Thương mại là quá trình trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa hai hoặc nhiều bên, thường liên quan đến vận chuyển từ nơi này đến nơi khác (giữa các thành phố, quốc gia hoặc giữa các vùng), đặc biệt là trên quy mô lớn. (Thương mại không phải là kinh doanh). Cụ thể, thương mại là một phần của hoạt động kinh doanh bao gồm tất cả các hoạt động, chức năng và các thực thể liên quan đến việc di chuyển và phân phối hàng hóa, dịch vụ từ nhà sản xuất đến các đại lý trên quy mô lớn, ngược lại với việc tìm nguồn cung ứng, nguyên vật liệu thô và sản xuất chế tạo. Thương mại có sự khác biệt so với giao dịch, với bản chất của giao dịch là việc trao đổi và chuyển giao hàng hóa, dịch vụ hoặc sản phẩm giữa người bán và người tiêu dùng. Thương mại không chỉ đơn thuần là những giao dịch như đã được định nghĩa ở trên, mà còn bao gồm cả chuỗi các giao dịch xảy ra giữa người sản xuất và người bán, với sự hỗ trợ của các dịch vụ và phương tiện phụ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động trao đổi đó. Các dịch vụ phụ trợ này bao gồm: vận tải, truyền thông, kho bãi, bảo hiểm, ngân hàng, thị trường tài chính, quảng cáo, đóng gói, dịch vụ của các tổ chức và đại lý thương mại,... Nói một cách khác, thương mại bao quát nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, công nghệ, hậu cần, pháp lý, văn hóa và xã hội trong phạm vi mở rộng. Với góc nhìn mới, thương mại tạo ra giá trị về thời gian và địa điểm bằng cách cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho khách hàng tại đúng nơi và thời điểm cụ thể, thông qua việc sử dụng các công nghệ như hệ thống định vị. Trước đây, việc xác định vị trí phải dựa vào bản đồ giấy hoặc la bàn. Nếu như vậy, giao dịch là một phần của thương mại và thương mại là một phần của kinh doanh.
Thương mại là một nỗ lực có chi phí lớn từ thời cổ đại vì tính chất rủi ro của việc vận chuyển, điều này đã gây ra hạn chế và chỉ hoạt động tại thị trường địa phương. Thương mại sau đó mở rộng cùng với sự cải tiến của hệ thống giao thông. Vào thời trung cổ, việc vận chuyển hàng hóa trên đường dài vẫn có nhiều hạn chế giữa các lục địa. Với sự xuất hiện của Thời đại Khám phá và các chiếc thuyền ra khơi, thương mại đã mang tính toàn cầu, vượt qua các biên giới lục địa. Hiện nay, độ tin cậy của các hệ thống gửi thư và dịch vụ vận chuyển quốc tế cũng như sự phát triển của Internet đã làm cho hoạt động thương mại trở nên khả thi hơn rất nhiều, kết nối các thành phố, quốc gia và khu vực trên toàn cầu với nhau. Trong thế kỷ 21, thương mại điện tử dựa trên Internet (nơi thông tin tài chính được trao đổi qua mạng) và các dạng phát triển của nó như thương mại điện tử và thương mại xã hội dựa trên mạng xã hội đã và đang được chấp nhận rộng rãi.
Các cơ quan lập pháp, cục thương mại hoặc bộ phận liên quan đã và đang thúc đẩy việc quản lý hoạt động thương mại trong và ngoài nước của một quốc gia. Thương mại quốc tế có thể được điều chỉnh thông qua các hiệp ước song phương giữa các quốc gia hoặc khu vực. Tuy nhiên, sau Thế chiến II và sự gia tăng của thương mại tự do, các tổ chức quốc tế như Hiệp ước chung về thuế quan và thương mại (GATT) sau này đã phát triển thành Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), trở thành hệ thống điều chỉnh thương mại lớn nhất trên thế giới. Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) là một tổ chức 'tòa án' ra đời với nhiệm vụ lập ra các quy tắc và pháp lý cho thương mại quốc tế, nhằm giải quyết các tranh chấp và mâu thuẫn thương mại toàn cầu.
Lịch sử
Nhà sử học Peter Watson và Ramesh Manickam đã xác định rằng lịch sử thương mại đường dài bắt đầu từ khoảng 150.000 năm trước đây.
Trong quá trình lịch sử, việc sử dụng tiền tệ như một loại đồng tiền chuẩn đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ.
Hệ thống ngân hàng phát triển ở châu Âu trong thời trung cổ đã tạo ra điều kiện thuận lợi cho các giao dịch tài chính vượt qua biên giới quốc gia. Chợ trở thành một đặc điểm nổi bật của đời sống thị trấn, và được quản lý bởi chính quyền địa phương.
