[Thú Tội Tuổi Trẻ] Tự Tin - Tìm Kiếm Ở Đâu

Trong quá khứ, tôi là một đứa trẻ nhút nhát, e dè và thiếu tự tin. Tôi luôn lo lắng rằng nếu mình làm sai điều gì đó (hoặc chỉ đơn giản là khác biệt với người khác), sẽ có người nhận ra và trêu chọc, chế nhạo tôi. Vì vậy, tôi chọn im lặng để tự bảo vệ; ở những nơi đông người, tôi thường chọn đứng ở góc khuất, cúi đầu và chỉ mong thời gian qua đi nhanh chóng…

Lớn lên một chút, ở tuổi teen, tôi nhận ra rằng mình có thể 'giả vờ tự tin' bằng cách thể hiện mạnh mẽ, bất cần ở bên ngoài - thậm chí khi bên trong mình không tự tin chút nào. Ví dụ, tôi cắt tóc ngắn, mặc những bộ đồ 'cứng rắn', tập luyện để tự tin; thậm chí có những thời kỳ, tôi còn chạy xe máy thể thao.

Mọi người thường nói: “Giả vờ cho đến khi bạn thành công”, phải không? Tôi đã làm điều đó tốt, nhưng tôi vẫn chưa bao giờ cảm thấy thành công. Trong tâm hồn, tôi biết mình còn sợ hãi, yếu đuối và thiếu tự tin đến mức nào.

Thậm chí, sau khi nhận học bổng để học Thạc sĩ tại một trường đại học Ivy League danh tiếng tại Mỹ, tôi vẫn cảm thấy thiếu tự tin. Tôi mắc phải “hội chứng giả mạo” - điều khiến tôi luôn nghĩ rằng: “Sớm hay muộn, người ta sẽ nhận ra rằng tôi không xứng đáng với học bổng và chỗ ngồi trong lớp học danh giá này”. Và tôi vẫn nghĩ như vậy, ngay cả khi đứng trên sân khấu nhận bằng Thạc sĩ với điểm số tuyệt đối 4.0 GPA.

Suy nghĩ này vẫn ám ảnh tôi khi tôi tiếp tục nhận được học bổng toàn phần để theo học Tiến sĩ tại một trường nghiên cứu lớn ở Mỹ. Tôi vẫn cảm thấy không tự tin và không an toàn. Tôi luôn nghĩ rằng, sớm hay muộn, “sự thật” (?) về bản thân tôi sẽ bị tiết lộ, và mọi người sẽ nhận ra tôi là một kẻ giả mạo, một “sai lầm không thể tha thứ” của hội đồng tuyển sinh. Thậm chí, ngay cả khi nhận được giải thưởng từ trường, sự khen ngợi từ giáo sư, nghiên cứu khoa học được xuất bản trên tạp chí hàng đầu… tôi vẫn không thể vượt qua cảm giác thiếu tự tin. Tôi thường tự nói về bản thân mình bằng những lời độc hại, thuyết phục bản thân rằng thành công của mình chỉ là “may mắn” - mặc dù tôi biết rõ nhất là mình đã phải đổ mồ hôi, công sức và trí lực để đạt được thành công đó.

Hãy tin tôi đi, tôi đã thử rất, rất nhiều phương pháp để cải thiện vấn đề này: từ sách tự phát triển bản thân, tới việc luyện tập tư thế tạo sức mạnh tại nhà, đến việc mặc quần áo đắt tiền, hay sử dụng ngôn ngữ văn hoa… Gần như không có gì thực sự hiệu quả; hoặc nếu có, chúng chỉ giúp tôi 'tạo ra' sự tự tin bên ngoài, không phải từ bên trong.

Cho đến khi tôi 25 tuổi, tôi mới hiểu được 'chìa khóa' giúp mình có sự tự tin từ bên trong. Đó như một cây dao sắc giúp tôi cắt bỏ vỏ kén của mình, và từ từ trở thành một con người tự tin, mạnh mẽ và trưởng thành.

Bài viết này chỉ ra ba điều quan trọng nhất đã thay đổi cách tôi nhìn về việc xây dựng sự tự tin.

Nguồn: Dribble

THAY ĐỔI TƯ DUY ĐỂ VIẾT LẠI QUÁ KHỨ

Không ai có thể quay ngược lại quá khứ và thay đổi những điều không mong muốn, nhưng thông qua việc thay đổi cách suy nghĩ, ta có thể nhìn nhận quá khứ của mình với cái nhìn tích cực hơn. Tôi học được điều này khi viết blog, cụ thể là trong quá trình thực hiện một trong những bài viết đầu tiên của blog: 'Thay đổi tư duy để viết lại quá khứ'.

Quyết định này ảnh hưởng đến lòng tự tin như thế nào?

Bạn có thấy không, sự thiếu tự tin của tôi bắt nguồn từ thời thơ ấu. Tôi nghĩ rằng bản tính của tôi đã thiếu tự tin từ khi sinh ra, và vì vậy tôi không bao giờ cảm thấy tự tin, mạnh mẽ, hoặc quyến rũ như những người khác. Tôi đã từng ghen tị với quá khứ của mình, ghét bản thân bé nhỏ ngồi trong bóng tối, rụt rè và sợ hãi khi gặp người lớn. Nhưng khi nhìn lại quá khứ với một cách nhìn tích cực hơn, tôi nhận ra rằng sự thiếu tự tin ấy đã giúp tôi phát triển những điểm mạnh của bản thân ngày hôm nay.

Ví dụ, vì tôi ít nói và ít tham gia vào các hoạt động với đám đông từ khi nhỏ, tôi đã phát triển khả năng quan sát tốt, tập trung cao và tính độc lập mạnh mẽ cho bản thân. Điều này lại tạo ra sự tự tin trong tôi, cho tôi biết rằng tôi không cần phải phụ thuộc vào ai để tìm niềm vui, tôi có thể tạo ra niềm vui, hạnh phúc và sự nghiệp riêng cho mình. Điều này cũng là yếu tố quan trọng dẫn đến những thành công sau này của tôi.

Thậm chí cả giai đoạn 'fake it before you make it' và cảm giác bất an về bản thân cũng đã dạy cho tôi nhiều điều. Tôi nhận ra rằng sự tự tin có thể lan truyền - khi bạn tỏ ra tự tin, người khác cũng sẽ cảm thấy tự tin về bạn và về những gì họ đang làm cùng bạn. Từ đó, chúng ta có thể hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau, tạo ra một sức mạnh lớn hơn để thực hiện những điều mà cả hai đều không chắc chắn có thể làm khi ở một mình và thiếu tự tin.

Bên cạnh đó, nhờ trải qua một thời kỳ dài lo lắng và sợ hãi như vậy, tôi hiểu được giá trị của việc lắng nghe và chia sẻ cảm xúc với người khác, đặc biệt là với những người trẻ tuổi vẫn chưa thực sự hiểu rõ về bản thân. Chính vì vậy, tôi đã được động viên để theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực Giáo dục và tạo ra những nội dung truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ như hiện nay.

Nếu tôi bắt đầu với việc luôn tự tin, tôi không chắc chắn có thể đạt được những gì mà tôi đã có ngày hôm nay.

TẬP TRUNG VÀ PHÁT HUY ĐIỂM MẠNH THAY VÌ TẬP TRUNG VÀO ĐIỂM YẾU

Mở đầu quyển sách “StrengthsFinder 2.0“, tác giả Tom Rath đã nhận thấy: Một trong những sai lầm lớn nhất của thể loại sách tự phát triển bản thân là quá trọng tâm vào việc khám phá và khắc phục điểm yếu. Dù việc cải thiện các khía cạnh yếu kém cũng có ý nghĩa, nhưng thực sự nên tập trung vào việc phát huy ưu điểm. Vì mỗi con người đều không hoàn hảo, và có những khía cạnh yếu kém không thể khắc phục hoàn toàn; trong khi đó, những điểm mạnh thường bị lãng quên và che dấu bởi sự chú trọng vào những điểm yếu.

Nguồn: Dribble

Sau khi nhận ra điều này, tôi bắt đầu một hành trình chấp nhận bản thân - cả những ưu điểm lẫn nhược điểm. Tôi chấp nhận rằng, có những thứ mà tôi không bao giờ làm được bằng ai khác (ví dụ: sở thích về quảng giao, hoạt động thể thao…). Nhưng việc chấp nhận này đã giúp tôi xác định rõ hơn những giới hạn và từ chối những việc không phù hợp với điểm mạnh của mình, cũng như cố gắng cải thiện điểm yếu trong phạm vi hợp lý, thay vì tự trừng phạt khi không thành công.

Hơn nữa, việc tập trung vào việc phát triển điểm mạnh đã giúp tôi nhận biết và tin tưởng hơn vào những khía cạnh đặc biệt của bản thân, những điểm mà không phải ai cũng có thể dễ dàng đạt được. Tôi xây dựng công việc và cuộc sống của mình xung quanh những điểm mạnh đó, giúp mọi hành động trở nên mạnh mẽ, tự tin hơn. Thậm chí, những điểm mạnh mà trước đây tôi đã che giấu (vì tưởng chúng là điểm yếu) hoặc bị người khác chỉ trích (vì khác biệt), tôi cũng cố gắng thể hiện chúng một cách điều độ để chúng trở thành “vũ khí bí mật” khi cần thiết.

Tư duy tập trung vào điểm mạnh thay vì điểm yếu có vẻ đơn giản nhưng để thấm nhuần điều này thực sự là một hành trình (ít nhất với tôi) vì bản tính của con người thường hướng tới điều tiêu cực hơn là tích cực, khám phá những điểm yếu thay vì tận dụng những điểm mạnh. Nhưng khi hiểu được sự thật này, cuộc sống thực sự trở nên nhẹ nhàng, tự do và hiệu quả hơn nhiều.

DỪNG SO SÁNH BẢN THÂN VỚI NGƯỜI KHÁC

Một trong những hệ quả của sự thiếu tự tin là việc so sánh bản thân với người khác một cách không công bằng, khiến ta luôn cảm thấy tự ti, không đủ, không bằng người khác.

Khi còn trẻ, tôi từng đứng ở phía xa và nhìn các bạn cùng trang lứa tự tin trên sân khấu, chia sẻ với mọi người giữa đám đông, tự tin thể hiện quan điểm của mình... và tôi mong muốn một ngày nào đó mình cũng có thể làm được như vậy. Nhưng khi trưởng thành hơn, tôi nhận ra rằng mỗi người đều có những điểm mạnh và yếu riêng, và họ đều trải qua những hành trình riêng biệt. Do đó, việc so sánh là không công bằng.

Từ khi tôi bắt đầu học cách từ bỏ sự sân si, dừng so sánh bản thân và ganh tỵ với người khác, tôi cảm thấy tâm hồn của mình trở nên thanh bình, thoải mái và tự do hơn. Do đó, tôi có thêm thời gian và tâm trí để tự nhìn nhận lại bản thân mình, yêu thương những điểm mạnh và điểm yếu của mình - những điều đặc biệt tạo nên con người tôi, không phải là ai khác. Đó chính là nền tảng của sự tự tin.

—

Đến ngày hôm nay, tôi đã trở thành một người tự tin hơn rất nhiều so với trước, nhưng vẫn còn nhiều điểm trong bản thân tôi mà tôi muốn cải thiện và phát triển hơn để trở nên tự tin hơn nữa. Hy vọng bài viết này, kèm theo bộ podcast “Tại sao việc sống đúng với chính mình lại khó như vậy” sẽ giúp bạn có thêm động lực để tự tin và vững bước hơn trong cuộc sống.