Thương hiệu xe điện ngoại mơ ước thống trị tại Trung Quốc nhưng thất bại: Người dân không quan tâm vì chỉ yêu thích hàng 'made in China', tối đa chỉ quan tâm đến Tesla của Elon Musk

Những ông vua của thời đại như General Motors hoặc Volkswagen đều đang bị tụt lại so với các đối thủ địa phương trong thị trường xe điện đang phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc.

Nếu các nhà sản xuất ô tô toàn cầu hi vọng mở rộng sự thống trị của họ trong kỷ nguyên xe điện tại Trung Quốc, có lẽ họ đã lầm.

Thực tế, các ông vua của thời đại như General Motors hoặc Volkswagen đều đang bị tụt lại so với các đối thủ địa phương trong thị trường xe điện đang phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc, quốc gia đã đẩy mạnh đầu tư vào tham vọng xe điện và xe tự hành.

NGƯỜI TRUNG QUỐC KHÔNG QUAN TÂM ĐẾN HÀNG NGOẠI

Với Tianna Cheng, một nhân viên văn phòng tại Bắc Kinh, điều khiến cô phân vân trước khi mua chiếc xe điện Xpeng crossover trị giá 180.000 nhân dân tệ (hơn 600 triệu đồng) là Xpeng, BYD hoặc Nio có vẻ tốt hơn. Các thương hiệu xe nước ngoài không nằm trong danh sách lựa chọn của cô.

'Nếu tôi mua một chiếc xe chạy xăng, tôi có thể xem xét các thương hiệu nước ngoài', Cheng nói. 'Nhưng khi tôi muốn mua một chiếc xe điện, ngoài Tesla, có rất ít thương hiệu nước ngoài áp dụng công nghệ thông minh tiên tiến’’.

Được thúc đẩy bởi nhu cầu từ các người tiêu dùng như Cheng, doanh số bán ô tô điện đang tăng trưởng trong thị trường ô tô trị giá 500 tỷ USD của Trung Quốc, thị trường lớn nhất thế giới.

Theo số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, trong 4 tháng đầu năm 2022, số lượng xe năng lượng mới, bao gồm cả EV thuần tuý và xe hybrid, đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước lên 1,49 triệu chiếc. Ngoài ra, xe sử dụng công nghệ xanh chiếm 23% thị phần ô tô Trung Quốc, trong khi doanh số bán chung giảm 12%. Điều này phản ánh phần nào sự suy giảm trong nhu cầu về xe chạy xăng truyền thống.

Theo số liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, không có thương hiệu nước ngoài nào trong danh sách 10 nhà sản xuất ô tô hàng đầu trong phân khúc xe năng lượng mới (NEV) năm nay, trừ hãng xe điện tiên phong của Mỹ - Tesla. Tất cả đều “made in China’’, từ BYD, Wuling cho đến Chery và Xpeng.

Theo đại diện của hãng BYD, công ty đã bán được khoảng 390.000 chiếc xe điện trong năm nay, nhiều gấp 3 lần số lượng xe Tesla được bán tại Trung Quốc. Trong khi đó, liên doanh giữa Volkswagen (hãng xe hàng đầu của Đức) và FAW Group chỉ xếp ở vị trí thứ 15 về doanh số bán xe điện. Nguyên nhân là vì các mẫu xe như Buick Velite 7 hay ID Volkswagen không đủ để làm hài lòng các người tiêu dùng như chị Cheng - những người muốn tìm kiếm một sản phẩm “xanh’’, tiên tiến và thoải mái nhất có thể.

'Các thương hiệu nước ngoài không phù hợp với lối sống và phong cách sống của tôi', Cheng nói, đồng thời cho biết cô đang sử dụng một thiết bị kỹ thuật số để kết nối với các ứng dụng như Alipay hay Taobao.

Thực tế, các thương hiệu xe hơi toàn cầu đã thống trị thị trường Trung Quốc từ những năm 1990, chiếm 60-70% thị phần. Nhưng trong 4 tháng đầu năm 2022, con số này giảm xuống còn 52%, và đến tháng 5, là 43%.

Dự báo về những thách thức mà các nhà sản xuất ô tô truyền thống đang phải đối mặt, Giám đốc điều hành Nissan, ông Makoto Uchida cho biết, một số thương hiệu 'có thể sẽ biến mất trong 3-5 năm tới' tại Trung Quốc đại lục.

Trong khi đó, các thương hiệu địa phương đang trỗi dậy. Theo ông Uchida, cựu Giám đốc Nissan chi nhánh Trung Quốc, chất lượng các loại xe điện “made in China’’ đang cải thiện nhanh chóng. Rất nhiều tiến bộ được ghi nhận chỉ trong vài tháng.

“Sẽ có rất nhiều sự thay đổi ở Trung Quốc và chúng tôi cần theo dõi tình hình một cách cẩn thận. Các nhà sản xuất ô tô phải nhanh nhạy trong việc thiết kế, phát triển và sớm tung ra các mẫu xe mới. Nếu chậm trễ, chúng tôi sẽ bị tụt lại phía sau’’, ông Uchida nói.

NỖ LỰC THAY ĐỔI TÌNH THẾ

Theo ông Bill Russo, cựu Giám đốc điều hành Chrysler, hiện đứng đầu công ty tư vấn Automobility có trụ sở tại Thượng Hải, các thương hiệu toàn cầu cần nhanh chóng thay đổi tình thế. Họ hiện chỉ chiếm chưa đến 20% thị phần tại Trung Quốc đại lục.

“Các thương hiệu Trung Quốc đang bắt đầu cuộc đua tới xe điện. Người tiêu dùng muốn mua những chiếc xe thông minh và các nhà sản xuất ô tô truyền thống đang gặp khó khăn trong việc đẩy nhanh tốc độ’’, ông Russo nói. 'Tôi nghĩ đây là một sự thay đổi cần thiết trong công nghệ cao. Các công ty xe hơi truyền thống dường như đang bị bỏ lại'.

Cùng với các dòng xe của thương hiệu General Motors như Buick, Chevrolet và Cadillac, Tập đoàn Volkswagen gồm Volkswagen, Audi, Bentley, Lamborghini, Porsche và Skoda, đã dẫn đầu thị trường trong 2 thập kỷ. Hai tập đoàn toàn cầu này chiếm thị phần lần lượt 13% và 12% tại Trung Quốc đại lục năm trước, theo LMC Automotive.

Trong đó, General Motors (GM) ở Detroit (Mỹ) cũng sở hữu 44% cổ phần trong liên doanh ô tô SAIC-GM-Wuling Auto (SGMW) tại Trung Quốc. Theo nguồn tin nội bộ, hiện hãng này đang tập trung thu hút nhóm khách hàng trẻ tuổi ở các thành phố lớn trước đây chưa mặn mà với các mẫu xe của hãng.

Theo Reuters, GM đã thông báo kế hoạch đầu tư hơn 35 tỷ USD vào các dự án toàn cầu, trong đó có hơn 30 mẫu xe điện mới, với hơn 20 mẫu sẽ được ra mắt tại thị trường Trung Quốc. Hãng cũng sẽ tung ra mẫu xe SUV điện hoàn toàn mới mang tên Cadillac Lyriq vào năm nay.

Sau khi Lyriq ra mắt, GM cũng sẽ tung ra thị trường một chiếc SUV điện của Buick và một dòng crossover EV nhỏ gọn vào đầu năm nay. Theo LMC Automotive, doanh số của Buick đã giảm 32% trong 5 năm qua xuống còn 828.600 xe vào năm 2021, trong khi Chevrolet giảm hơn một nửa xuống còn 269.000 xe.

Theo Reuters, vào năm 2025, GM dự kiến sản xuất 1 triệu xe điện mỗi năm tại Trung Quốc. Nhu cầu cho các mẫu xe điện gia đình như Velite của Buick và Menlo của Chevrolet đã tăng đáng kể trong năm 2021 và 3 tháng đầu năm nay. Các công nghệ thông minh như hỗ trợ lái trên đường cao tốc, an ninh mạng và cập nhật phần mềm qua mạng không dây đang được tích hợp vào các mẫu xe.

Volkswagen không chịu tụt lại trong cuộc đua này khi đầu tư mạnh mẽ khoảng 55 tỷ USD vào phát triển xe điện trên toàn cầu đến năm 2026. Hãng cũng ra mắt mẫu xe điện ID thế hệ mới tại Trung Quốc, nhưng doanh số bán ra không đạt như dự kiến. Volkswagen đặt mục tiêu bán được 160.000 - 200.000 chiếc trong năm nay, nhưng tính đến thời điểm này chỉ bán được 33.300 chiếc ID.

Tuy nhiên, theo Reuters, thị trường chính của các thương hiệu xe hơi nước ngoài là Mỹ và châu Âu, nơi mà các nhà sản xuất thường tập trung vào hiệu suất và độ bền của xe. Tuy nhiên, điều này có vẻ không phù hợp với điều kiện giao thông tắc nghẽn của Trung Quốc, nơi mà tốc độ di chuyển thường không vượt quá 60 km/h trong hầu hết các ngày trong tuần.

Do sự ưa chuộng của người tiêu dùng đại lục đối với các dòng xe thông minh, Volkswagen đang đặt nhiều nguồn lực vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đặc biệt là trong việc phát triển phần mềm ứng dụng trên xe.

'Chiến lược của chúng tôi nhằm đạt được mục tiêu đầy tham vọng tại Trung Quốc và trở thành nhà lãnh đạo thị trường xe điện vào năm 2030. Volkswagen hy vọng có thể đứng đầu tại Trung Quốc trong tương lai', một đại diện của hãng xe Đức tuyên bố.

Mặc dù có tham vọng cao, nhưng các thương hiệu như Volkswagen đang phải đối mặt với những thách thức lớn trên thị trường có dân số đông đúc. Việc 'thuyết phục' người tiêu dùng như chị Cheng, người có điều kiện, không phải là điều dễ dàng. Hơn nữa, sự hiện diện lớn của Tesla cũng làm cho việc chú ý đến bất kỳ thương hiệu xe điện nước ngoài nào khác trở nên khó khăn hơn trong tương lai gần. 

Theo: Reuters