
“Trở thành người dẫn đầu/tiên phong” là nguyên tắc được đề cập đầu tiên trong cuốn sách “22 quy luật bất biến trong Marketing” của Al Ries và Jack Trout. Tự nhiên, việc trở thành kẻ đứng đầu trong một lĩnh vực luôn là ước mơ của mọi cá nhân/tập thể.
Tuy nhiên, trong một thị trường đầy cạnh tranh, nếu tất cả mọi người đều muốn chiếm lấy vị trí dẫn đầu, thì ai mới là người đặc biệt? Khi “cung” lớn hơn “cầu”, giá trị của những “ứng cử viên” cho vị trí dẫn đầu sẽ nằm ở đâu? Và nếu chúng ta không thể chiếm lấy, hoặc mất đi, vị trí dẫn đầu đó, chúng ta sẽ phản ứng như thế nào? Hơn nữa, nếu nguồn lực của bạn không đủ lớn, bạn sẽ cạnh tranh cho vị thế “vương miện” đó như thế nào?
“BẠN MUỐN TRỞ THÀNH NGƯỜI XUẤT SẮC NHẤT TRONG MỘT TỔ CHỨC BÌNH THƯỜNG HAY BẠN MUỐN TRỞ THÀNH NGƯỜI BÌNH THƯỜNG NHẤT TRONG MỘT TỔ CHỨC XUẤT SẮC?”
Việc trả lời cho câu hỏi này sẽ không dễ dàng. Bởi vì nó phụ thuộc vào mục tiêu, mục đích của mỗi cá nhân, vào tình hình thực tế, và vào cách tiếp cận trong tư duy.
Nếu bạn đang trong quá trình học hỏi và phát triển, việc lựa chọn tham gia một nhóm tài năng để học hỏi luôn là sự lựa chọn thông minh. Nhưng nếu bạn đang ở trong tình huống cần phải cạnh tranh/cần chứng minh vị trí của mình, thì lúc này, việc lựa chọn trở nên khó khăn hơn.
Tuy vậy, đối với các doanh nghiệp/cá nhân ở vị trí “thấp kém” với sức cạnh tranh chưa cao thì lựa chọn làm người nổi bật trong đám đông bình thường có vẻ là lựa chọn tốt nhất.
Do đó, việc lựa chọn làm “vua chột xứ mù” (thường bị nhiều người chê trách) có vẻ không gì phải xấu hổ, thậm chí là một lựa chọn thông minh của rất nhiều cá nhân và doanh nghiệp trong thời đại hiện nay.

Nguồn hình ảnh: pinterest
Để nói về chiến lược này, nên nhớ đến Beamin - thương hiệu vừa rời khỏi thị trường Việt Nam gần đây. Dù Beamin đã thất bại trong kinh doanh, nhưng tôi tin rằng nó luôn là một case-study điển hình cho nhiều phân tích về chiến lược Marketing. Vào những ngày đầu tiên tại thị trường Việt Nam, thay vì cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ lớn như Grab, GoViet (tên cũ của Gojek ngày đó), Now,… họ đã chọn chiến lược Marketing tập trung chỉ vào khu vực quận 7, TP.HCM. Tại đây, họ có lợi thế cạnh tranh rất lớn là sự tập trung của cộng đồng người Hàn (quốc gia mẹ của Beamin) sống tại khu vực Phú Mỹ Hưng, rất đông và cũng xa trung tâm nhưng vô cùng sầm uất. Lựa chọn này không chỉ giúp họ tối ưu hoá chi phí truyền thông, marketing mà còn tạo dấu ấn rất tích cực trong cộng đồng này. Sau 3 năm, kết quả thế nào, mọi người cũng đã biết.
Một case study toàn cầu nổi tiếng hơn chính là Walmart, ban đầu chỉ là một cửa hàng nhỏ tại Bentonville, Arkansas vào năm 1945, nhưng hiện nay họ gần như thống trị thị trường bán lẻ offline tại Hoa Kỳ. Lúc bắt đầu, thay vì cạnh tranh trực tiếp với các chuỗi bán lẻ khác, họ đã quyết định chỉ phân phối các sản phẩm giá rẻ, tạo ra một lối đi riêng cho mình. Chiến lược này đã được họ áp dụng vài chục năm qua và thành quả đáng nể của họ đã được chứng minh rõ ràng.
Điều này chứng tỏ rằng việc đi “vòng vo” không hẳn là sai. Quan trọng là: “Vòng vo” nào cho phù hợp?
Để làm điều này, điều quan trọng là chúng ta phải hiểu rõ thị trường/đối tượng mục tiêu. Xem họ đang cần gì hoặc đang thiếu gì? Liệu chúng ta có thể giúp họ giải quyết vấn đề đó không? Và phương pháp giải quyết của chúng ta có gì đặc biệt so với đối thủ?
Một trong những bước quan trọng trong sự nghiệp của tôi là khi tôi ký hợp đồng với Tập đoàn Masan để đào tạo và tư vấn về việc bán sản phẩm tương ớt Chinsu trên Amazon vào tháng 5/2022. Lúc đó, tôi (và công ty của tôi) thực sự không nổi tiếng, cả về danh tiếng lẫn về thành tích. Tôi không thể tự tin tuyên bố rằng: “Tôi sẽ mang Chinsu lên hàng triệu đô la doanh số sau 3 năm!” hoặc “Tôi sẽ biến Chinsu trở thành sản phẩm tương ớt số 1 tại Mỹ!”.
Thay vào đó, tôi chọn cách thể hiện rằng tôi sẽ là đối tác (chứ không chỉ là một nhà cung cấp dịch vụ) của họ trên con đường chinh phục thị trường Mỹ. Tôi giới thiệu về các mối quan hệ của mình tại Mỹ. Khi họ yêu cầu tôi cam kết với các chỉ số hiệu suất trước khi ký hợp đồng, tôi chọn cách thẳng thắn nói rằng: “Chúng ta chưa bắt đầu nên chưa thể cam kết điều gì. Tôi không phủ nhận khả năng thành công nhưng cần thời gian để quan sát và đánh giá. Quan trọng là tôi biết mình nên và không nên làm gì!”.
Bằng cách thể hiện mình một cách trung thực, thẳng thắn và mang lại giá trị mà không phải ai cũng có thể (dù có thể ảnh hưởng đến giá), tôi đã thành công ký hợp đồng với một trong những tập đoàn lớn nhất tại Việt Nam, vượt qua nhiều đối thủ khác có tầm ảnh hưởng. Trong trường hợp này, điều quan trọng nhất có lẽ là tôi đã hiểu được những gì họ cần và tự biến mình thành một phần của giải pháp đó.
