[Thú Tự Truyện] Những Thứ Mà Trường Chẳng Dạy Bạn Về Tiếp Thị

1. ĐA SỐ CÁC TẬP ĐOÀN SẼ KHÔNG CHẤP NHẬN QUAN ĐIỂM TIẾP THỊ CỦA BẠN

Quan điểm tiếp thị là gì: Nếu bạn đã và đang theo học, chắc chắn bạn biết về các kênh quảng bá phổ biến hiện nay cũng như các chiến lược thường được áp dụng, đúng không? Ai cũng biết rằng có quảng cáo trên TV, radio, biển quảng cáo, tổ chức sự kiện, banner số, những người nổi tiếng và ảnh hưởng (một số gọi là KOL gì đó), mạng xã hội, và còn nhiều hơn thế. 

Nhưng tiền không phải là không giới hạn và không phải tất cả các công ty đều có ngân sách dành cho tiếp thị, và đương nhiên, con số này phải được giới hạn ở mức mà người ta (tức là ban lãnh đạo công ty) xem xét để có doanh thu và lợi nhuận. 

Vậy nên giữa hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp ngành tiếp thị mà ai cũng nắm vững lý thuyết trong sách, điểm khác biệt nằm ở quan điểm tiếp thị. Đó là việc lựa chọn trong các kênh tiếp thị hiện có, bỏ qua cái nào, tập trung vào cái nào, giữ ở mức nào, và thực hiện như thế nào để đạt hiệu quả tối đa với vốn đầu tư tối thiểu. Đó chính là quan điểm tiếp thị.

Quan điểm tiếp thị của bạn, nếu bạn làm việc tại một công ty, thường sẽ không được chấp nhận và có thể bị phớt lờ. Điều này xảy ra vì nhiều lý do khác nhau: có thể công ty đã quen với cách làm truyền thống và quan điểm mới của bạn làm cho ban lãnh đạo cảm thấy không thoải mái, có thể ngân sách của công ty không đủ để thực hiện ý tưởng của bạn, có thể người quản lý không thể đặt cược vào kế hoạch mới của bạn vì tương lai của họ trong công ty, hoặc có thể kế hoạch đó không đem lại kết quả gì đáng kể.

Khi đối mặt với tình huống này, bạn có một số lựa chọn. 

• Thứ nhất, chấp nhận từ bỏ ý kiến của mình, chỉ đơn giản thực hiện những chiến lược mà công ty đòi hỏi, sau đó ngồi chờ đến khi kết thúc giờ làm để ra quán bia và than vãn về sự lạc hậu của ban quản lý và phê phán về những chiến lược bạn đã đề ra lại bị bỏ vào thùng rác máy tính văn phòng. 

• Thứ hai, nghỉ việc, tìm kiếm một công ty mới, nơi được cho là trẻ trung, năng động và sẵn lòng thay đổi. Nhưng cuối cùng, trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ thất vọng khi nhận ra không ai quan tâm đến ý kiến của bạn. Và sau đó, bạn sẽ quay lại lựa chọn thứ nhất.

• Lựa chọn thứ ba là bạn sinh ra một tinh thần con của riêng mình. Và tôi khuyên bạn nên theo đuổi lựa chọn này. Nhưng hãy giữ công việc ban ngày để có thu nhập và bảo vệ cho bản thân, vào buổi tối và cuối tuần hãy sử dụng quan điểm tiếp thị của bạn để tiếp thị cho tinh thần con đó. Đây là cách tốt nhất để bạn nhanh chóng học hỏi, khám phá, trải nghiệm, thất bại và rồi (hy vọng là) thành công. Dù cho tinh thần con đó không trở thành công việc chính thức của bạn, bạn vẫn có thể sử dụng nó làm bằng chứng cho quan điểm tiếp thị chính xác của mình ở công ty tiếp theo. 

Thời đại số mang lại cho bạn cơ hội tạo và tiếp thị nội dung với chi phí gần như là 0. Vì vậy, thay vì trách móc công ty, đồng nghiệp, hãy suy nghĩ về những gì bạn có thể làm để chứng minh ý kiến của mình là đúng.

2. BẠN KHÔNG CẦN PHẢI NGHE THEO BẤT KỲ AI

Hình tượng biểu tượng đứng bên ngoài một cửa hàng đồ chơi ở London. Bạn nghĩ tại sao họ lại làm như vậy?

Cái này chắc chắn không được giảng giải trong trường học, nhưng thực tế là vậy. Bạn cần phải học các khái niệm cơ bản, học cách quan sát và suy nghĩ từ góc độ của một nhà tiếp thị chứ không phải từ một người tiêu dùng, cần phải hiểu cách hoạt động của một công ty chuẩn, cần phải học từ những ví dụ về thành công và thất bại trong quá khứ. Trường học có thể dạy bạn điều đó, nhưng không ai có thể dạy bạn cách tiếp thị khi bạn bắt đầu làm việc. 

Khái niệm “Đúng” trong lĩnh vực tiếp thị chính là kết quả đạt được. Và đôi khi, kết quả này không đến ngay sau một chiến dịch quảng cáo. Có những quyết định tiếp thị chỉ nhằm mục đích tăng doanh số ngay lập tức, nhưng cũng có những quyết định phải lùi lại một bước để tiến xa hơn trong tương lai. 

Bạn cần phải rất cẩn trọng khi nghe “kinh nghiệm thành công” từ những người được xem là “bậc thầy tiếp thị”, bởi mục tiêu và hướng đi của mỗi doanh nghiệp/thương hiệu/cá nhân đều khác nhau. Sự thách thức của ngành tiếp thị là cân bằng mong manh giữa việc học hỏi từ những người đi trước và giữ vững quan điểm của mình, yêu cầu bạn phải có độ “đanh”, mắt luôn quan sát và tư duy phân tích tất cả các xu hướng xung quanh.

Đôi khi, mình không chia sẻ quan điểm tiếp thị của mình, trừ khi được hỏi trực tiếp bởi bạn bè thân thiết. Bởi vì mình không cần bạn tin vào những gì mình nói, và mình không cần ai công nhận mình nói đúng. Mình không có hứng thú để tranh luận với bất kỳ nhà tiếp thị nào trên thế giới để xác định ai đúng ai sai. HÃY LÀM, ĐỪNG CHỈ NÓI. Tất cả phải được THỬ VÀ CHỨNG MINH, nghĩa là không chỉ nói mà còn phải làm và chứng minh bằng kết quả thực tế.

3. BẠN TƯỞNG MÌNH LÀ NHÀ TIẾP THỊ, NHƯNG THỰC TẾ, BẠN CHỈ LÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG

Ở Việt Nam, lĩnh vực tiếp thị vẫn còn rất mới. Và điều mới mẻ thường gây hoang mang cho người khác. Mình cảm thấy bực bội thực sự khi thấy nhiều người chỉ mải mê chi trả để nghe những “bậc thầy tiếp thị” phán xử rồi nghĩ rằng điều đó sẽ giúp họ kiếm tiền nhanh chóng. 

Khổ thân, đọc ba cái quảng cáo pop-up với những lời như 'Tôi sẽ dạy bạn bí quyết xây dựng cỗ máy bán hàng tự động mang về 50,000 đô mỗi tháng mà không cần làm gì cả' nhưng vẫn có nhiều người mua vé đi nghe, rồi còn nghĩ rằng họ đang học để trở thành nhà tiếp thị giỏi, thì thua ngay. Đó không phải là tiếp thị để xây dựng thương hiệu gì cả, chỉ là tiếp thị mấy câu đó để lấy tiền vé của bạn thôi. Bạn tưởng bạn là nhà tiếp thị nhưng bạn không nhận ra được chiêu tiếp thị thô thiển của họ.

Kinh nghiệm tiếp thị thực ra gần gũi hơn rất nhiều so với bạn nghĩ. Khi bạn đang lái xe và nhìn thấy biển quảng cáo 'Bưởi da xanh' mà không thấy ai, bạn chậm lại để nhìn, rồi đi thêm 20m lại thấy biển 'Bưởi da xanh' khác vẫn chả có ai, và cách đó 20m nữa mới là ông nông dân đứng cạnh xe bán bưởi, thì hãy tấp vào để xem ông ta bán bưởi như thế nào. Đó chính là tiếp thị chứ không phải cái gì xa xôi cả. Hãy luôn quan sát để hiểu tại sao trong menu nhà hàng thường có hình ảnh món ăn đẹp đi kèm, tại sao đồ chơi trẻ em thường được bày dưới quầy tính tiền của siêu thị, tại sao bài hát quảng cáo của điện máy xanh lại gây ấn tượng, tại sao quảng cáo nước hoa nam lại sử dụng hình ảnh phụ nữ, tại sao, tại sao, tại sao.

Vì chỉ khi không ngừng quan sát và trả lời những câu hỏi 'tại sao', bạn mới có thể tìm thấy cơ hội trong tiếp thị hiện đại.

Máy thêu tên riêng lên mũ tại cửa hàng pop-up New Era ở chợ Brick Lane, London. Theo bạn, tại sao họ lại đầu tư tiền và công sức để thêu tên bạn lên một số chiếc mũ bán được trong thời gian ngắn?

Nguồn: Giang Ơi