đấu, nếu đội nào bị đứt dây trước thì thua. Kéo co cũng có thể kéo ba lượt, đội nào thắng hai lượt đầu tiên sẽ chiến thắng.
Lịch sử

Kéo co đã từng tồn tại từ thời cổ đại. Trên các tấm bia khắc trên tường của ngôi mộ cổ Ai Cập, có thể thấy rằng người Ai Cập cổ đại đã tổ chức các cuộc thi kéo co từ năm 2500 trước Công nguyên. Lúc đó, người chơi không dùng dây thừng như ngày nay mà lại sử dụng loại dây khác. Theo các tài liệu ghi lại, kéo co là một trò chơi rất phổ biến trong triều đình Trung Quốc, đặc biệt là vào thời nhà Đường và sau này là thời nhà Tống. Tại Hy Lạp, vào khoảng 500 năm trước Công nguyên, kéo co được coi như là một môn thi đấu và là bài tập thể lực cho các môn thể thao khác.
Ở Tây Âu, lịch sử của kéo co bắt đầu từ năm 1000 sau Công nguyên. Các chiến binh Viking thường chơi một trò chơi gọi là 'kéo da', trong đó họ dùng da động vật thay cho dây thừng để chơi kéo co. Tại Anh, cuộc thi đấu kéo co đầu tiên được ghi nhận là diễn ra vào thế kỷ 16 giữa hai làng ở Norfolk. Tuy nhiên, theo nhiều câu chuyện kể lại, kéo co dưới hình thức là một môn thể thao hiện đại bắt đầu từ con tàu Cutty Sark. Trong khoảng thời gian từ năm 1885 đến 1895, Richard Woodget, thuyền trưởng của tàu Cutty Sark, đã thường xuyên tổ chức các cuộc thi kéo co cho các thủy thủ của mình nhằm rèn luyện sức khỏe và tăng cường kỹ năng chiến đấu.
Môn thể thao

Kéo co đã trở thành một môn thể thao hiện đại. Môn kéo co đã xuất hiện trên sân Olympic từ khoảng năm 1916 đến 1917. Tuy nhiên, vào năm 1920, Ủy ban Olympic quốc tế IOC đã quyết định giảm số lượng vận động viên tham gia Thế vận hội Olympic, dẫn đến việc loại bỏ một số môn thể thao, trong đó có môn kéo co. Năm 1958, Liên đoàn kéo co Anh đã được thành lập. Hai năm sau đó, vào năm 1960, Liên đoàn kéo co quốc tế ra đời dưới sự lãnh đạo của George Hutton (Anh) và Rudolf Ullmark (Thụy Điển). Cuộc họp đầu tiên của Liên đoàn quốc tế diễn ra tại Thụy Điển vào năm 1964. Cũng trong năm 1964, Liên đoàn kéo co quốc tế (TWIF) tổ chức giải Baltic Games đầu tiên tại Malmö, Thụy Điển. Sau giải này, TWIF đã tổ chức Giải vô địch châu Âu đầu tiên vào năm 1965 tại Crystal Palace, Anh. Từ đó đến nay, Giải vô địch châu Âu đã diễn ra thường niên. Năm 1975, Giải vô địch kéo co thế giới đầu tiên đã được tổ chức tại Hà Lan, khi các quốc gia ngoài châu Âu tham gia TWIF. Năm 1999, TWIF được công nhận tạm thời và năm 2002, tổ chức này được công nhận chính thức theo quy định của Hiến chương Olympic.
Di sản đa quốc gia
Vào lúc 12 giờ 15 phút giờ địa phương (tương đương 17 giờ 15 phút giờ Việt Nam) vào ngày 02/12/2015, tại phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 10 của UNESCO, diễn ra tại thành phố Windhoek, Cộng hòa Namibia từ ngày 30/11 đến 4/12/2015. Nghi lễ và trò chơi kéo co truyền thống của Campuchia, Philippines, Hàn Quốc và Việt Nam đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đa quốc gia đại diện của nhân loại.
Tại Hàn Quốc, kéo co là một nghi lễ phổ biến của các cộng đồng dân cư thuộc tỉnh Chungcheongnam, Gangwon, Gyeongsangnam... Trong khi đó, tại Campuchia, kéo co thường được thực hiện bởi ba cộng đồng đại diện xung quanh Hồ lớn (Great Lake) của Biển Hồ Tonle Sap, gần khu vực khảo cổ Angkor. Ở Philippines, các nhóm kéo co tụ họp tại Nunhipukana, nơi mà sông Hapao đổ vào, gần khu vực hợp lưu của sông. Riêng Việt Nam, kéo co là một nghi lễ được thực hiện bởi các cộng đồng người Kinh, Thái, Tày, Nùng, Giáy… ở nhiều địa phương như Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, Quảng Ninh, Nam Định, Hà Nội, Bắc Ninh và nhiều tỉnh thành trên cả nước từ lâu đời và vẫn được lưu truyền cho đến ngày nay.
Liên kết ngoài
- Vì sao kéo co được công nhận là di sản nhân loại
- Tug of War International Federation
- The Tug of War Association (England)
- Kéo co (Sports123.com, qua Wayback Machine, Internet Archive): danh sách các nhà vô địch tại các giải đấu chính
Kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại tại Việt Nam |
|---|


Thể thao đồng đội |
|---|
