[Thú Tự Trải Lòng] Bức Tranh Về Sự Nghiệp Trong Lĩnh Vực Marketing Và Truyền Thông (Phần 2)

3. Tổng Quan Về Các Vị Trí Công Việc và Cơ Hội Nghề Nghiệp Trong Ngành Marketing và Truyền Thông

3.1. Công Việc Tại Khách Hàng

Quản Lý Thương Hiệu (Brand Manager) là một trong những vị trí mà rất nhiều bạn trẻ đam mê lĩnh vực Marketing muốn đạt được. Tuy nhiên, công việc của Brand Manager không hề dễ dàng khi họ phải đảm nhận toàn bộ công việc từ A đến Z liên quan đến thương hiệu. Điều này bao gồm phân tích báo cáo nghiên cứu thị trường, tiến hành phỏng vấn để tìm hiểu ý kiến của khách hàng, xây dựng kế hoạch chiến lược từng giai đoạn, làm việc với các đại lý và các phòng ban nội bộ, thu thập phản hồi từ khách hàng, đưa ra các ý tưởng cải tiến sản phẩm,... 

Người làm vị trí Brand Manager cần phải hiểu rõ các chỉ số liên quan đến thương hiệu như Chia Sẻ Thương Hiệu (Brand Share), Sức Khỏe Thương Hiệu (Brand Health); các chỉ số liên quan đến kế hoạch thương hiệu như Kế Hoạch Thương Hiệu (Brand Plan), Sáng Tạo Thương Hiệu (Brand Innovation), Truyền Thông Thương Hiệu (Brand Communication) và các chỉ số tài chính như Doanh Số Thương Hiệu (Brand Sale - bao gồm cả mục tiêu doanh số chính và mục tiêu doanh số phụ), Lợi Nhuận và Lỗ Thương Hiệu (Brand Profit & Lost)

Vị trí Quản Lý Thương Hiệu (Brand Manager) thực sự là một công việc đầy thách thức và yêu cầu có kinh nghiệm sâu về hiểu biết về tâm lý của người tiêu dùng, khả năng phân tích dữ liệu. Đối với các tập đoàn lớn, Quản Lý Thương Hiệu thường được đào tạo từ vị trí Nhân Viên Thương Hiệu hoặc Trợ Lý Quản Lý Thương Hiệu thông qua các chương trình Tập Sự của công ty. 

Lộ Trình Nghề Nghiệp Thông Thường:

Trợ Lý Quản Lý Thương Hiệu → Quản Lý Thương Hiệu → Quản Lý Thương Hiệu Nhóm

Không giống như Quản Lý Thương Hiệu, Quản Lý Marketing Thương Mại sẽ chịu trách nhiệm về các ngành hàng, chứ không phải chỉ một nhãn hàng duy nhất. Nhiệm vụ của Quản Lý Marketing Thương Mại là đề xuất, xây dựng và triển khai các kế hoạch thúc đẩy doanh số bán hàng, trưng bày sản phẩm, tạo ra sự tương tác với thương hiệu, khuyến mãi,... tại các điểm bán lẻ. Nếu Quản Lý Thương Hiệu có vai trò tăng thị phần, thì Quản Lý Marketing Thương Mại chịu trách nhiệm trực tiếp về doanh số bán hàng. 

Khi tham gia các hoạt động của Marketing Thương Mại hoặc muốn đạt được vị trí Quản Lý của bộ phận Thương Mại, bạn cần nắm bắt được các chỉ số và nhiệm vụ sau: Phát Triển Khách Hàng, Phát Triển Loại Hàng, Tương Tác với Người Mua và Tương Tác với Công Ty. Ngày nay, một số tập đoàn lớn đã chuyển từ Marketing Thương Mại sang Marketing Người Mua (theo chị Diệu Anh - Giám Đốc Điều Hành tại AIM Academy) vì Marketing Người Mua mang lại phạm vi rộng hơn (làm việc với cả người mua và khách hàng thay vì chỉ làm việc với khách hàng theo định nghĩa của Marketing Thương Mại) 

Do tính chất công việc của Marketing Thương Mại, tùy thuộc vào mô hình công ty, bộ phận Thương Mại có thể thuộc về phòng Marketing, hoặc phòng Bán Hàng, hoặc được tách ra thành một bộ phận riêng. Tuy nhiên, tính chất của bộ phận Thương Mại và các chỉ số liên quan thì không thay đổi. 

Lộ Trình Nghề Nghiệp Thông Thường:

Bán Hàng → Quản Lý Marketing Thương Mại → Giám Đốc Marketing Thương Mại

Trong các tập đoàn lớn, ngoài Quản Lý Thương Hiệu và Quản Lý Marketing Thương Mại, phòng Marketing còn có những vị trí khác được gọi là Dịch Vụ Hỗ Trợ, chịu trách nhiệm chính là làm việc, quản lý và kiểm soát các công việc của các Đại Lý liên quan như Quản Lý Nghiên Cứu Thị Trường & Phân Tích (quản lý nghiên cứu và phân tích thị trường), Quản Lý Truyền Thông... Đối với các công ty Khởi Nghiệp hoặc các công ty Vừa và Nhỏ, thì gần như những công việc này sẽ do Quản Lý Thương Hiệu chịu trách nhiệm chính. 

Ngoài các bộ phận trên, trong Khách Hàng còn một vị trí rất quan trọng đối với sinh viên là Thực Tập Marketing. Vị trí Thực Tập này có thể giúp các bạn sinh viên có cơ hội bước vào cánh cổng của các tập đoàn lớn, hoặc được trang bị kiến thức vững chắc để phát triển trong công việc. 

3.2. Công Việc Tại Đại Lý

Với mỗi Đại Lý sẽ có những vị trí khác nhau tùy thuộc vào nhiệm vụ cụ thể. Tuy nhiên, từ góc độ tổng quát, trong một Đại Lý vẫn sẽ có những vị trí sau: 

Account Manager là người dẫn đầu trong Agency, đại diện cho thương hiệu, tạo mối quan hệ và mang về hợp đồng cho công ty.

Account Executive là người phối hợp thực hiện hợp đồng, làm việc với khách hàng và team để đảm bảo dự án thành công.

Lộ trình nghề nghiệp: Account Executive → Account Manager → Account Director

Strategic Planner lập kế hoạch truyền thông, làm việc với nhiều phòng ban và khách hàng để đảm bảo thành công của dự án.

Strategic Planner phối hợp với nhiều bộ phận trong công ty và khách hàng, tham gia vào nhiều khâu trong Marketing.

Kỹ năng Giao tiếp và xử lý tình huống là quan trọng để thuyết phục khách hàng và giải quyết mâu thuẫn trong quá trình làm việc.

Hành trình sáng tạo nghề nghiệp phổ biến:

Nhà Lập kế hoạch Chiến lược → Nhà Lập kế hoạch Chiến lược Cao cấp → Quản lý Lập kế hoạch Chiến lược

Chắc chắn bạn đã nghe qua câu khẩu hiệu “nói theo cách của bạn” của Viettel hoặc câu “Luôn lắng nghe, luôn thấu hiểu” của Prudential - một trong những tập đoàn bảo hiểm hàng đầu thế giới. Tất cả những khẩu hiệu mà gần như ai cũng biết đến, chính là thành tựu sáng tạo của các Nhà Sáng tạo Nội dung (những người sử dụng ngôn từ khéo léo để tạo sự hấp dẫn từ khách hàng).

Các thương hiệu hoặc tập đoàn nổi tiếng thường thuê các Công ty Dịch vụ (các công ty cung cấp dịch vụ quảng cáo, Tiếp thị…) để thực hiện các chiến dịch truyền thông, các clip quảng cáo thay mặt họ. Và tất cả nội dung, câu chữ của các quảng cáo đó đều là do các Nhà Sáng tạo Nội dung “đau đầu” sáng tạo ra. Ngoài khả năng viết tốt, nắm vững các kiến thức về các loại bài viết, hiểu về tâm lý khách hàng, hiểu về sản phẩm và thương hiệu của thương hiệu là yếu tố chính để các nhà sáng tạo nội dung “tạo ra các nội dung chất lượng.

Hành trình sáng tạo nghề nghiệp phổ biến:

Nhà Sáng tạo Nội dung Trẻ → Nhà Sáng tạo Nội dung Cao cấp → Giám đốc Sáng tạo (CD)

Giám đốc Sáng tạo là người phụ trách xây dựng hình ảnh thương hiệu, thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến hình ảnh, thông điệp của các thương hiệu hoặc các công ty qua các kênh giao tiếp và truyền thông.

Nếu Nhà Sáng tạo Nội dung là những người tạo ra văn bản, thì Nhà Thiết kế Đồ họa là những người tạo ra hình ảnh, video cho khách hàng. Công việc của Nhà Thiết kế Đồ họa thường bao gồm thiết kế POSM (ví dụ: bộ nhận diện) theo yêu cầu; hợp tác với nhóm Sáng tạo để thiết kế nội dung Số (hình ảnh trên Facebook, Infographics…) cho các chiến dịch tiếp thị cho khách hàng; tham gia cùng nhóm dự án trong việc xây dựng, đề xuất các ý tưởng sáng tạo về thiết kế để đáp ứng mục tiêu của chiến dịch; nghiên cứu và cập nhật các xu hướng thiết kế mới nhằm cải thiện chất lượng và hiệu quả của sản phẩm thiết kế.

Lộ trình sự nghiệp phổ biến:

Nhà Thiết kế Đồ họa → Giám đốc Nghệ thuật

Giám đốc Nghệ thuật là người đảm bảo rằng các chuyên gia trong nhóm sáng tạo hoàn thành công việc theo yêu cầu và đúng thời hạn, đồng thời đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Giám đốc Nghệ thuật chủ yếu quyết định các yếu tố hình ảnh của dự án như: đội ngũ người mẫu, tinh thần của dự án, màu sắc,...

Trên đây là những vị trí cơ bản trong Client và Agency, bài viết này mục đích là gợi ý cho bạn về các vị trí này để bạn có thể tìm ra vị trí phù hợp nhất với bản thân mình. Các vị trí Quản lý, Giám đốc hoặc Lập kế hoạch đều đòi hỏi kỹ năng và kinh nghiệm lớn, bao gồm cả kỹ năng quản lý, tư duy lập kế hoạch chiến lược và hiểu biết sâu về ngành hàng,... Vì vậy, nếu bạn mới làm quen với ngành Marketing, hãy chọn vị trí như Nhà Sáng tạo Nội dung, Tiếp thị Nội dung, Thiết kế hoặc Nhân viên Kinh doanh để bắt đầu!

- Bài viết chỉ đề cập đến một số vị trí trong lĩnh vực Tiếp thị, tuy nhiên còn nhiều vị trí khác và đang ngày càng mở rộng như Nhà Sáng tạo Nội dung, Tiếp thị Nội dung, Sáng tạo, Biên tập Video, Tổ chức Sự kiện... (mình sẽ cố gắng tổng hợp và viết sớm nhất có thể), cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này thật sự rộng lớn nếu bạn có tinh thần học hỏi, đặc biệt là Tiếng Anh tốt.