Tiến bộ của xã hội con người qua các tác phẩm văn học

Cùng với loạt sách của Yuval Noah Harari, Nhân loại - Một lịch sử đầy hy vọng, Lịch sử, Súng, vi khuẩn và thép cũng là những tác phẩm mang lại kiến thức về tiến bộ của xã hội con người và thông điệp bảo vệ hành tinh chúng ta.

Tái hiện lại lịch sử con người

Với mong muốn mang đến kiến thức văn hóa xã hội sâu sắc đến gần hơn với độc giả đại chúng qua hình ảnh sống động, Yuval Noah Harari cùng hai họa sĩ David Vandermeulen và Daniel Casanave đã cho ra mắt bộ sách Sapiens - Lược sử loài người dưới hình thức tranh, dự kiến gồm 4 tập.

Chuyển thể từ tác phẩm Sapiens: Lược sử loài người, sau tập 1: Khởi nguồn của loài người, tập 2 mang tên Các cột mốc của nền văn minh vừa ra mắt độc giả Việt Nam. Trong sách, Harari đã xuất hiện như một nhà kể chuyện, trò chuyện trực tiếp với độc giả.

Bộ sách đưa độc giả vào một cuộc hành trình kỳ diệu qua toàn bộ lịch sử của loài người, từ nguồn gốc tiến hóa đến thời kỳ chủ nghĩa tư bản và công nghệ gen.

Yuval Noah Harari đào sâu nghiên cứu các quá trình quan trọng đã định hình loài người và thế giới xung quanh. Chẳng hạn, sự phát triển của nông nghiệp, việc tạo ra tiền tệ, sự lan truyền của tôn giáo...

Tác phẩm là chìa khóa giúp độc giả giải đáp câu hỏi “tại sao chúng ta đang sống trong điều kiện hiện tại?”.

Tập 1 (Khởi nguồn của loài người) tập trung mô tả sự hình thành loài người đang thống trị Trái Đất qua 4 phần riêng biệt: Những kẻ nổi loạn trên thảo nguyên; Những nhà sáng tạo huyền thoại; Tình dục, nói dối và cuộc đua đến hang động và Những kẻ sát nhân trên khắp lục địa.

Chuyển sang tập 2 (Các trụ cột của nền văn minh), tác giả cùng nhóm họa sĩ giới thiệu về sự phát triển xã hội của loài người từ khi cuộc cách mạng nông nghiệp bùng nổ qua 4 phần cơ bản: Những bước đầu của sự kinh ngạc; Các thần thoại và con người; Lạc lối trong rừng rậm và Khám phá của Tiến sĩ Huyền thoại.

Đi cùng với lượng thông tin phong phú là những bức tranh minh họa sống động, thu hút độc giả ở mọi lứa tuổi, ngành nghề, kể cả những người không chú trọng vào việc khám phá khoa học xã hội.

Cùng chung đề tài nghiên cứu về lịch sử loài người, khoảng 2.400 năm trước, Herodotus đã đi khắp nơi để ghi lại lịch sử thế giới. Những ghi chép “mắt thấy, tai nghe” của ông được truyền dạy trong cuốn Historiai.

Tác phẩm được xuất bản tại Việt Nam với tựa đề Lịch sử, dịch bởi PGS.TS Lê Đình Chi và đã đoạt giải A tại Giải thưởng Sách quốc gia năm 2020.

Đây được xem là tác phẩm khởi đầu cho sử học hiện đại phương Tây, một công trình nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, khí hậu, và địa hình của những vùng đất mà tác giả đã khám phá.

Cuốn biên niên về lịch sử này được viết dưới dạng một câu chuyện sôi động, lôi cuốn. Không chỉ đề cập đến lịch sử, tác phẩm còn thảo luận về các vấn đề nhân chủng học, địa lý, thần học, triết học, và khoa học chính trị…

Cuộc nghiên cứu về bản chất của con người

Nhà sử học, tác giả người Hà Lan Rutger Bregman khẳng định: “Trong những thời điểm khó khăn, những đặc điểm tốt đẹp nhất trong con người sẽ được phát huy và thể hiện” và “không phải mọi khủng hoảng, dịch bệnh đều làm cho con người bộc lộ những khía cạnh xấu xa nhất, mà ngược lại, chúng còn tạo điều kiện cho những phẩm chất tốt đẹp nhất trong họ hiện hữu”.

Theo luận điệu đó, Rutger Bregman dẫn đưa độc giả vào cuộc hành trình phá vỡ những quan điểm cũ rằng con người luôn ích kỷ. Điều này cũng là thông điệp mà cuốn sách Humankind - Một lịch sử đáng hi vọng muốn truyền đạt. Mới đây, bản tiếng Việt của tác phẩm đã có mặt tại Việt Nam với tựa đề Nhân loại - Một lịch sử đầy hi vọng.

Tác giả sử dụng phương pháp lập luận song hành khi so sánh và đối chiếu quan điểm giữa Thomas Hobbes và Jean-Jacques Rousseau, lấy hai nhân vật hoàn toàn trái ngược nhau làm điểm khởi đầu cho tác phẩm của mình, để kết luận rằng con người có thể sử dụng bản chất tốt đẹp có sẵn của mình để xây dựng một xã hội đầy hy vọng.

Với giá trị đó, Nhân loại - Một lịch sử đầy hy vọng đã được ghi danh trong danh sách bán chạy nhất của New York Times, top 50 cuốn sách phi hư cấu xuất sắc năm 2020 của Washington Post và được đề cử cho Giải thưởng Andrew Carnegie năm 2021. Đến nay, cuốn sách đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ khác nhau trên thế giới.

Thể hiện thông qua cách tiếp cận đa ngành như lịch sử, tâm lý học, và khảo cổ học, Rutger Bregman mang lại cho độc giả cái nhìn đầy lạc quan về một tương lai tươi sáng mà nhân loại đang tiến tới.

Tin nhắn về việc bảo vệ Trái Đất

Súng, vi khuẩn và thép là một tác phẩm khoa học phổ thông nổi tiếng của Jared Diamond, được xuất bản lần đầu vào năm 1997 và trở thành cuốn sách bán chạy nhất trên toàn cầu vào thời điểm đó. Cho đến nay, tác phẩm đã được dịch ra hơn 30 ngôn ngữ.

Đây là một tác phẩm nền tảng về địa lý đa ngành, mạnh mẽ và đột phá. Nội dung sách mô tả lịch sử các xã hội loài người trong khoảng 13.000 năm trở lại đây và tập trung vào việc tìm lời giải cho câu hỏi: 'Tại sao lịch sử lại diễn ra khác biệt trên từng lục địa?'.

Với 4 phần chính chia thành 20 chương, tác giả phân loại lịch sử của xã hội loài người thành các giai đoạn dựa trên các tiêu chí như quy mô dân số, mức độ tập trung chính trị và cấp bậc xã hội. Đây cũng là quá trình tiến hóa của xã hội loài người.

Theo tác giả, ba yếu tố giúp người Tây Âu chinh phục lãnh thổ và hình thành thế giới hiện đại là: Súng, vi khuẩn, và thép. 'Súng' đại diện cho vũ khí vượt trội góp phần vào việc chinh phục. 'Vi khuẩn' có tác động đến khả năng miễn dịch của người dân bản địa. Còn 'thép' là sự thành thạo kỹ thuật giúp người Tây Âu vượt qua đại dương.

Tác giả nổi tiếng Yuval Harari đã được truyền cảm hứng từ cuốn sách này của Jared Diamond để viết nên ấn phẩm Sapiens: Lược sử về loài người. Mới đây, Súng, vi khuẩn và thép đã nhận giải A tại Giải thưởng Sách Quốc gia năm 2021.

Tác phẩm truyền thông điệp ý nghĩa về sự mong muốn bảo vệ Trái Đất của Jared Diamond, bởi những xung đột trên thế giới từ xa xưa đã tạo ra những ảnh hưởng lâu dài, và sau nhiều thế kỷ vẫn tiếp tục tác động đến xã hội loài người.

Theo Zing News