
TM đơn giản không phải vì nó đơn điệu hoặc chỉ là một kỹ thuật cho người mới bắt đầu, mà vì tính đơn giản trong toàn bộ quá trình thực hành.
Nó tự nhiên vì không tồn tại sự ám ảnh hoặc sự chi phối trong quá trình thực hành.
Nó không đòi hỏi nỗ lực vì không yêu cầu sự tập trung và kiểm soát.
Dưới đây là những từ khóa 'Không' khi mô tả về TM:
Không phải một tôn giáo. Gần 8 triệu người từ nhiều tôn giáo và cả những người không theo đạo đã học TM trong suốt 60 năm qua.
Không phải một triết lý. TM không khác gì ngoài kỹ thuật mà bạn học và sau đó tự thực hành.
Không thay đổi lối sống của bạn. Khi học thiền, bạn không cần phải thay đổi chế độ ăn uống và bỗng dưng ăn đậu phụ (trừ khi bạn muốn!).
Và cuối cùng, bạn không cần phải tin. Bạn có thể hoài nghi về TM, không vấn đề gì cả. Kỹ thuật này vẫn hiệu quả dù bạn có tin hay không.
TM không phải là một kỹ thuật đòi hỏi bạn phải thực hành hàng tuần hoặc hàng tháng để thấy kết quả. Bạn sẽ trở nên thành thạo chỉ với vài giờ mỗi ngày và sau đó làm chủ nó trong suốt cuộc đời.
Như tôi đã nói trước đó, chúng ta thực hành TM trong 20 phút, hai lần mỗi ngày, ngồi thoải mái trên ghế (hoặc trên giường hoặc bất cứ nơi nào bạn cảm thấy thoải mái), mắt nhắm lại. Chúng ta có thể tập TM trong không gian riêng tư ở nhà, nhưng cũng có thể dễ dàng thực hành trên tàu hỏa, máy bay hoặc ô tô (miễn là bạn không phải là người lái!). Đây là kỹ thuật thực hiện trong im lặng, vì vậy bạn sẽ không làm phiền ai khi thiền. Nếu bạn cảm thấy ngứa, bạn có thể gãi. Một lần, khi tôi giảng dạy một nhân viên công ty thu âm, khi tôi nói rằng anh ta có thể di chuyển trong quá trình thiền, anh ta trông như sắp khóc vì nhẹ nhàng. Anh ta đã rèn luyện một cách chăm chỉ và kiên trì để thành thạo các kỹ thuật thiền trong hàng thập kỷ. Các kỹ thuật này yêu cầu sự tập trung và kiểm soát hoàn toàn cả tâm trí và thân thể. Anh ta luôn cảm thấy rằng mình không thể làm được điều đó nếu đầu óc bị tràn ngập suy nghĩ hoặc cần phải di chuyển để cảm thấy thoải mái hơn.
Ngoài ra, bất kỳ lúc nào bạn cảm thấy buồn ngủ khi thiền, bạn không cần phải chống lại. Không sao cả. Nếu bạn ngủ quên do mệt mỏi, thì thường chỉ kéo dài một hoặc hai phút, sau đó bạn sẽ tỉnh táo và hoàn toàn thư thái để tiếp tục việc thực hành của mình. Việc ngủ quên cho chúng ta thấy rằng cơ thể đang cần được nghỉ ngơi sâu. Điều này là một phần của thiền.
Đối với một số người, việc thiền định có vẻ thu hút, nhưng ý nghĩ về việc ngồi yên 20 phút có thể khiến họ nản chí, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể. Nhưng bạn có thể làm được. Tôi từng dạy các em nhỏ 10 tuổi mắc chứng ADHD. Các em từng không thể ngồi yên và nhắm mắt quá 30 giây – và giờ họ yêu việc thực hành TM. Nếu họ có thể làm được, bạn cũng có thể.
Tại sao nhiều người nghĩ rằng việc thiền khó khăn? Câu trả lời là do sự hiểu lầm về bản năng của tâm trí. Trong một thời gian dài, nhiều người đã nghĩ rằng suy nghĩ là kẻ thù của thiền – làm mất tập trung, gây rối và giảm hiệu quả - vì vậy chúng ta phải giảm bớt hoặc loại bỏ chúng. Tôi đã dạy thiền cho Oprah Winfrey. Bà cũng có quan điểm đó. Oprah nói rằng bà đã thất bại nhiều lần khi thiền vì có quá nhiều suy nghĩ trong đầu. Sau khi trải nghiệm TM lần đầu tiên, bà cảm thấy nhẹ nhõm. “Nó rất thân thiện với con người,” Oprah chia sẻ về bản chất khoan dung của việc thiền. Bà rất hài lòng với trải nghiệm đó và thậm chí muốn chúng tôi dạy tất cả 400 nhân viên tại Harpo – công ty sản xuất của bà – và Oprah Winfrey Network.
Hãy cùng xem qua những nguyên lý cơ bản trong cách thực hiện TM.
Không giống như những phương pháp thiền khác, suy nghĩ là một phần của quá trình thực hiện TM. Bạn không cần phải kiểm soát tâm khỉ của mình, bởi thực tế tâm trí bạn không phải là một con khỉ cần kiểm soát. Nó không lang thang vô định.
Thầy Maharishi đã nhận ra rằng khuynh hướng bản năng của tâm trí không phải là lang thang vô định, mà thực chất luôn tìm kiếm thứ thỏa mãn, lôi cuốn, nhiều tri thức và hạnh phúc hơn. Chính triết lý này là cốt lõi của việc hiểu không chỉ cách TM hoạt động, mà còn sự khác biệt của nó so với các phương pháp thiền khác.
Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi trong phòng và nghe một bản nhạc dở tệ, đột nhiên có một bài hát hay không tưởng vọng từ phòng khác. Đó là bản nhạc tuyệt vời nhất mà bạn từng nghe. Bạn sẽ tự động chú ý vào đó, muốn bỏ bản nhạc dở tệ và tìm đến thứ tốt đẹp hơn.
Hoặc khi bạn đứng ở quầy lễ tân trước tiệc tối, kẹt ở một góc lắng nghe những người mà bạn không quan tâm nói về thứ mà bạn không quan tâm. Tâm trí của bạn bị tê liệt. Sau đó, đột nhiên bạn nghe thấy có một nhóm người đang trò chuyện sôi nổi và thú vị gần bạn. Bạn sẽ cố gắng duy trì sự lịch sự với người đối diện nhưng sự chú ý của bạn đã được thu hút bởi cuộc trò chuyện hấp dẫn đó.
Giả sử bạn đi du lịch mang theo hai cuốn sách. Một cuốn thì rất chán, không đọc nổi quá trang đầu. Cuốn còn lại hấp dẫn đến mức bạn đọc hàng giờ và quên cả thời gian.
Những trải nghiệm quen thuộc đều có điểm chung: tâm trí tự nhiên bị cuốn vào những thứ khiến nó hài lòng. Không có tranh luận hay sự can thiệp của lý trí, cũng không có thời gian cân nhắc lựa chọn, ví dụ như bạn thích thể loại âm nhạc nào. Nếu âm nhạc tuyệt vời, tâm trí bạn sẽ tự động tập trung vào nó.
Trong hành trình không ngừng tìm kiếm sự thỏa mãn và hạnh phúc, tâm trí hướng ra ngoài, thông qua các giác quan, đến môi trường xung quanh. Bạn xem phim, thử nhà hàng mới hoặc đi du lịch. Bạn mua vài bộ quần áo mới để gặp bạn bè. Hạnh phúc từ những trải nghiệm này rất tuyệt vời và thú vị - nhưng chỉ là tạm thời. Chuyến du lịch qua đi, bộ phim kết thúc và bạn lại tiếp tục tìm kiếm niềm vui khác.
Tuy nhiên, có một vùng của sự thỏa mãn và hạnh phúc không bao giờ thay đổi, không phù du, vượt qua mọi yếu tố bên ngoài. Chúng ta có thể tìm thấy nó ở tầng sâu nhất, yên tĩnh nhất của tâm trí. Thiền định kết nối bề mặt với tầng sâu đó, tận dụng xu hướng tự nhiên của tâm trí tìm kiếm sự thỏa mãn hơn, hướng sự chú ý vào bên trong, khiến sự chú ý dần dần lắng xuống tầng sâu hơn. Tâm trí đầy suy nghĩ sẽ dần ổn định hướng về cấp độ thỏa mãn nhất của nhận thức. Đây là trải nghiệm “bên trong” mà thiền định từ lâu đã ca ngợi.
Chúng ta đến đó như thế nào? Bằng một mantra, một từ hoặc âm thanh đóng vai trò hỗ trợ quá trình ổn định, từ bề mặt đến tầng sâu, từ ồn ào đến yên tĩnh. Mantra không mang ý nghĩa, và theo các văn bản cổ về thiền, nó có tác động tích cực và hỗ trợ cuộc sống. Mục đích duy nhất của nó là giúp tâm trí đạt đến trạng thái tĩnh lặng dễ dàng.
Bạn nhận mantra khi tập Thiền TM như thế nào? Giống như cách đã thực hiện suốt 5.000 năm qua, bạn sẽ nhận nó từ một giáo viên được đào tạo chuyên sâu. Người đó sẽ cung cấp và hướng dẫn bạn sử dụng mantra một cách tự nhiên và dễ dàng, không cần tập trung hay kiểm soát tâm trí. Bạn sẽ học về cơ chế tinh tế giúp hướng tâm trí vào bên trong, từ đó ổn định và đạt đến trạng thái tĩnh tại. Bạn cũng sẽ biết cách xử lý những suy nghĩ bất tận, tiếng ồn xung quanh, cảm giác buồn ngủ hay ngứa ngáy. Giáo viên sẽ dạy riêng từng học viên và trả lời mọi câu hỏi.
“Tại sao tôi cần một giáo viên?” là câu hỏi nhiều người hay hỏi. Tại sao không tự làm? Để tôi kể bạn nghe. Khi tôi 12 tuổi, tôi tham gia khóa Hướng đạo Nam sinh ở dãy núi High Sierra, California vào mùa hè. Một buổi sáng tháng 7 nóng nực, chúng tôi leo hơn 30km qua cảnh núi đá và cây cối. Bruce Wagner, một Hướng đạo Đại bàng lớn tuổi, người đã đi cung đường này nhiều năm, dẫn dắt chúng tôi. Bruce biết mọi khúc quanh, gập ghềnh và giúp chúng tôi đi như bay. Trải nghiệm hôm đó đầy thử thách nhưng rất thú vị. Nhìn lại, liệu tôi có thể tự tìm đường không? Có thể, nhưng có Bruce dẫn dắt giúp chúng tôi rất nhiều. Anh là một giáo viên tuyệt vời.
Chúng ta mong muốn con cái được học với giáo viên chuyên nghiệp trong các môn như toán, bơi lội hay piano. Chúng ta được khám bệnh và kê đơn bởi bác sĩ được đào tạo bài bản. Vậy tại sao không chọn một giáo viên được đào tạo chuyên sâu để hướng dẫn thiền? Người không chỉ giúp khi bắt đầu mà còn luôn sẵn sàng suốt cuộc đời, khi chúng ta có bất kỳ câu hỏi nào hoặc cần bồi dưỡng thêm kiến thức?
Như đã nói, tôi đã dạy thiền hơn 45 năm, cho hàng nghìn người, bao gồm cả những người rất hoài nghi. Mỗi người tìm đến kỹ thuật này đều đặc biệt, với những trải nghiệm và khả năng tiếp thu khác nhau. Tôi chú trọng sự chính xác và hiệu quả trong từng bước hướng dẫn. Một khi được hướng dẫn đúng cách, việc thực hành kỹ thuật này trở nên rất dễ dàng. Nhận xét tôi thường nghe là: “Tôi đã nghe rằng đây là kỹ thuật không cần gắng sức, nhưng không ngờ lại dễ dàng đến thế!”
Sự dễ dàng của việc luyện tập TM được khẳng định qua nghiên cứu năm 2017. Nghiên cứu chỉ ra rằng người tập TM chỉ một tháng có tần suất trải nghiệm siêu việt tương tự người đã tập trong 5 năm. Vậy nên, dù bạn mới hay đã quen với TM, sự siêu việt - khả năng vượt qua xáo động tâm trí để đạt cấp độ tinh tế và tĩnh lặng - sẽ tự nhiên xuất hiện trong quá trình thực hành, bởi đây không phải kỹ năng đòi hỏi nhiều công sức. Thực tế, nó không đòi hỏi chút nỗ lực nào cả.
- Trích từ sách: Sức mạnh của sự tĩnh lặng
