Hang hay hang động là một khoảng trống tự nhiên lớn nằm dưới mặt đất. Dù không có tiêu chuẩn cụ thể về kích thước, khoảng trống được gọi là hang khi có thể cho phép người vào ra, mặc dù không quy định rõ ràng về kích thước của người đó.
Hang hốc là thuật ngữ chỉ các khu vực đất có nhiều khoảng trống nhỏ hơn kích thước của hang, gọi là hốc.
Hang luồn là loại hang có các cửa ra vào ở cả hai đầu, cho phép đi qua từ đầu này sang đầu kia mà không cần quay lại.
Quá trình hình thành
Hầu hết các hang động được hình thành qua hàng triệu năm do các quá trình kiến tạo địa chất của Trái Đất. Những biến động trong vỏ Trái Đất, cùng với các đứt gãy và hoạt động núi lửa, đã tạo nên các dãy núi và hình thành các hang động.
Trong các khối núi, thành phần vật liệu có thể rất đa dạng. Những phần dễ bị phong hóa sẽ hòa tan trong nước ngầm và bị cuốn đi, để lại khoảng trống giữa các phần không bị phong hóa. Theo thời gian, khoảng trống ngày càng lớn, dẫn đến việc vòm có thể sụp xuống hoặc đủ chắc chắn để hình thành hang đá.
Phân loại




Phân bố
Các hang động phân bố khắp toàn cầu, nhưng mật độ các hang đã được khám phá cao hơn ở những quốc gia có hoạt động thám hiểm hang động phát triển. Vì vậy, các hang động đã được nghiên cứu chủ yếu ở Châu Âu, Châu Á, Bắc Mỹ và Châu Đại Dương, trong khi ít phổ biến hơn ở Nam Mỹ, Châu Phi và Nam Cực.
Kỷ lục về hang động
Hang động dài nhất:

Hang động sâu nhất:
- Hang động sâu nhất từ điểm thấp nhất đến cửa hang cao nhất là hang Veryovkina ở Abkhazia và Gruzia, với độ sâu đạt tới 2.204 m.
- Trục hang thẳng đứng sâu nhất được ghi nhận sâu 603 m thuộc về hang Vrtoglavica ở Slovenia.
- Hố ngập nước sâu nhất từng được khám phá là vực Hranice ở Cộng hòa Séc với độ sâu 404 m.
Hang động lớn nhất:

Khảo cổ học và vai trò của hang động trong xã hội
Trong suốt lịch sử loài người, từ thời kỳ nguyên thủy, các hang động đã được sử dụng làm nơi cư trú, bảo vệ trước mưa, gió, bão, và để tránh thú dữ. Bên cạnh đó, hang động cũng đã được dùng để chôn cất người chết.
Một ví dụ điển hình là nhiều người nguyên thủy đã sử dụng hang Niah (Sarawak, Malaysia) làm nơi cư trú của họ hơn 40.000 năm trước.
Vì là nơi cư ngụ của tổ tiên từ xa xưa, hang động thường chứa đựng nhiều di tích về loài người cổ đại, làm cho chúng trở thành những di chỉ khảo cổ vô cùng quý giá.
Các hang động nổi tiếng
Việt Nam
- Hang Đầu Gỗ
- Hang Sửng Sốt
- Hang Én
- Hang động Tràng An
- Hang Con Moong
- Hang Sơn Đoòng
Thế giới
- Hang đá Vân Cương tại Trung Quốc.
- Tham Khoun Xe là hang karst dài hơn 14 km nằm trên dòng Se Bangfai ở huyện Boualapha, tỉnh Khammouan, miền trung Lào.
- Tham Luang Nang Non (tiếng Thái: ถ้ำหลวงนางนอน, nghĩa là 'Động lớn của Quý Bà đang ngủ') là một hang karst nằm ở tỉnh Chiang Rai, Thái Lan. Nơi đây đã chứng kiến sự kiện giải cứu hang Tham Luang vào năm 2018.
- Hang động tại Việt Nam
- Động
- Mỏ
Các liên kết bên ngoài
- CaveChat: Diễn đàn dành cho các nhà thám hiểm hang động, do Hiệp hội Thám hiểm Hang động Quốc gia (NSS) tài trợ.
- Hang Help: Những thảo luận và nghiên cứu về hang động. Hãy tham gia và đóng góp vào nhóm YahooGroup về nghiên cứu hang động xã hội.
- Hiệp hội Hang động Anh Quốc (BCA): UK
- CAVE BOOKS: Nhà xuất bản và cung cấp sách về hang động.
- NSS Conservation Division: Bảo tồn và bảo vệ hang động và karst cho các nhà thám hiểm, nghiên cứu khoa học, và công chúng là một trong những mục tiêu quan trọng của NSS.
- Cave Conservation and Management Section của NSS: Lưu trữ tại Wayback Machine vào 2005-12-18. Cung cấp thông tin, chuyên môn và nghiên cứu về bảo tồn và quản lý hang động.
- Hang động Malaysia
- Gua Niah, Sarawak, Malaysia
- Phân loại Hang: Danh sách chi tiết về các hang động và các liên kết liên quan.
- Ogof Ffynnon Ddu: Tour ảo của Ogof Ffynnon Ddu, hang sâu nhất tại Anh Quốc.
- Tạp chí về Hang và Karst
- Kapsia Cave: Khám phá một hố sụt ở Arkadia (Nam Hy Lạp).
- National Speleological Society (NSS), Mỹ
- Diễn đàn Online NSS: Diễn đàn hàng đầu dành cho các nhà thám hiểm hang động ở Mỹ!
- Trang web The Virtual Cave: Một trang web với nhiếp ảnh xuất sắc của Dave Bunnell, biên tập viên của NSS News. Hãy trải nghiệm một chuyến thám hiểm hang động ảo!
- Bản đồ 3D của Lechuguilla Cave: Lưu trữ tại Wayback Machine vào 2006-03-10
