Buzz
Chiến lược thương hiệu của Spotify là một hành trình khởi nghiệp thú vị của những người sáng lập đến từ Thụy Điển. Khởi đầu từ một văn phòng nhỏ chỉ với vài nhân viên, Spotify đã từng bước trở thành nhân tố đổi mới quan trọng trên thị trường âm nhạc toàn cầu.
“Ông ta gọi cho tôi và thở hơi lớn vào điện thoại.” Daniel Ek, nhà sáng lập và CEO của Spotify, nói với đồng nghiệp tại văn phòng.
“Ai thế?” Họ hỏi. “Steve Jobs,” Daniel trả lời.
Những người hiện diện bối rối tự hỏi sếp của họ đang nói đùa không. “Anh ý nói gì vậy? Jobs chẳng nói gì phải không? Làm thế nào anh biết đó là ông ấy?”
Daniel nói: “Tôi chắc chắn đó là Steve Jobs.”
(Trích từ quyển sách “The Spotify Play: Cách CEO và Người Sáng Lập Daniel Ek Vượt Qua Apple, Google và Amazon trong Cuộc Đua Chinh Phục Âm Thanh)
Nỗi lo lắng của Jobs đã trở thành sự thật, nhưng chỉ một phần. Với giá trị thị trường khoảng 17 tỷ đô la, Spotify hiện đang là nền tảng âm nhạc trực tuyến có giá trị nhất trên thế giới. Họ chiếm lĩnh thị phần lớn nhất, vượt xa các đối thủ như Amazon, Apple, Pandora.
Tuy vậy, Spotify không “nhượng bộ” cho bất kỳ ai mà một cách im lặng phát triển và từng bước thống trị lĩnh vực dịch vụ nghe nhạc. Với tầm nhìn và bước đi phù hợp, chiến lược thương hiệu của Spotify đã đạt được những thành tựu đáng kinh ngạc trong một ngành được biết đến với việc “rất khó kiếm tiền”.
Vậy thực sự đã diễn ra những gì trong hành trình đầy thú vị của chiến lược thương hiệu Spotify? Đó chính là nội dung chúng tôi muốn chia sẻ cùng bạn đọc trong bài viết này.
Bắt đầu của chiến lược thương hiệu Spotify
Quay lại những năm 2000, người nghe nhạc có ba sự lựa chọn phổ biến: mua đĩa cứng (vinyl, CD,...); mua album hoặc bài hát kỹ thuật số trên iTunes; hoặc nghe miễn phí trên các trang web bất hợp pháp. Đương nhiên, phần lớn mọi người đều lựa chọn phương thức cuối cùng, đơn giản vì nó là miễn phí.
Các trang web này trở nên phổ biến đến mức mọi người đã coi việc tải nhạc miễn phí là điều hiển nhiên. Chỉ cần một vài cú nhấp chuột, họ có thể tải về những bản nhạc mình yêu thích mà không tốn một xu nào.
Hơn 12 tỷ đô la là số tiền mà các hãng thu âm phải chịu tổn thất vào năm 2007 do việc tải nhạc trái phép, chỉ tính riêng ở Mỹ. Doanh thu âm nhạc trên toàn thế giới cũng giảm sút nghiêm trọng so với trước khi trào lưu 'web lậu' bùng nổ.
David Ek (trái) và Martin Lorentzon (ảnh: Business Insider)
David Ek, một thanh niên đến từ Thụy Điển, đã nảy ra ý tưởng để cứu vãn thị trường âm nhạc. Với kinh nghiệm từ những dự án khởi nghiệp trước đó, Daniel hiểu rằng tương lai của thế giới nằm trong công nghệ và Internet. Đó là khoảnh khắc Eureka khi anh nhận ra rằng phát trực tuyến nhạc, thay vì chỉ cho phép người dùng tải xuống, sẽ là giải pháp cho vấn đề này.
Daniel muốn đưa âm nhạc gần hơn với mọi người hơn. Năm 2008, cùng với Martin Lorentzon, anh đã thành lập một công ty khởi nghiệp nhỏ tại Stockholm, Thụy Điển. Họ đặt tên cho nó là Spotify.
Spotify cung cấp dịch vụ miễn phí và trả phí cho người dùng. Vì vậy, ngay cả khi không có tiền hoặc không muốn trả tiền, mọi người vẫn có thể nghe nhạc một cách hợp pháp.
Ý tưởng của Spotify cho phép người dùng nghe nhạc miễn phí đã gây ra sự phản đối, đặc biệt từ các hãng thu âm. Trong cuộc họp đầu tiên, giám đốc của Warner Bros, Tom Whalley, tuyên bố rằng Spotify sẽ không bao giờ 'cứu rỗi' được thị trường âm nhạc. Thuyết phục nhà đầu tư đầu tư vào Spotify cũng là một thách thức. Họ không tin rằng người dùng sẽ trả tiền cho gói thành viên, cũng như không tin rằng doanh thu từ quảng cáo có thể bù đắp chi phí vận hành.Chiến lược thương hiệu Spotify và vấn đề 'nhạc lậu'
Mặc dù miễn phí, các trang web âm nhạc bất hợp pháp cũng gây ra những rắc rối cho người dùng. Chất lượng âm thanh kém, tốn nhiều thời gian, các bài hát yêu thích không có sẵn,... Trải nghiệm không thể gọi là tốt. Thậm chí có người chọn nhạc bất hợp pháp chỉ vì họ không sử dụng iPhone. Daniel Ek nhận ra cơ hội này. Anh tin rằng mọi người sẽ sử dụng Spotify nếu được cung cấp ba yếu tố sau: âm nhạc bản quyền chất lượng cao, miễn phí hoặc với giá phải chăng, trải nghiệm trên mọi thiết bị.
Nhóm sáng lập ban đầu của Spotify (ảnh: Campaign Live)
Chiến lược thương hiệu Spotify đã thành công trong việc thuyết phục các hãng thu âm tin tưởng vào tầm nhìn của mình và đồng ý với những điều khoản mà Spotify đề xuất. Daniel dự đoán rằng Spotify sẽ có 20 triệu người dùng đều đặn sau ba năm, trong đó 15% sẽ đăng ký gói thành viên trả phí. Do đó, Spotify sẽ có hai nguồn doanh thu chính: quảng cáo và gói thành viên trả phí. Chiến lược này sau đó được gọi là “freemium”, kết hợp từ hai từ “miễn phí” và “cao cấp”.
Daniel đã đoán đúng. Khách hàng rất hài lòng với Spotify. Nền tảng này có một lượng bài hát đa dạng và phong phú đủ để thu hút nhiều nhóm người nghe khác nhau. Việc nghe nhạc cũng trở nên dễ dàng hơn. Thay vì phải tìm cách trốn tránh pháp luật, người dùng chỉ cần có kết nối Internet là đủ. Chất lượng âm thanh trên Spotify cũng vượt trội so với các nền tảng bất hợp pháp.
Những điều này giúp Spotify khẳng định vị thế của mình và giảm bớt những phiền toái mà các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp âm nhạc gặp phải từ lâu. Spotify sau đó mở rộng hoạt động sang nhiều quốc gia châu Âu và sau cùng là toàn cầu.
Tuy nhiên, thành công của Spotify cũng làm nổi bật tiềm năng của thị trường âm nhạc trực tuyến. Vậy, chiến lược thương hiệu của Spotify đã làm gì để đối mặt với áp lực từ các đối thủ?Chiến lược thương hiệu Spotify và cách khai thác dữ liệu
Những bản nhạc bản quyền, chất lượng cao và miễn phí trên Spotify là yếu tố quyết định thu hút người dùng sử dụng dịch vụ của họ. Tuy nhiên, đây không phải là ưu điểm duy nhất của chiến lược thương hiệu Spotify khi phải đối mặt với sự cạnh tranh ác liệt từ Amazon, Google hoặc Apple. Các nền tảng này đều có khả năng ký kết hợp đồng với nhiều công ty giữ bản quyền âm nhạc, người luôn tìm cách tối đa hóa lợi nhuận từ nghệ sĩ của họ. Các nghệ sĩ cũng không hạnh phúc với việc phát hành âm nhạc chỉ trên một nền tảng duy nhất, vì điều này có thể làm giảm số lượng người nghe tiềm năng. Có thời điểm mà các nghệ sĩ như Adele, Taylor Swift đã từ chối phát hành album trên Spotify do vấn đề liên quan đến chi phí bản quyền. Một thách thức đặt ra cho chiến lược thương hiệu Spotify là làm thế nào để thu hút người dùng mới và giữ chân những người dùng hiện tại. Điều này không chỉ giúp Spotify đảm bảo số lượng khách hàng mà còn giữ cho thương hiệu cân bằng trong mối quan hệ với các nghệ sĩ và hãng thu âm.
Daniel Ek – người đứng sau chiến lược thương hiệu Spotify (ảnh: Business Insider)
Daniel Ek từng chia sẻ về hai đam mê lớn nhất trong cuộc đời ông: âm nhạc và công nghệ. Sự hiểu biết sâu sắc về âm nhạc từ thuở nhỏ đã giúp Daniel thấu hiểu cách mà nốt nhạc có thể ảnh hưởng đến tâm trạng của người nghe và niềm vui khi họ tìm được bài hát “phù hợp với tâm trạng” và hòa mình vào giai điệu. Đó là trải nghiệm tuyệt vời mà chỉ âm nhạc mới mang lại.
Vậy làm thế nào để chiến lược thương hiệu Spotify có thể nâng cao trải nghiệm người dùng, từ đó tạo ra sự yêu thích và sự gắn bó mạnh mẽ hơn với Spotify? Câu trả lời chính là dữ liệu.
Cuộc đua về dữ liệu đã diễn ra từ lâu và một thương hiệu quyết tâm như Spotify cũng không nằm ngoài cuộc đua. Trong một cuộc họp với các nhà đầu tư vào năm 2015, Daniel Ek đã chia sẻ như sau:Nếu chúng tôi nhận được thông tin rằng bạn đang lái xe đi làm nhanh hơn so với mọi ngày, Spotify sẽ điều chỉnh danh sách nhạc để phù hợp với tâm trạng đó.
Ý tưởng rất sáng tạo. Spotify không chỉ cung cấp âm nhạc cho “mọi thời điểm”, mà còn phù hợp với “mọi cảm xúc”. Bài học từ Netflix đã giúp Daniel Ek nhận ra tầm quan trọng của việc hiểu biết về khách hàng càng sâu càng tốt. Mặc dù dữ liệu là một vấn đề nhạy cảm. Nếu Facebook phải đối mặt với tòa án thì chiến lược thương hiệu của Spotify đã tận dụng dữ liệu người dùng một cách thông minh hơn để phát triển ưu thế cạnh tranh của mình.
Sử dụng thuật toán và công nghệ Trí tuệ nhân tạo tiên tiến, Spotify đã thành công trong việc tạo ra trải nghiệm được cá nhân hóa cho người dùng, bất kể là miễn phí hay trả phí. Cá nhân hóa là gì? Spotify đảm bảo rằng nội dung mà chúng ta nhận được sẽ được điều chỉnh dựa trên sở thích âm nhạc của mỗi người. Ứng dụng sẽ gợi ý các danh sách phát phù hợp với sở thích cá nhân, tạo ra một bảng tổng kết hàng năm gọi là “Spotify Wrapped” và triển khai nhiều chiến dịch truyền thông dựa trên dữ liệu thu thập được.
Chiến lược thương hiệu của Spotify sử dụng dữ liệu để tạo ra trải nghiệm đa dạng cho người nghe (ảnh: Pupaza)
Tháng 5 năm 2015, Spotify giới thiệu tính năng Khám Phá Hàng Tuần, tổng hợp những bài hát mà họ nghĩ người dùng sẽ thích. Playlist này ngay lập tức nhận được sự ủng hộ từ người dùng ở Thụy Điển và Mỹ. Chỉ trong vòng mười tuần, đã có tổng cộng một tỷ lượt phát từ playlist này.
Chiến lược thương hiệu của Spotify sau đó liên tục ra mắt các playlist theo thể loại (Rock, Blues, Pop,...), tâm trạng (vui vẻ, buồn bã, chill, ...) hoặc các hoạt động (bữa ăn tối, tập gym, tiệc tùng, ...) dựa trên sở thích của từng người. Điều này tạo nên sự đa dạng mà chỉ có Spotify sở hữu.
Nếu trước đây cách duy nhất để tạo ra một danh sách nhạc ưa thích là phải tự lựa chọn từng bài rồi tổng hợp vào một thư mục chung, thì bây giờ Spotify sẽ làm việc đó thay cho bạn. Người dùng không cần phải tự tìm kiếm những bài hát hay nhất nữa. Những bài hát hay nhất sẽ tự đến với họ.Tại sao dữ liệu là vũ khí bí mật của chiến lược thương hiệu Spotify?
Những gì chúng ta nghe, thời gian chúng ta nghe, danh sách phát mà chúng ta tạo ra, những gì chúng ta tìm kiếm,... Tất cả đều được Spotify lưu trữ trong hệ thống dữ liệu của họ. Ngày càng nhiều người sử dụng Spotify, thương hiệu này thu thập được nhiều thông tin hơn và thuật toán sẽ trở nên hiệu quả hơn trong việc cung cấp trải nghiệm cho người dùng. Dưới đây là một bảng tóm tắt về cách mà Spotify đề xuất các bài hát, tổng hợp bởi Data Science Central:
Tóm tắt cách mà thuật toán của Spotify hoạt động (ảnh: Data Science Central)
Từ bảng trên, chúng ta thấy rằng Spotify đề xuất những bài hát dựa trên thông tin từ chính người dùng. Ví dụ, nếu bạn nghe một bài hát hơn 30 giây, Spotify sẽ hiểu bạn thích nó. Hoặc nếu bạn nghe các bài hát cùng thể loại, Spotify sẽ tự động suy luận được sở thích của bạn trong âm nhạc. Hành vi của chúng ta là nguồn thông tin quý giá giúp cải thiện thuật toán của Spotify.
Tại sao việc sử dụng dữ liệu lại là ưu thế của chiến lược thương hiệu Spotify, điều mà các đối thủ chưa thể vượt qua?
Số lượng người dùng
Yếu tố đầu tiên là số lượng người dùng. Theo số liệu từ Musically, tính đến tháng 3 năm 2022, Spotify có khoảng 422 triệu người dùng đăng ký, vượt trội hơn so với các đối thủ khác trên thị trường. Khách hàng của Spotify phân bố trên nhiều quốc gia trên toàn thế giới, từ châu Mỹ, châu Âu đến châu Á.
Biểu đồ dưới đây cho thấy sự phân bố người dùng Spotify theo khu vực địa lý từ năm 2016 đến 2021 (ảnh: Business of Apps)
Với lượng dữ liệu khổng lồ này, Spotify có những ưu thế quan trọng trong việc phân tích và dự đoán sở thích âm nhạc của từng người nghe. Nếu hai người yêu thích những bài hát tương tự nhau, thì khả năng cao người A sẽ thích những bài hát mà người B nghe, dù họ có biết đến chúng hay không.
Hơn nữa, công nghệ của Spotify giúp những nhà sáng tạo nội dung tiếp cận sở thích của khán giả. Spotify cung cấp các bảng thống kê, cho phép nghệ sĩ hiểu được mức độ tương tác, lượt nghe và thông tin nhân khẩu học của người nghe. Từ đó, nhà sáng tạo có thể điều chỉnh sản phẩm của mình một cách hiệu quả hơn.
Công nghệ
Các tính năng độc đáo của Spotify sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự tiến bộ trong công nghệ.
Thực tế, quá trình cá nhân hóa bắt đầu ngay sau khi người dùng tải xuống và đăng nhập vào ứng dụng. Người dùng mới sẽ được yêu cầu chọn một số nghệ sĩ mà họ yêu thích. Từ đó, Spotify sẽ giới thiệu các nghệ sĩ mới mà người nghe có thể yêu thích dựa trên sở thích của họ.
Tuy nhiên, đó chỉ là một phần nhỏ của cách Spotify cá nhân hóa trải nghiệm người nghe. Các nhà nghiên cứu tại Spotify đã chia sẻ rằng, thuật toán của Spotify tập trung vào hai lĩnh vực chính: mô hình hóa hành vi của người dùng và phân tích âm thanh.
Spotify nỗ lực biến hành vi người dùng trên ứng dụng thành các cảm xúc và tình trạng tâm hồn của họ, kết nối trải nghiệm âm nhạc với tâm trạng hoặc thời điểm cụ thể.
Ví dụ, dựa trên việc bạn thích nghe nhạc nhẹ nhàng vào buổi tối, Spotify hiểu rằng bạn cần thư giãn và nghỉ ngơi vào thời điểm đó. Từ đó, ứng dụng sẽ gợi ý các bài hát, playlist nhẹ nhàng và êm dịu hơn. Nó cũng sẽ thêm vào danh sách khám phá của bạn các bài hát có 'mood' tương tự. Tất cả điều này xảy ra vì bạn đã cung cấp cho Spotify những 'gợi ý' rõ ràng.
Quá trình cá nhân hóa diễn ra liên tục trên ứng dụng Spotify (ảnh: Patel Photos)
Ngoài ra, Spotify cũng sở hữu công nghệ để phân tích cấu trúc âm thanh của một bài hát và đánh giá mức độ tương quan của nó với các tác phẩm khác bằng cách quét qua hàng tỷ danh sách do người dùng tạo ra.
“Hãy tưởng tượng bạn và một người bạn cùng yêu thích bốn nghệ sĩ giống nhau, nhưng đến nghệ sĩ thứ năm thì lại khác. Chúng tôi sẽ xem xét hai kết quả đó và nghĩ, ‘Hmm, có thể mỗi người sẽ thích nghệ sĩ thứ năm của người kia’ và đề xuất nó.” Oskar Stål, Phó chủ tịch mảng Cá nhân hóa của Spotify giải thích trong một bài viết.
Nếu Spotify muốn bạn ở lại thêm ba phút nữa, họ sẽ phát bài hát yêu thích của bạn. Vậy điều gì sẽ xảy ra khi họ phát một lượt 20 bài hát bạn yêu thích, xen giữa là những bản nhạc mới hoàn toàn? Hãy cứ tưởng tượng quá trình đó diễn ra trên quy mô lớn hơn – không chỉ là một, mà là hàng triệu, hàng tỷ hành vi và sở thích được xem xét trong tích tắc, chúng ta sẽ hiểu được cách Spotify thu hút và giữ chân khách hàng.
Nhu cầu từ cộng đồng người dùng
Như đã đề cập, khi sử dụng Spotify nhiều hơn, ứng dụng này sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ trong cuộc cạnh tranh. Spotify có thể sử dụng dữ liệu này để tạo ra trải nghiệm cá nhân hóa hơn và giúp người dùng kết nối mạnh mẽ hơn với thương hiệu.
Khách hàng cũng rất hài lòng với trải nghiệm của Spotify. Người yêu âm nhạc sẽ háo hức chờ đợi mỗi thứ Hai và thứ Sáu, khi họ được khám phá những nghệ sĩ mới. Hoặc như chiến dịch Spotify Wrapped, tức bảng tổng kết hành vi nghe nhạc trong năm, mang lại niềm vui đặc biệt cho người dùng.
Âm nhạc bây giờ không chỉ là niềm đam mê cá nhân nữa. Qua Spotify Wrapped, nó trở thành biểu tượng của bản thân mỗi người, và họ có thể chia sẻ điều đó với thế giới. Và Spotify Wrapped chỉ là một ví dụ duy nhất cho sự độc đáo mà Spotify mang lại.
Spotify Wrapped là một trong những chiến dịch truyền thông nổi tiếng của Spotify (ảnh: snappymob)
Với sự phổ biến của Internet và mạng xã hội, nhiều thương hiệu sẵn lòng chi trả bất kỳ chi phí nào để thu hút sự chú ý của khán giả với mức giá thấp nhất. Cách tiếp cận này đã tạo ra một làn sóng đầu tư vào quảng cáo từ nhiều thương hiệu. Nếu đạt được mục tiêu về lượt xem, thích và chia sẻ, thì chiến dịch quảng cáo được coi là thành công.
Khi mọi người ngập trong dòng thông tin, họ trở nên kháng cự với các hình thức truyền thông truyền thống. Họ dần chuyển sự chú ý của mình đến những thương hiệu cung cấp trải nghiệm cá nhân hóa, tạo cảm giác riêng biệt mà không quá phô trương.
Dĩ nhiên, Spotify có những ưu điểm độc đáo trong sản phẩm và mô hình kinh doanh của mình mà không phải thương hiệu nào cũng có. Điều quan trọng là Spotify hiểu sâu về nhu cầu của người dùng.
Ban đầu, Spotify được tạo ra như một thư viện âm nhạc, nơi người dùng tự do truy cập và nghe những bài hát yêu thích. Tuy nhiên, thương hiệu nhận ra rằng để thu hút khách hàng, họ cần phải giúp người dùng khám phá nhiều hơn, điều mà đa số không có thời gian tự làm.
Hiện tại, Spotify trở thành một “trợ lý âm nhạc”, mang đến cho người nghe những bản nhạc, podcasts tuyệt vời nhất, ghi lại phản ứng của họ, điều chỉnh gợi ý và lặp lại quy trình này hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng. Điều đó làm nổi bật chiến lược thương hiệu của Spotify.
Phần kết
Chiến lược thương hiệu của Spotify là một cuộc hành trình đầy thú vị của các nhà sáng lập đến từ Thụy Điển. Bằng sự kết hợp giữa công nghệ và nghệ thuật, Spotify đã từng bước vượt qua các đối thủ khác để dẫn đầu thị trường âm nhạc toàn cầu.
Khi nhắc đến chiến lược thương hiệu của Spotify, người ta thường nghĩ ngay đến việc sử dụng dữ liệu. Tuy nhiên, cách họ sử dụng dữ liệu mới là điều đáng chú ý. Spotify nhằm mục tiêu mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng với những gì họ nghe. Điều này giúp thương hiệu luôn tìm kiếm các phương thức mới để gợi ý những bản nhạc phù hợp nhất với sở thích của từng người.
Chúng tôi hy vọng rằng qua bài viết này, bạn đọc sẽ thu được những kiến thức hữu ích về chiến lược thương hiệu của Spotify, từ đó áp dụng vào mô hình kinh doanh của mình và mang lại nhiều giá trị tích cực cho cộng đồng.
Chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
Nguồn tham khảo: https://vudigital.co/chien-luoc-thuong-hieu-spotify-ke-thach-thuc-thi-truong-am-nhac-the-gioi.html
