Buzz
Lốp xe gây ra ô nhiễm như thế nào? Lốp phế thải chỉ là một phần của câu chuyện
Trong thế giới động vật, con người có thể coi như những 'nghệ sĩ' thực thụ. Với vật liệu tự nhiên, chúng ta tạo ra công cụ cho mọi lĩnh vực cuộc sống, từ thời trang đến giao thông. Nhưng qua quá trình này, con người cũng gây hại cho thiên nhiên, và cho đến cuối thế kỷ 20, chúng ta mới nhận ra điều đó.
Và gần đây, các nhà khoa học Thụy Sĩ đã bổ sung một yếu tố mới vào danh sách các tác nhân gây ô nhiễm môi trường, đó là lốp xe.
Bạn có nghĩ đến lốp xe phế thải, trở thành loại rác không dễ giải quyết? Đây là vấn đề nan giải, nhưng không phải là tác hại mà chúng tôi đang nhắc đến ở đây. Theo chuyên gia từ Phòng thí nghiệm khoa học và công nghệ liên bang Thụy Sĩ (EMPA), những chiếc lốp đang sử dụng cũng tạo ra tác nhân ô nhiễm. Nghiên cứu của họ chỉ ra rằng, lốp xe đang thải ra ít nhất 200.000 tấn 'vi cao su' (micro-rubber) - những hạt cao su siêu nhỏ, và chúng đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường của quốc gia này.
'Quy mô thải ra 'vi cao su' ở một mức độ khác so với các hạt vi nhựa (microplastics). Đây thực sự là một phát hiện gây sốc,' - Bernd Nowack, tác giả nghiên cứu chia sẻ.
Nhưng thực ra chúng tôi chỉ đề cập đến các hạt cao su
Theo Nowack, khi lốp xe tiếp xúc với đường, bề mặt cao su sẽ tách ra thành những hạt nhỏ, sau đó được gió cuốn vào không khí. Trong quá trình sử dụng, một chiếc lốp ô tô ở Thụy Sĩ có thể mất từ 10% đến 30% cao su của nó.
Sự ô nhiễm từ lốp xe chiếm 97% tổng số hạt nhựa ngoài môi trường. 3% còn lại là từ sân cỏ nhân tạo. Trong số này, 75% hạt tồn tại trên mặt đất, 20% vào đại dương và 5% ở trong đất.
Dù có vẻ tương đồng về hạt 'vi cao su' và 'vi nhựa', nhưng Nowack cho biết đó là hai tác nhân khác nhau. Lý do là 'lốp xe chỉ có khoảng 50% là cao su, phần còn lại là các chất phụ gia.'
'Khác với các loại nhựa polymer như PE với các phụ gia khác. Vì vậy, để đánh giá tác động của cao su đến môi trường, chúng ta cần xét riêng từng phần phụ gia.'
Nowack tính được 93% hạt vi cao su gốc polymer từ lốp xe, chỉ có 7% từ 7 loại nhựa thông thường khác. Do đó, 'lượng vi cao su trong môi trường là rất lớn.'
Để tính toán những con số này, các chuyên gia đã sử dụng phương pháp phân tách xác suất vật liệu (DPMFA), cho phép họ theo dõi lốp xe và ước tính cao su có thể di chuyển đến đâu. Dữ liệu được thu thập trong khoảng từ năm 1988 đến năm 2018.
Các chuyên gia tin rằng tác động của hạt vi cao su đến hệ hô hấp của con người là thấp. Tuy nhiên, nó có thể gây ô nhiễm nguồn nước và lọt vào chuỗi thức ăn theo nhiều cách.
'Gần một nửa số hạt vi cao su (47%) trên mặt nước đến từ hệ thống xả thải. 34% xuất phát từ các nhà máy.'
