Tiếp nối công cuộc học thuật của GS.TS Trần Văn Khê

Bảo tồn di sản âm nhạc dân tộc

Sáu năm sau khi GS.TS Trần Văn Khê từ trần (2015), vào năm 2021, Quỹ học bổng Trần Văn Khê được thành lập theo di chúc của ông. Mục đích của quỹ là khích lệ và hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và học tập về âm nhạc dân tộc.

Bởi vì dịch Covid-19 kéo dài, kế hoạch trao giải thưởng và học bổng Trần Văn Khê trong năm đầu tiên đã không thể tiến hành. Tuy nhiên, có thể nhận thấy rằng sự nghiệp nghiên cứu, quảng bá âm nhạc dân tộc mà ông để lại đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển cho thế hệ trẻ.

Theo đó, mỗi người mua cuốn sách Trần Văn Khê: Trăm năm Tâm và Nghiệp sẽ đóng góp cho Quỹ học bổng và Giải thưởng Trần Văn Khê.

Sách bao gồm hai phần với 58 bài viết của 48 tác giả. Các tác giả đã cố gắng mô tả nhiều khía cạnh về GS.TS Trần Văn Khê - một nhà nghiên cứu, nghệ sĩ tài năng, yêu văn hóa dân tộc.

Các tác giả là những nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, học trò của GS.TS Trần Văn Khê. Có những tên tuổi nổi bật như: Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc, NSND Kim Cương, nhà báo Nguyễn Thế Thanh, TS Mai Mỹ Duyên, đạo diễn Nguyễn Thị Xuân Phượng…

Những bài viết trong cuốn sách đã thể hiện sự quý trọng, đánh giá từ các hoạt động văn hóa đặc biệt, đặc biệt là trong lĩnh vực âm nhạc, về con người và sự nghiệp đáng kính của GS.TS Trần Văn Khê - người đã cho rằng âm nhạc dân tộc Việt Nam “rất đẹp, rất quý, rất độc đáo”.

Nghệ sĩ vĩ đại

Nhạc sĩ, PGS.TS Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Liên hiệp Hội Văn học nghệ thuật - cho biết việc mất đi của GS.TS Trần Văn Khê là một mất mát lớn đối với văn hóa nghệ thuật Việt Nam. Sự nghiệp và phẩm chất của ông là nguồn động viên lớn lao cho thế hệ văn - nghệ sĩ kế tiếp.

Nhà báo Nguyễn Thế Thanh cũng cho rằng GS.TS Trần Văn Khê đã đóng góp những điều có thể “để lại một địa chỉ có giá trị văn hóa cho người ở lại. Một địa chỉ không chỉ có sách báo để tham khảo, phim để xem, hiện vật để ngắm nhìn mà còn có tình thương của một con người nổi tiếng suốt cuộc đời dành hết tâm trí và công sức để bảo tồn và quảng bá cho âm nhạc dân tộc”.

Trong phần giới thiệu cuốn sách, nhà báo Trần Trọng Thức viết: “Trong các chuyến đi, ông không chỉ mang theo kiến thức sâu rộng được chia sẻ trên các bảng giảng đường đại học, mà còn là những bài diễn thuyết sâu sắc trong các hội nghị quốc tế với tư cách là một văn hóa sĩ châu Á”.

Bà Phạm Dương Mỹ Thu Huyền - Giám đốc của bảo tàng TP.HCM - thông tin đơn vị của bà đã tiếp nhận hơn 450 thùng tài liệu của GS.TS Trần Văn Khê. Sau khi kiểm kê, phân loại, bảo tàng được giao nhiệm vụ trực tiếp bảo quản và giữ gìn tài liệu, hiện vật của ông.

“Bảo tàng TP.HCM hiện đang bảo quản hơn 54.000 tài liệu, hiện vật của GS.TS Trần Văn Khê bao gồm sách, báo, tạp chí, tài liệu nghiên cứu, hình ảnh, nhạc cụ, băng đĩa, phim, đồ lưu niệm và đồ dùng sinh hoạt”, bà Huyền nói.

Trong buổi ra mắt sách kết hợp bán sách để góp Quỹ học bổng và Giải thưởng Trần Văn Khê, NSND Kim Cương, đạo diễn Nguyễn Thị Xuân Phượng, nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn, TS Hồ Tường cùng nhiều người bạn đã chia sẻ những kỷ niệm đáng nhớ về GS.TS Trần Văn Khê.

NSND Kim Cương nói: “Ông luôn nhấn mạnh rằng mỗi nền văn hóa đều có quê hương của chính mình. Là nghệ sĩ, chúng ta cần nỗ lực bảo tồn, phát triển văn hóa dân tộc”.

Bà cho rằng việc thế hệ hiện tại cùng nhau thực hiện di nguyện của GS.TS Trần Văn Khê là cách để tiếp tục nuôi dưỡng dòng chảy văn hóa, âm nhạc dân tộc Việt và giữ cho các di sản này được thế giới công nhận và tồn tại mãi mãi.