Thường xuyên mất ngủ, điểm số giảm, cảm thấy cô đơn với bạn bè và chính mình: TikTok đang trở thành 'cơn ác mộng' khiến tâm lý của giới trẻ suy giảm?

Loạt thuật toán cuốn hút của TikTok đang khiến vấn đề tâm lý lan rộng đến gần với giới trẻ hơn bao giờ hết.

Jerome Yankey (23 tuổi) kể về những đêm thức trắng mắt vì lướt TikTok thay vì làm bài tập hoặc tiệc tùng.

'Tôi cảm thấy mình không còn nỗ lực cho cuộc sống của mình, chỉ quan tâm đến video lướt. Mất ngủ, điểm số giảm và không còn liên lạc với bạn bè.'

Năm 2021, Jerome quyết định gỡ TikTok và thấy cuộc sống có nhiều điều tích cực hơn: 'Thật tuyệt khi có thể ngủ đủ và làm việc hiệu quả dưới ánh nắng mặt trời.'

Nguy cơ 'ăn mòn' tâm lý của giới trẻ

Không chỉ Jerome, việc thói quen lướt TikTok hàng đêm vẫn đang tồn tại với nhiều người trẻ, bất chấp những nguy cơ tiềm ẩn. Theo các nhà lập pháp ở Mỹ, việc cấm TikTok trở nên khó khăn hơn vì nó đã trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa đương đại.

Dù vậy, gần đây, TikTok đang phải đối mặt với áp lực gia tăng khi nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Ấn Độ và các nước thuộc EU đã chính thức cấm nền tảng này tại lãnh thổ của họ. Lý do chính là do lo ngại về an ninh mạng và bảo mật.

Bên cạnh đó, các nhà lập pháp đang cân nhắc mối đe dọa mà ứng dụng video ngắn này có thể mang lại cho người dùng, đặc biệt là đối với nhóm tuổi vị thành niên.

Hạ nghị sĩ GOP Mike Gallagher đã mô tả TikTok là 'fentanyl kỹ thuật số' vì nền tảng này được cho là ảnh hưởng tiêu cực liên tục đến người dùng mạng xã hội.

Bộ Tư pháp bang Indiana đã khởi kiện TikTok vào tháng 12/2022, cáo buộc rằng nền tảng này đã dụ dỗ trẻ em sử dụng bằng cách tuyên bố là thân thiện với đối tượng từ 13 đến 17 tuổi.

Một nghiên cứu từ một tổ chức phi lợi nhuận đã chỉ ra rằng TikTok sử dụng thuật toán để hiển thị nội dung có hại liên quan đến tự tử và rối loạn ăn uống cho thanh thiếu niên chỉ trong vài phút sau khi họ tạo tài khoản.

TikTok không phải là mạng xã hội duy nhất mà các nhà lập pháp và chuyên gia sức khỏe tâm thần đang quan tâm đến ảnh hưởng của nó đối với thanh thiếu niên. Các CEO của một số công ty, bao gồm cả TikTok, đã tham gia cuộc điều trần trước Quốc hội về vấn đề này.

Trong tháng 01/2023, Trường Công lập Seattle đã kiện các công ty truyền thông xã hội như Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat và YouTube, cáo buộc rằng chúng gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên, gây trở ngại cho sứ mệnh giáo dục của họ.

Thuật toán gây nghiện của TikTok đáng ngại

Tiến sĩ Jean Twenge, một chuyên gia tâm lý, mô tả thuật toán của TikTok là 'rất phức tạp' và 'vô cùng hấp dẫn', khiến thanh thiếu niên dành nhiều thời gian hơn trên nền tảng này.

Hiện nay, TikTok đã thu hút hơn một tỷ người dùng trên toàn cầu. Theo SensorTower, mỗi người dùng dành trung bình một tiếng rưỡi mỗi ngày cho ứng dụng này vào năm ngoái, nhiều hơn bất kỳ nền tảng truyền thông xã hội nào khác trên thế giới.

'Rất nhiều thanh thiếu niên mô tả trải nghiệm khi truy cập TikTok. Ban đầu, họ dự định chỉ dành 15 phút nhưng sau đó họ vô thức sử dụng thêm hai giờ hoặc hơn. Đó là vấn đề bởi vì khi một thiếu niên càng dành nhiều thời gian cho mạng xã hội thì khả năng họ mắc trầm cảm càng cao. Và điều đó đặc biệt đúng đối với những trường hợp sử dụng cực đoan.' - Twenge nói.

TikTok cho biết họ đã có các công cụ giúp người dùng đặt giới hạn thời gian sử dụng ứng dụng mỗi ngày. Họ cũng tiếp tục triển khai các biện pháp bảo vệ khác cho người dùng, bao gồm việc lọc ra các video dành cho người trưởng thành hoặc video 'có thể có vấn đề',...

Công ty cho biết từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2022, họ đã xóa 93,4% video về tự làm hại bản thân và tự tử khỏi ứng dụng trước khi chúng được xem. Tuy nhiên, những người dùng TikTok lại nói rằng đó không phải là video mà họ sẽ tương tác hay có thể hiện lên trang của họ.

Angelica Faustino (18 tuổi), sinh viên năm thứ hai tại Đại học Buffalo và là người thường lướt 3-4 giờ trên mạng xã hội TikTok, cho biết: 'Những video được tuyển chọn kỹ càng và phù hợp với sở thích của bạn. Có rất nhiều video có nội dung về vóc dáng hoàn hảo và cũng có rất nhiều người khoe khoang những điều tốt đẹp mà bản thân có được trên TikTok. Những thứ đó thường rất khó đạt được'.

Việc liên tục xem những video khoe sự giàu có, vóc dáng hay thậm chí là tinh thần tích cực với mọi chuyện tưởng chừng như là bình thường với người dùng. Tuy nhiên, đối với trẻ vị thành niên hoặc những người đang ở độ tuổi bắt đầu sự nghiệp, những video này có thể sẽ dễ dàng khiến họ rơi vào vòng xoáy so sánh hoặc ép bản thân theo một chuẩn mực không tưởng. Từ đó dẫn đến những vấn đề tâm lý do quá căng thẳng hoặc khiến họ khó có thể tập trung vào những giá trị đích thực của cuộc sống.

Mặc cho những ưu điểm mà TikTok đem lại như lan tỏa hành động đẹp, thúc đẩy sự sáng tạo hay giúp nhiều người thu lời từ việc bán hàng hoặc trở nên nổi tiếng,...việc không có sự kiểm soát gắt gao vẫn đang khiến TikTok trở thành một trong những nền tảng chứa đựng nhiều nội dung độc hại đối với người trẻ.

Tham khảo: CNN