Văn phòng Thủ tướng Chính phủ ngày 7/6 mới đây gửi văn bản tới Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp, theo chỉ dẫn của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phó thủ tướng Lê Minh Khái.

Theo đó, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì, tạo ra sự cấp bách xây dựng dự thảo Nghị định về thuế phí đăng ký ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước tương tự hai nghị định trước đó, nghĩa là giảm 50% mức thuế cho xe trong nước, áp dụng từ 1/7 đến hết năm nay.

Văn phòng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tư pháp phê duyệt kịp thời dự thảo sau khi tiếp nhận hồ sơ từ Bộ Tài chính, để đảm bảo Nghị định được trình Chính phủ trước ngày 15/6.

Vào đầu tháng 3 năm nay, các hiệp hội, địa phương đề xuất Chính phủ mở rộng thời gian nộp thuế tiêu thụ đặc biệt và giảm 50% lệ phí đăng ký ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước năm nay để tăng cường cung cầu. Tiếp theo, các doanh nghiệp nhập khẩu cũng mong muốn Chính phủ thực hiện chính sách tương tự với xe nhập khẩu để bảo đảm sự cạnh tranh. 

Bộ Công Thương đã đồng ý với đề xuất này để thúc đẩy tiêu dùng, giảm khó khăn cho doanh nghiệp, trong tình hình nguy cơ suy giảm kinh tế ngày càng trở nên đáng lo ngại.

Theo báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), lượng xe bán ra trên toàn thị trường trong ba tháng đầu năm giảm đáng kể. Các chương trình khuyến mãi từ các hãng liên tục được triển khai để kích thích nhu cầu mua sắm nhưng hiệu quả đạt được không như mong đợi. Vì vậy, để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất, cân nhắc thu ngân sách, Bộ Công Thương cho rằng việc giảm phí đăng ký ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước đến hết năm 2023 'là cần thiết'.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính từng không đồng ý và cho rằng, nếu áp dụng việc giảm phí thì cũng cần xem xét cho cả xe nhập khẩu.

Theo Bộ lập luận, việc giảm 50% lệ phí đăng ký với xe trong nước có thể kích thích sản lượng tiêu thụ, tăng thu nhập từ thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, số thu từ các loại thuế này chỉ tập trung ở 8 địa phương có các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp như Vĩnh Phúc, Hải Dương, Hải Phòng, Ninh Bình, Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Dương và TP HCM. Các địa phương còn lại đều giảm thu và gây ảnh hưởng đến cân đối ngân sách.

Hơn nữa, theo Bộ Tài chính, chính sách này cũng ảnh hưởng đến việc thực hiện các cam kết quốc tế. Thực tế, Việt Nam đã nhận được nhiều yêu cầu giải thích chính sách khi có sự phân biệt áp dụng chính sách giữa ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước và nhập khẩu.