
Nhà làm phim, NSND Nguyễn Hữu Tuấn đã ghi lại những bước chân của mình qua các bộ phim nổi tiếng như “Nhớ về quê hương”, “Ước mong cuối cùng”, “Bóng hoa ban”, “Bến bờ không lẻ loi”,… Cùng với việc quay phim, ông còn dành thời gian để khám phá những vùng đất mới. Hành trình đi quay phim cũng là hành trình khám phá vẻ đẹp của cuộc sống. Hơn 40 năm ghi lại hình ảnh, ngôi nhà của NSND Nguyễn Hữu Tuấn trở nên chật ních với những hộp ảnh đầy ắp.
Suốt hàng chục năm theo đuổi nghề nghiệp nhiếp ảnh, NSND Nguyễn Hữu Tuấn đặc biệt yêu thích chụp ảnh các bến đò. Đối với ông, những bến đò không chỉ là cảnh đẹp mà còn là nơi lưu giữ những câu chuyện đời thường, những góc kỹ niệm của con người. Từ những hình ảnh đó, sau nhiều năm, ông đã tổ chức thành cuốn sách “Tiếng gọi đò” – một tên gợi lên nhiều cảm xúc về dòng sông, những bến đò xưa mà ông đã từng đặt chân.
“Tiếng gọi đò” là tác phẩm đầu tay của NSND Nguyễn Hữu Tuấn trong lĩnh vực nhiếp ảnh. Gồm 147 trang, cuốn sách bao gồm 85 bức ảnh được lựa chọn từ hàng ngàn bức ông chụp trong hơn ba thập kỷ, từ năm 1987 đến năm 2018. Toàn bộ ảnh được in ấn với hai màu trắng và đen, tạo nên một không khí đậm chất cổ kính.
Khi mở trang sách, người đọc như được đưa vào một hành trình trở lại với những kí ức đẹp qua ảnh của tác giả. Ghi chú trong sách thường là viết tay của tác giả, cho thấy nơi và thời điểm mỗi bức ảnh được chụp. Tác giả đã tìm đến những bến đò truyền thống của Bắc bộ như bến đò Đông Trù (Hà Nội), bến đò Nương (Hiệp Hòa, Bắc Giang), bến đò Vân (Bắc Ninh)... Mỗi chuyến đò là một câu chuyện, nơi tâm tình, lời đàm đạo, tin đồn hay truyền thuyết dân gian hiện ra rõ ràng. Tất cả đều quay quanh những bến sông, bến đò, dòng chảy của làng quê Việt.
Điều ấn tượng trong ảnh của NSND Nguyễn Hữu Tuấn là ống kính luôn nhắm vào phụ nữ. Hơn 80% những bức ảnh trong những bến đò của ông ghi lại hình ảnh người phụ nữ nông thôn. Mỗi bức ảnh mang theo câu chuyện riêng, suy tư sâu xa cho người xem.
“Tôi luôn thấy họ đẹp, và tôi yêu những con người đó, yêu đất nước đã sinh ra những con người như vậy. Cũng như tôi đã đi qua nhiều vùng quê Việt Nam, chụp ảnh về những con người, những ngôi làng… Tôi thấy, không có nơi nào đẹp hơn đất nước chúng ta bởi chính những con người bình dị đó” - NSND Nguyễn Hữu Tuấn chia sẻ.
Mặc dù tập sách chủ yếu là hình ảnh nhưng cuốn sách thu hút từ đầu đến cuối với lối viết thú vị, dí dỏm và sâu sắc của tác giả. Những bến đò và con người trong ảnh đều mang lại nét đẹp của quá khứ và kí ức, nhấn mạnh lên sự thay đổi của làng quê; khiến người đọc suy ngẫm về cuộc sống ngày nay.
Sẽ đến một ngày, những bến đò, bãi sông chỉ còn lại trong ảnh. Cuộc sống tiếp tục và những chiếc cầu sẽ thay thế bến đò, khiến tiếng gọi “đò ơi, chờ với…” dần trở nên xa lạ. Những bức ảnh của NSND Nguyễn Hữu Tuấn có giá trị lớn, và theo thời gian, chúng sẽ là minh chứng cho những thời kỳ tiếp theo…
VỀ TÁC GIẢ
NSND Nguyễn Hữu Tuấn, nhà quay phim, sinh năm 1949 tại Hà Nội. Ông bắt đầu sự nghiệp điện ảnh từ năm 23 tuổi khi thi vào Trường Điện Ảnh Việt Nam. Với vai trò quay phim, ông đã hợp tác cùng nhiều đạo diễn nổi tiếng, và từng đoạt giải tại Liên hoan Phim Việt Nam lần VI năm 1983 với hai tác phẩm: Hy Vọng Cuối Cùng (1981) và Thị Xã Trong Tầm Tay (1983).
Các bộ phim nổi bật mà ông tham gia quay phim: Duyên Nợ (1987), Anh Và Em (1988), Chuyện Tình Trong Ngõ Hẹp (1992), Trở Về (1994), Thương Nhớ Đồng Quê (1995), Bến Không Chồng (2000), Lạc Lối (2013). Ngoài ra, ông còn tham gia nhiều dự án phim hợp tác với nước ngoài tại Việt Nam như Đông Dương (1992), Người Tình (1992), Người Mỹ Trầm Lặng (2002), Hai Con Gái Ông Chủ Vườn Thuốc Trung Hoa (2006).
